liveblog
NOS NieuwsAangepast

50 besmettingen met Britse variant • Geen 'prikvoorrang' voor 60-plusser

  • Welkom in het coronablog, je vindt hier het belangrijkste coronanieuws van vandaag.
  • Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7142 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld, 743 meer dan gisteren.
  • Groen licht voor Moderna: tweede vaccin goedgekeurd voor EU. Eerste vaccins mogelijk volgende week geleverd.
  • In Veghel is de eerste vaccinatie in Nederland gezet. Kijk het hier terug.
liveblog gesloten

Geen 'prikvoorrang' voor 60-plusser met medisch probleem

Als je kijkt naar de Nederlandse vaccinatiestrategie zie je dat de groep '60-plussers met medische indicatie', die eerst helemaal vooraan stond in het vaccinatieschema, niet meer bestaat.

Deskundigen roepen op om weer onderscheid te maken en deze groep met medische problemen eerder te vaccineren, volgens anderen is er juist goed nagedacht over deze strategie. Epidemioloog Alma Tostmann zegt: "De 60 tot 75 jaar oude mensen met medische indicatie zijn juist de mensen die in het ziekenhuis of op de IC belanden als ze corona krijgen. Deze groep moet een hogere prioriteit hebben in het schema."

Duitsland bestelt veel meer vaccins dan rest EU

Duitsland bestelde tientallen miljoenen vaccins extra bij Pfizer/BioNTech. Dat werd vorige maand al bekendgemaakt, maar de kritiek op het besluit vanuit Brussel groeit.

De afspraak was dat de Commissie de onderhandelingen zou voeren, niet individuele landen. In november tekende de Commissie een contract met Pfizer/BioNTech voor de levering van 200 miljoen vaccins. In december kwamen er daar nog eens 100 miljoen bij.

Maar Duitsland hield het daar niet bij. Drie Duitse bedrijven die werkten aan een vaccin - BioNTech, Curevac en IDT Biologika - hebben bij elkaar 750 miljoen euro subsidie van de Duitse regering ontvangen. In ruil daarvoor zijn exclusieve garanties besproken.

Spoedwet verplichte negatieve coronatest voor reizigers naar Kamer

Het kabinet heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd waarin een negatieve coronatest verplicht wordt gesteld voor reizigers uit het buitenland. Op die manier wil het ondubbelzinnig vastleggen dat die verplichting juridisch door de beugel kan.

Vorige week stelde het kabinet de test al in, voor iedereen die met trein, bus, boot of vliegtuig naar Nederland reist vanuit een 'hoogrisicogebied'.

Vaccineren in Europa 'een race tegen de klok'

In Nederland zijn we nog maar net begonnen, maar hoe gaat het vaccineren in de buurlanden? Ook in andere delen van de wereld zijn de ervaringen wisselend.

Onze correspondenten geven een snelle blik op de vorderingen in het vaccineren tegen corona:

RIVM: aantal besmettingen met Britse variant van 11 naar 50 personen

Het aantal mensen in Nederland bij wie de nieuwe Britse coronavariant is vastgesteld, is gestegen van 11 naar ongeveer 50. Dat meldt het RIVM.

Bij ongeveer 30 personen in de regio Rotterdam-Rijnmond werd het nieuwe virus al vastgesteld, grotendeels gelinkt aan een uitbraak op een basisschool. Ook werd de Britse variant zes keer vastgesteld bij een cluster van besmettingen in de regio-Amsterdam.

Door reguliere laboratoriumsteekproeven werden in Nederland, naast vier eerder gerapporteerde besmettingen, nóg twee besmettingen met de Britse coronavariant aangetoond in Amsterdam en Leeuwarden. Deze twee personen hadden geen link met het Verenigd Koninkrijk.

Bij bron- en contactonderzoek bij eerder gevonden besmettingen, zijn nog twee personen naar voren gekomen die besmet waren met Britse variant. Verder werd het virus verspreid over het land nog eens bij zes mensen gevonden die kortgeleden in het Verenigd Koninkrijk zijn geweest.

De variant lijkt zich volgens het RIVM vooral te verspreiden in de regio's Amsterdam en Rotterdam-Rijnmond.

Meer dan 1000 coronadoden in een dag in VK

Voor het eerst sinds april zijn er in het Verenigd Koninkrijk meer dan 1000 coronadoden gemeld in een dag. Ook werd er een recordaantal van 62.322 nieuwe besmettingen gemeld, te wijten aan de zeer besmettelijke Britse variant.

De strenge lockdown in Engeland en Schotland, die een week geleden werd afgekondigd, zal volgens premier Boris Johnson tot ver in maart duren.

Wel worden er in hoog tempo mensen gevaccineerd, Johnson heeft hier zijn hoop op gevestigd.

