liveblog
NOS NieuwsAangepast

Oekraïense spoorwegen: aanvallen op station • Nog geen akkoord over Europese sancties

  • Dit is het liveblog van woensdag 6 april over de oorlog in Oekraïne.
  • Europese diplomaten hebben nog geen akkoord bereikt over een nieuw sanctiepakket tegen Rusland.
  • De VS heeft nieuwe sancties aangekondigd. Op de sanctielijst staan onder meer de dochters van president Poetin.
  • NAVO-baas Stoltenberg verwacht voorlopig geen einde aan de oorlog in Oekraïne.
liveblog gesloten

Protestactie in Tbilisi

In de Georgische hoofdstad Tbilisi hebben demonstranten voor het parlementsgebouw gedemonstreerd tegen de oorlog in Oekraïne. Betogers gingen met vastgebonden handen op de grond liggen; een verwijzing naar de lijken die zijn gevonden in Boetsja. Onder de demonstranten waren ook Russen.

Liggend protest in Georgië verwijst naar gebeurtenissen in Boetsja

Bijna 5000 Oekraïners vandaag geëvacueerd

Uit Oekraïense steden zijn vandaag 4892 mensen geëvacueerd. Dat meldt vicepremier Veresjtsjoek op Telegram. Het aantal is wat hoger dan dat van gisteren. Toen werden 3846 mensen uit verschillende steden in Oekraïne naar veiliger gebied gebracht.

De meeste mensen die vandaag werden geëvacueerd (3686) reisden van Marioepol en Berdjansk, steden aan de kust van de zee van Azov, naar Zaporizja, in het binnenland.

'Zeker 5000 burgers omgekomen in Marioepol'

Volgens de burgemeester van Marioepol zijn sinds het begin van de invasie zeker 5000 inwoners gedood. Onder hen zijn 210 kinderen, zei hij. Eind maart werd het aantal doden al rond de 5000 geschat, maar volgens de autoriteiten zijn het er inmiddels meer dan dat.

Russische troepen in de belegerde havenstad zouden onder meer ziekenhuizen hebben aangevallen. Bij een van die luchtaanvallen zouden vijftig mensen levend zijn verbrand.

Ook zei burgemeester Vadym Boytsjenko dat zeker 90 procent van de infrastructuur van de stad is verwoest.

Russen weg uit Borodjanka, lichamen en raketten blijven achter

Het Russische leger heeft het gebied rond Kiev grotendeels verlaten. Steeds duidelijker wordt welke schade er is aangericht. Sander van Hoorn was in Borodjanka, op 50 kilometer van Kiev. De verwoesting is er enorm; het zoeken naar slachtoffers begint net.

Russen weg uit Borodjanka, lichamen en raketten blijven achter

Burgemeester Marioepol: Russen verbranden lijken in mobiele crematoria

De burgemeester van de belegerde havenstad Marioepol zegt dat Rusland lichamen van gedode Oekraïners in mobiele crematoria verbrandt om sporen van oorlogsmisdaden uit te wissen. De berichten zijn niet door een onafhankelijke partij geverifieerd.

De burgemeester vergelijkt de praktijken in zijn stad met die in Auschwitz tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijkverbrandingen zouden worden gedaan door lokale aanhangers van de Russen.

De Oekraïense autoriteiten spraken al eerder van mobiele crematoria, maar zeiden toen dat ze gebruikt werden om de lichamen van de eigen soldaten te verbranden. Daarmee zouden ze willen verbergen hoeveel doden er aan de Russische zijde zijn gevallen.

Bron bij Amerikaanse defensie: Russen weg bij Kiev

Russische troepen hebben zich volledig teruggetrokken uit de regio-Kiev. Dat heeft een bron bij het Amerikaanse ministerie van Defensie gezegd. De militairen zouden momenteel gehergroepeerd worden in Rusland en Belarus, zodat zij later weer in Oekraïne kunnen worden ingezet.