Het aantal besmettingen loopt al dagen op:

Dit zijn de 11 ingrediënten in het coronavaccin

Het Pfizer-vaccin is een zogenoemd mRNA-vaccin, maar wat zit daar in? NOS op 3 pakte de bijsluiter van het vaccin erbij.

In deze video leggen ze uit hoe zo'n mRNA-vaccin werkt, welke 11 ingrediënten er in het vaccin zitten, en hoe die precies werken:

Kleine 14.000 vaccins door het land verspreid

In ziekenhuizen en bij de GGD's zijn vandaag de eerste vaccins gezet. Tien centrale ziekenhuizen ontvingen het vaccin vanuit Oss, in trays van 975 doses.

Er zijn totaal 14 van deze trays uitgedeeld in ziekenhuizen, zegt het RIVM. Deze ziekenhuizen hebben de doses verdeeld over de andere ziekenhuizen in hun regio, of zelf gebruikt om personeel te prikken.

In het Amsterdam UMC kregen in ieder geval zo'n 200 medewerkers een injectie. In het Rotterdamse Erasmus MC werden er zo'n 150 geprikt. Bij de GGD in Veghel zijn tot nu toe 36 prikken gezet. De ziekenhuizen en de GGD in Veghel gaan morgen verder met vaccineren.

Haagse bronnen: lockdown waarschijnlijk met twee weken verlengd

Het ziet ernaar uit dat de lockdown in Nederland na 19 januari met zeker twee weken wordt verlengd. Volgens Haagse bronnen vindt het kabinet het aantal besmettingen nu te hoog en zouden versoepelingen daarom geen goed signaal zijn. De bewindslieden denken nog na over aanscherping.

Het kabinet wacht eerst een advies af van het Outbreak Management Team. Het hakt dan volgende week de knoop door.

Uitbraak op basisschool: 30 mensen besmet met Britse coronavariant

Zo'n 75 mensen zijn positief getest op corona na de uitbraak op een basisschool in Bergschenhoek. Bij ten minste dertig van hen is de Britse variant van het virus aangetroffen, meldt de GGD Rotterdam-Rijnmond.

Na een oproep van de GGD aan leerlingen, docenten en hun huisgenoten lieten ruim 750 mensen zich testen. Hieruit blijkt dat ongeveer tien procent besmet is met het coronavirus.

Q&A met IC-arts Diederik Gommers

Diederik Gommers, IC-arts en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care - zelf net ingeënt tegen het coronavirus - beantwoordt vragen over het Nederlandse vaccinatieprogramma. Dat deed hij live op de Facebookpagina van de NOS.

Kijk de Q&A hier terug:

Q&A met Diederik Gommers over het coronavirus en vaccineren

GGD maakt excuses voor drukte bij vaccinatielijn

Het is topdrukte bij de vaccinatielijn van de GGD-GHOR. Mensen kunnen via deze telefoonlijn een afspraak maken voor vaccinaties tegen het coronavirus. Doordat de lijnen zijn overbelast kunnen mensen mogelijk vandaag geen afspraak maken.

De GGD maakt op Twitter excuses:

Eerste Moderna-vaccins volgende week geleverd

De eerste Moderna-vaccins worden waarschijnlijk volgende week geleverd, heeft het ministerie van Volksgezondheid bekendgemaakt. Het gaat in eerste instantie om 13.000 doses, goed voor 6500 vaccinaties.

Het vaccin van de Amerikaanse farmaceut werd vandaag goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Minister De Jonge maakt begin volgende week bekend wanneer de vaccins worden ingezet. De eerste leveringen van Moderna-vaccins zijn bestemd voor ouderen, bewoners van verpleeghuizen en mensen met een verstandelijke beperking die in een instelling wonen. De Gezondheidsraad moet nog adviseren voor welke groepen het vaccin het meest geschikt is.

7142 nieuwe besmettingen, 175 doden

Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7142 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 743 meer dan gisteren.

Het aantal is lager dan gemiddeld afgelopen week, toen er per dag gemiddeld 7726 positieve tests bij kwamen. Gemiddeld genomen daalt het aantal positieve tests.

262 opnames op verpleegafdelingen, 39 erbij op de IC

In de ziekenhuizen nam de bezetting af. Er zijn dus meer patiënten uit het ziekenhuis ontslagen of overleden dan dat er werden opgenomen.

In totaal liggen er nu 2835 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2890), van wie 704 op de IC (gisteren: 731), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

Er werden 262 coronapatiënten opgenomen op de verpleegafdelingen in het ziekenhuis. Dat zijn 58 opnames minder dan gisteren. Op de intensive care werden 39 patiënten opgenomen, bijna allemaal doorgestroomd vanaf de verpleegafdelingen. Dat zijn 7 nieuwe opnames minder dan gisteren.

175 overleden covid-patiënten

Er werden 175 overleden covid-patiënten bij het RIVM gemeld. Gisteren waren dat er nog 152. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 98 doden per dag, tegen 84 doden per dag een week eerder. Dat zijn doden van wie bekend is dat ze het coronavirus droegen; volgens het CBS ligt het werkelijke aantal doden hoger.

Hoe snel het aantal doden verder stijgt, hangt mede af van het aantal besmettingen in verpleeghuizen. Er zijn nu 852 verpleeghuizen waar de afgelopen twee weken minimaal één coronabesmetting is vastgesteld. Een week geleden waren dat er 788. Op het hoogtepunt van de eerste coronagolf, op 15 april, waren er 828 verpleeghuizen met minimaal één besmetting.

Koningspaar en prinses Beatrix zullen zich laten inenten

Ook Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix zullen zich laten vaccineren tegen het coronavirus zodra ze aan de beurt zijn. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst bevestigd aan persbureau ANP. Prinses Beatrix viert deze maand haar 83e verjaardag.

Het koningspaar reageerde vanmorgen op de eerste vaccinaties in Nederland via Twitter:

Ook vaccin voor Diederik Gommers

Ook IC-arts en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care Diederik Gommers is zojuist ingeënt tegen het coronavirus. Dat gebeurde in het bijzijn van minister De Jonge (Volksgezondheid) en topman Ernst Kuipers van het Erasmus MC. Eerst zette Gommers een prik bij IC-verpleegkundige Tom Burggraaf. Daarna kreeg Gommers van hem de inenting.

"Dit is echt een geweldig gevoel", zei Gommers na afloop. "Dat we dit vaccin zo snel voor elkaar hebben gekregen en dat we dit nu hebben mogen ontvangen. Dat is echt wel mooi van de wetenschap en de farmaceutische industrie, en de samenwerking. Echt gaaf. Het voelt gewoon heel goed."

Gommers ziet de vaccinatie als een nieuwe fase. "We hebben hier zo lang naartoe gewerkt. We moeten nu met elkaar de komende maanden zorgen dat iedereen gevaccineerd is. En dan pakken we ons gewone leven weer op." Gommers denkt dat hij daarna heel wat minder op televisie komt. "Jullie kennen mij straks niet meer."

Ook IC-arts Diederik Gommers is ingeënt

Intensivist Gommers geeft antwoord op jouw vragen over de vaccinatiecampagne

Rond 14.30 uur vanmiddag beantwoordt Diederik Gommers (voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care) op de Facebook- en YouTube-pagina van de NOS vragen over de Nederlandse vaccinatiecampagne die vandaag is begonnen. Heb je een vraag over dit onderwerp? Die kun je alvast stellen onder dit bericht op onze Facebookpagina.

CBG benadrukt: ontwikkeling Moderna-vaccin zorgvuldig gebeurd

Klinisch beoordelaar Ingrid Schellens van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen zegt dat de ontwikkeling van het Moderna-vaccin zorgvuldig is gebeurd. Volgens haar is de snelheid "het gevolg van het inzetten van veel meer mensen en van het gelijktijdig doorlopen van processen die normaal gesproken na elkaar lopen". Ze benadrukt dat er geen belangrijke stappen zijn overgeslagen.

Aan de derde onderzoeksfase van het Moderna-vaccin deden meer dan 30.000 mensen mee. De oudste deelnemer was 94 jaar, de jongste 18. Zij werden verdeeld in twee groepen. "De ene groep kreeg twee actieve injecties, de andere groep twee placebo-injecties", zegt Schellens. Uit onderzoek bleek dat 185 mensen uit de placebogroep een covid-infectie kregen, en elf mensen die met het vaccin waren ingeënt.

Volgens de beoordelaar blijkt uit het onderzoek dat het vaccin in veel groepen effectief is, ook bij ouderen. Een kwart van de deelnemers in de studie was boven de 65 jaar oud. En zo'n 6000 mensen hadden onderliggend lijden, zoals een chronische longziekte, een hartziekte, diabetes of obesitas.

Over het effect van het vaccin bij kinderen en zwangere vrouwen is nog niets bekend. Ook is nog niet bekend hoelang het vaccin werkzaam is. Dat is in ieder geval twee tot drie maanden. "We weten nog niet hoe het daarna verloopt, simpelweg omdat de studies nog niet zo lang hebben gelopen", zegt Schellens.

Moderna-vaccin vermoedelijk ook werkzaam tegen Britse mutatie

Voorzitter Ton de Boer van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen is enthousiast over het vaccin van Moderna. "De werkzaamheid en veiligheid is positief, en ook de kwaliteit is goed", zei hij op een persconferentie.

De Boer verwacht dat het vaccin ook werkzaam is tegen de Britse mutatievariant. "Maar dat moet nog wel worden bevestigd. De fabrikant onderzoekt dat nu."