Afgelopen weekend kondigden de Oekraïense autoriteiten aan de regio-Kiev weer volledig in handen te hebben. Dat was voor het eerst sinds het begin van de invasie eind februari. De autoriteiten waarschuwden wel dat de dreiging rond Kiev nog niet verdwenen is.

Vandaag heeft de Oekraïense defensieminister Koeleba bekendgemaakt dat hij de G7 en NAVO-landen om meer wapens gaat vragen.

Amsterdam dreigt miljoenen tekort te komen op begroting

Amsterdam dreigt miljoenen euro's tekort te komen op de begroting vanwege de opvang van Oekraïners in de stad. Gemeenten krijgen voor de opvang een bedrag van het rijk, maar dat valt volgens burgemeester Halsema te laag uit. Zij schrijft in een brief aan de gemeenteraad dat Amsterdam hierover nog overleg voert met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Ook kondigt ze in de brief aan dat hotels en hostels die vluchtelingen uit Oekraïne opvangen, daarvoor geen toeristenbelasting af hoeven te dragen. Ook inwoners die Oekraïners hebben opgevangen en daarvoor kosten hebben gemaakt, kunnen zich voor de toeristenbelasting wenden tot de gemeente. Hoeveel inwoners van de stad momenteel vluchtelingen opvangen, is bij de gemeente niet bekend.

Amsterdam heeft momenteel 1660 opvangplekken voor gevluchte Oekraïners beschikbaar, verspreid over acht locaties. Daar worden momenteel 744 mensen opgevangen. Een van de locaties is speciaal bedoeld voor lhbti-vluchtelingen. Op die plaats krijgen nu elf mensen onderdak.

Oekraïense spoorwegen melden raketaanvallen op station

Bij drie raketaanvallen op een station in het oosten van Oekraïne zijn meerdere slachtoffers gevallen. Dat melden de Oekraïense Spoorwegen, die in handen zijn van de Oekraïense staat. Onduidelijk is welk station er is geraakt en of er doden zijn gevallen. Gebouwen en rails zijn beschadigd geraakt, meldt het staatsbedrijf.

Nog geen akkoord over nieuwe Europese sancties

Europese diplomaten hebben nog geen akkoord bereikt over een nieuw sanctiepakket tegen Rusland. De Europese Commissie stelde gisteren nieuwe sancties voor, maar er zijn nog vragen over dat pakket, melden bronnen van persbureau Reuters.

Zo willen Duitse diplomaten weten of een importverbod op Russische kolen ook betrekking heeft op bestaande contracten, of dat het alleen geldt voor nieuwe contracten. Mocht blijken dat het importverbod alleen geldt voor nieuwe contracten, dan kan Rusland nog een lange periode kolen exporteren naar de Europese Unie. Duitsland is binnen de EU de grootste importeur van steenkool uit Rusland.

Onduidelijk is nog hoe de kwestie moet worden opgelost. EU-diplomaten komen morgen weer bijeen. Ze zijn volgens Reuters optimistisch over het bereiken van een compromis.

Nederlands Dagblad: Oekraïne pakte journalist op vanwege vriendschap met Baudet

Hoofdredacteur Sjirk Kuijper van het Nederlands Dagblad zegt dat de Nederlandse oorlogsverslagger Robert Dulmers door Oekraïne het land uit is gezet vanwege zijn vriendschap met FvD-leider Baudet. De krant is oprachtgever van Dulmers, die voor het christelijke dagblad verslag deed van de oorlog.

"Inmiddels krijg ik informatie dat iemand op Facebook in Oekraïne op zondagochtend berichten verspreidde met 'Zoek deze man'", zei Kuijper in het radioprogramma Spraakmakers op NPO Radio 1. "Op de een of andere manier is tot Oekraïense activisten doorgedrongen dat onze verslaggever tot 2016 een relatie had met Thierry Baudet. Dat wisten wij overigens toen wij in februari contact met Dulmers hadden."

Kuijper zegt dat Dulmers hem heeft gezegd dat het "niet een politieke relatie maar een affectieve relatie" was. Die relatie was allang verbroken en hij wees Baudet er tegenwoordig op helemaal op het verkeerde spoor te zitten, zei hij verder.

Lees hier het hele verhaal:

VS zet dochters Poetin en meer Russische banken op sanctielijst

De Verenigde Staten hebben nieuwe sancties aangekondigd vanwege de Russische invasie in Oekraïne. Op de sanctielijst staan onder meer de dochters van president Poetin en de vrouw en dochter van de Russische minister Lavrov van Buitenlandse Zaken. Zij worden uitgesloten van toegang tot het Amerikaanse financiële systeem. Ook andere hooggeplaatste Russen zijn op de lijst geplaatst, zoals oud-premier Medvedev en premier Misjoestin.

Ook twee grote Russische banken verliezen hun toegang tot het Amerikaanse financiële stelsel. Het gaat om de Sberbank en Alfa Bank. Zij kunnen ook geen zaken meer doen met Amerikanen. Eerder werden andere banken al op de sanctielijst van de VS gezet. Verder mogen Amerikanen geen investeringen meer doen in Rusland.

Als Rusland "zijn koers wijzigt" kunnen de sancties worden afgezwakt, zei een overheidsfunctionaris.

NAVO waarschuwt: oorlog kan nog maanden of jaren duren

De NAVO verwacht voorlopig geen einde aan de oorlog in Oekraïne. NAVO-baas Stoltenberg zegt dat er geen tekenen dat zijn dat president Poetin zijn ambitie om heel Oekraïne te controleren heeft opgegeven. De oorlog kan nog "vele maanden of zelfs jaren" voortduren, waarschuwde Stoltenberg aan het begin van een tweedaags overleg van de ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel.

Uit het noorden van Oekraïne zijn veel Russische troepen inmiddels vertrokken, maar de NAVO houdt rekening met een grootschalig offensief in het oosten van het land. Het Russische leger is volgens Stoltenberg van plan te gaan strijden om de hele oostelijke Donbas-regio.

"We moeten Oekraïne steunen, onze sancties handhaven en onze verdediging versterken", zei Stoltenberg.

Nederlandse F-35's geland in Bulgarije

Vier Nederlandse F-35-toestellen zijn zojuist geland op een militair vliegveld in Bulgarije. De jachtvliegen zijn door het ministerie van Defensie aangeboden aan de NAVO.

Defensie meldt dat twee toestellen worden ingezet voor de bewaking van het oostelijke luchtruim van het NAVO-gebied. De twee andere F-35's zijn reserve. "Zo is inzet gegarandeerd", zegt het ministerie. De vier vliegtuigen blijven tot eind mei in Bulgarije.

De Nederlandse gevechtsvliegtuigen vervangen vier Spaanse toestellen, die sinds februari in Bulgarije waren. Eerder zette Nederland F-35's en F-16-toestellen in om het luchtruim van Polen te bewaken.

Defensie
Drie van de vier F-35's op weg naar Bulgarije

Deze Russische superjachten liggen aan de ketting

De Phi in Londen, de Amore Vero in Italië en de Dilbar in Duitsland: elke week lijkt er een nieuw bericht te komen over een superjacht van een Russische oligarch dat in beslag wordt genomen. Een overzicht.

Deze Russische superjachten liggen aan de ketting

Hongarije nodigt Poetin uit voor vredesgesprekken

De Hongaarse premier Orbán en de Russische president Poetin hebben met elkaar gesproken. Orbán zegt dat hij Poetin heeft gevraagd om een staakt-het-vuren in Oekraïne. Ook heeft Orbán de Russische president uitgenodigd voor vredesgesprekken in Hongarije, samen met Oekraïne, Frankrijk en Duitsland.

De reactie van Poetin was volgens Orbán "positief", maar Poetin zei dat hij wel voorwaarden heeft. Niet duidelijk is om welke voorwaarden het gaat. Het Kremlin bevestigt wel het gesprek.

Orbán won afgelopen weekend de parlementsverkiezingen in zijn land. Hij zei op een persconferentie ook dat Hongarije er klaar voor is om Russisch gas in roebels te betalen, als Rusland daar om vraagt.