Volgens De Boer zal de Europese Commissie vandaag nog een vergunning afgeven voor het middel.

ANP
Ton de Boer van het CBG

Nu live: persconferentie College ter Beoordeling van Geneesmiddelen

Op dit moment geeft het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen een persconferentie over de toelating van het Moderna-vaccin. Volg dat hier live.

Duitsland verwacht volgende week eerste levering Moderna-vaccin

De Duitse minister van Volksgezondheid Jens Spahn verwacht volgende week de eerste levering van het Moderna-coronavaccin. Zojuist keurde het Europees Geneesmiddelenbureau dat middel goed voor gebruik op de Europese markt.

Volgens Spahn komen er voor het einde van het jaar 130 miljoen doses van de vaccins van Moderna en Pfizer/BioNTech voor Duitsland beschikbaar. Dat zou voldoende zijn voor driekwart van de Duitse bevolking. Ook bij andere farmaceuten zijn bestellingen geplaatst.

Groen licht voor Moderna: tweede vaccin goedgekeurd voor EU

Het coronavaccin van de Amerikaanse farmaceut Moderna is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). De Europese lidstaten kunnen het vaccin daardoor binnen afzienbare tijd inzetten, als de Europese Commissie het advies overneemt. Het is het tweede vaccin dat in de Europese Unie is goedgekeurd. Op 21 december kreeg het middel van Pfizer/BioNTech groen licht.

Volgens EMA biedt het vaccin bij 94,1 procent van de mensen van 18 jaar en ouder bescherming tegen ziekte na besmetting met het coronavirus. Ook voorkomt het ernstigere vormen van covid-19, de ziekte die door het coronavirus veroorzaakt kan worden. Ook bij mensen in risicogroepen, zoals mensen met chronische longziekten, hartziekten, obesitas en leverziekten biedt het vaccin bescherming (90,9 procent).

De bijwerkingen zijn mild, zegt het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. De meest voorkomende bijwerkingen zijn pijn en zwelling op de prikplek. Vermoeidheid en koude rillingen kunnen ook voorkomen, net als koorts, opgezette lymfeklieren, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, misselijkheid en overgeven.

NOS

GGD: erg druk bij vaccinatielijn

Het is erg druk bij de vaccinatielijn van de GGD, om een afspraak te maken voor een inenting. Dat laat koepelorganisatie GGD-GHOR Nederland weten. Het kan daardoor voorkomen dat mensen die een afspraak willen maken, niemand aan de telefoon krijgen.

"Er is geen storing, maar het is op dit moment erg druk", laat de instantie weten. "We zijn elke dag tot 20.00 uur bereikbaar."

Tientallen gedetineerden in Roermond in quarantaine

Een deel van de gedetineerden in de gevangenis van Roermond is in quarantaine vanwege het coronavirus. 84 van de 240 gevangenen blijven tijdelijk uitsluitend in hun eigen cel. Het is een voorzorgsmaatregel. Volgens een woordvoerder van de gevangenis zijn drie gedetineerden positief getest. Een van hen ligt in het ziekenhuis, meldt 1Limburg.

De maatregel heeft meerdere gevolgen voor de gevangenen. Zo kunnen ze niet douchen, sporten en mogen ze geen bezoek ontvangen. "De gedetineerden moeten zich in hun cel persoonlijk verzorgen. Dat heeft te maken met de verspreiding van het virus. Luchten en bellen kan wel nog", zegt een woordvoerder. In principe gelden deze regels voor de duur van tien dagen.

Het is niet de eerste keer dat de penitentiaire inrichting getroffen is door het coronavirus. In oktober en tijdens de eerste coronagolf werd de gevangenis al geconfronteerd met besmettingen binnen het personeel. Ook nu zit een aantal medewerkers thuis in afwachting van een uitslag.

Crematoria in Tsjechië overbelast door groot aantal coronasterfgevallen

In Tsjechië wordt het gebruik van crematoria landelijk gecoördineerd, heeft minister van Binnenlandse Zaken Hamacek aangekondigd. Wegens het hoge aantal sterfgevallen door het coronavirus kunnen de crematoria het werk bijna niet meer aan. In de oostelijke regio Moravië-Silezië zijn de crematoria al overbelast. Daarom moeten volgens de minister vijftig lichamen vanuit de industriestad Ostrava worden overgebracht naar een crematorium 150 kilometer verderop.

In Tsjechië bereikte het aantal besmettingen ook een nieuw dagrecord. De autoriteiten melden vandaag 17.278 bevestigde gevallen op één dag. Sinds het uitbreken van de pandemie zijn er in Tsjechië (10,7 miljoen inwoners) 776.967 besmettingen vastgesteld en 12.436 doden geregistreerd.

Ook ziekenhuizen begonnen met vaccineren

Ook de eerste ziekenhuizen zijn begonnen met het