Beeld vanuit Novoselivka: burgers treffen spoor van vernieling aan

Novoselivka is een van de dorpen in Oekraïne waar Russische troepen hebben huisgehouden de afgelopen weken. Nu de Russen zich hebben teruggetrokken, keren enkele inwoners terug. Ze treffen een spoor van vernieling aan.

'Ze gebruikten fougasse-bommen om maximale schade aan te richten'

Honderden burgers uit Marioepol veilig aangekomen in Zaporizja

Een konvooi van ruim 500 mensen uit de belegerde Zuid-Oekraïense stad Marioepol is veilig aangekomen in de stad Zaporizja. Dat meldt het Rode Kruis. Het gaat om een groep burgers die op eigen gelegenheid uit de zwaar gehavende stad Marioepol zijn vertrokken.

"Dit is een grote opluchting voor de mensen die enorm hebben geleden en nu op een veiligere plek zijn", zegt het hoofd Oekraïne van Internationaal Comité van het Rode Kruis, Pascal Hundt. "Maar er zitten nog duizenden mensen vast in Marioepol. Ook moet hulp de stad in kunnen."

Het Rode Kruis kon Marioepol zelf niet in vanwege veiligheidsredenen. Medewerkers van de hulporganisatie hebben de ruim 500 burgers begeleid vanuit de kustplaats Berdjansk naar Zaporizja.

Rusland: overleg met Oekraïne gaat door, maar vordert niet

Rusland zegt dat het overleg tussen Moskou en Kiev niet zo snel gaat als gewenst. Volgens Kremlin-woordvoerder Peskov is er nog een lange weg te gaan. "Het werkproces duurt voort, maar het gaat veel moeilijker dan we willen", zei Peskov tegen journalisten. "Het proces is niet afgebroken en gaat door."

Volgens de woordvoerder worden de gesprekken ook gehinderd door de beschuldigingen over oorlogsmisdaden in Boetsja, waar dit weekend na het vertrek van het Russische leger lichamen op straat werden aangetroffen. Rusland zegt dat Oekraïne dat in scène heeft gezet om Moskou in een kwaad daglicht te stellen, maar uit analyses blijkt dat de lichamen die in Boetsja werden ontdekt daar al weken lagen.

EU kocht sinds start oorlog voor 35 miljard euro aan energie uit Rusland

De Europese Unie heeft sinds het begin van de oorlog in Oekraïne voor 35 miljard euro aan gas, olie en steenkool van Rusland gekocht, heeft EU-buitenlandchef Borrell gezegd in het Europees Parlement in Straatsburg.

Hij wees erop dat het van groot belang is om de afhankelijkheid van Rusland snel af te bouwen door over te schakelen op duurzamere energiebronnen. Borrell zei dat geopolitiek en klimaatmaatregelen nu hand in hand gaan.

In het Europees Parlement pleitte de Spanjaard Borrell ook voor het sturen van meer wapens en hulpgoederen aan Oekraïne. Tot dusver trok de Europese Unie ruim een miljard euro uit voor militaire hulp aan Oekraïne. Verder is er 17 miljard vrijgemaakt voor hulp aan Oekraïense vluchtelingen.

Een overzicht van de situatie in Oekraïne

NOS

Polen: 2,5 miljoen mensen gevlucht vanuit Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne zijn meer dan 2,5 miljoen mensen naar Polen gevlucht. Gisteren kwamen er 21.000 mensen vanuit Oekraïne naar Polen, zegt de Poolse grenswacht.

Sinds het begin van de oorlog zijn 485.000 mensen weer teruggekeerd vanuit Polen naar Oekraïne. Het gaat daarbij volgens Polen vooral om Oekraïners die willen vechten tegen de Russen. Anderen zijn bijvoorbeeld teruggekeerd om te zorgen voor hulpbehoevenden.

Niet duidelijk is hoeveel oorlogsvluchtelingen in Polen gebleven zijn en hoeveel mensen zijn doorgereisd naar andere EU-landen. In Nederland worden volgens cijfers van maandag bijna 23.000 Oekraïners opgevangen.

AFP
Vluchtelingen op het station van Przemyśl, in het zuidoosten van Polen

Rusland wil diplomatieke banden met westen behouden

Rusland zegt dat het de diplomatieke betrekkingen met westerse landen wil behouden, ook al hebben veel Russische diplomaten het Westen moeten verlaten. Dat zegt de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Aleksandr Groesjko.

Onder meer Frankrijk, België, Nederland en Italië hebben tientallen Russische diplomaten uitgewezen. Vandaag maakte ook Griekenland bekend dat twaalf Russische diplomaten moeten vertrekken.

Groesjko zei dat Rusland op de uitwijzingen zal reageren, maar voegde eraan toe dat Rusland de diplomatieke kanalen met het Westen open wil houden. Contact met de NAVO hoort daar niet bij. "Er valt niets met de NAVO te bespreken", zei Groesjko volgens persbureau TASS.

'Honderden mensen uit Hostomel worden vermist'

Uit de Oekraïense plaats Hostomel, nabij Kiev, worden na de aftocht van het Russische leger 400 mensen vermist. Dat hebben overheidsfunctionarissen gezegd tegen een lokaal radiostation. De kelders in het dorp worden nu doorzocht.

Er is bijvoorbeeld al twaalf dagen niets meer vernomen van een arts die in Hostomel woonde. Zij werd samen met haar man en kinderen door Russische troepen meegenomen. Ook de lichamen van mensen van wie bekend is dat ze om het leven zijn gekomen, zijn niet gevonden.

Er zijn wel stoffelijke overschotten van mensen uit Hostomel gevonden in Boetsja, zegt een overheidsfunctionaris tegen Hromadske Radio. In die plaats werden dit weekend lichamen op straat ontdekt. Volgens de Oekraïners zijn de afgelopen dagen zeker 300 burgerdoden geborgen.

Hostomel is 35 dagen bezet geweest door het Russische leger. Er werd bij de plaats hevig gevochten om onder meer een militair vliegveld. Veel inwoners zijn vanwege het geweld op de vlucht geslagen.

Gouverneur Loegansk roept burgers op nu te vertrekken

Oekraïense autoriteiten in de oostelijke regio Loegansk roepen burgers op het gebied snel te verlaten. De regionale gouverneur vreest dat Russische bombardementen vluchtroutes onbegaanbaar zullen maken.

"We zullen iedereen evacueren als de Russen ons toestaan naar de evacuatielocaties te gaan", zegt gouverneur Serhiy Haidai. "Ik roep iedere burger van de regio Loegansk op om weg te gaan nu dat nog veilig kan. De bussen en treinen rijden nog, pak deze kans."

Oekraïne waarschuwt dat het Russische leger hard zal toeslaan in de oostelijke Donbas, die bestaat uit de regio's Donetsk en Loegansk. Delen van dat gebied zijn sinds 2014 in handen van pro-Russische rebellen, die daar zogenoemde volksrepublieken hebben uitgeroepen. Rusland kondigde twee weken geleden aan dat de strijd in Oekraïne zich nu zal concentreren op de "volledige bevrijding van de Donbas".

'Russen roofden kostbare Oekraïense landbouwmachines'

Een Oekraïense handelaar in landbouwmachines zegt dat Russische militairen bij de vestiging in Melitopol tot twee keer toe machines hebben gestolen, met een gezamenlijke waarde van 1,5 miljoen euro. Melitopol ligt in het zuiden van Oekraïne en is sinds eind vorige maand in Russische handen.

In de eerste melding van Agrotek-Invest, van 31 maart, is sprake van de diefstal van twee combines, een tractor en een zaaimachine. In de tweede, van gisteren, staat dat er nog een combine en twee zaaimachines zijn verdwenen en ook 20 ton olie.

Met behulp van gps-systemen is vastgesteld dat de eerst verdwenen machines bij een boerderij in de Russische republiek Tsjetsjenië staan. Agrotek-Invest houdt er rekening mee dat het om een wraakactie gaat, omdat het bedrijf geen landbouwmachines aan Rusland wilde leveren

Russische ambassade Boekarest: aanslagpleger opgehitst door propaganda

De Russische ambassade in Boekarest heeft gereageerd op de actie van een automobilist die vanmorgen inreed op de poort van het gebouw. Volgens de verklaring was de dader ongetwijfeld beïnvloed door "anti-Russische hysterie" als gevolg van de "geënsceneerde provocatie" in de Oekraïense stad Boetsja.

Oekraïne stelt dat Russische troepen honderden burgers hebben gedood in Boetsja. Terwijl Rusland zegt dat Oekraïne het drama in scène heeft gezet om Rusland in een kwaad daglicht te stellen.

De man die vanmorgen inreed op de Russische ambassade in de Roemeense hoofdstad kwam daarbij om het leven. Volgens eerdere berichten in Roemeense media had de man zichzelf in brand gezet en was hij vervolgens tegen de poort gereden. Later werd duidelijk dat de auto pas in brand vloog nadat het voertuig tegen de poort was gebotst.

Het motief van de man is nog onduidelijk. Maar de Russische ambassade legt dus een verband tussen het incident en anti-Russische "propaganda".

EPA
De politie onderzoekt het incident bij de Russische ambassade in Boekarest

Oekraïne onderneemt nieuwe evacuatiepoging

Burgers in belegerde steden krijgen vandaag mogelijk een nieuwe kans om te worden geëvacueerd. Volgens de Oekraïense autoriteiten worden er elf humanitaire corridors ingesteld.

Inwoners van de zwaar gehavende stad Marioepol moeten wel voor eigen vervoer zorgen, zegt de vicepremier van Oekraïne. De afgelopen tijd is herhaaldelijk geprobeerd om evacuatiebussen in de havenstad te krijgen, maar dat is geregeld mislukt vanwege beschietingen.

In Marioepol zijn nog zo'n 160.000 burgers achtergebleven. Zij hebben volgens de lokale autoriteiten geen toegang tot stromend water, elektriciteit of verwarming.

AFP
Vluchtelingen uit Marioepol die het gelukt is om de stad te verlaten

Moskou: in beslag nemen van Russische eigendommen is diefstal

Vanuit Moskou is woedend gereageerd op de beslaglegging op Russische eigendommen in het buitenland, zoals de veertien jachten in Nederland. De voormalige Russische president en eerste minister Dmitri Medvedev spreekt van diefstal.

Via rechtszaken zal Moskou proberen de eigendommen weer terug te krijgen. Die juridische strijd zal volgens Medvedev, thans lid van de Russische Veiligheidsraad, worden gevoerd in de VS, Europa en internationale rechtbanken.

Rusland: grenswachten beschoten in regio Koersk

De Russische autoriteiten zeggen dat grenswachten in de regio Koersk gisteren zijn beschoten met mortieren. De grenswachten hebben teruggeschoten vanaf Russisch grondgebied, schrijft persbureau RIA.

Volgens het bericht zijn er geen slachtoffers gevallen aan Russische zijde, ook zou er geen schade zijn aangericht. Het is onduidelijk of de aanvallende partij verliezen heeft geleden.

De Russische oblast Koersk grenst aan de oostkant van Oekraïne.

Veertien jachten van Russische eigenaren in Nederlandse werven aan de ketting

De douane heeft bij Nederlandse jachtbouwers veertien jachten van Russische eigenaren onder verscherpt toezicht gesteld. Het gaat om twaalf jachten in aanbouw, waaronder superjachten van meer dan 35 meter, en twee jachten in onderhoud. Dat meldt minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

De luxeschepen mogen het land niet uit vanwege de sancties tegen Rusland, president Poetin en honderden rijke zakenlieden die hem steunen. De jachten mogen ook niet formeel geleverd en overgedragen worden aan de eigenaren.

Lees verder: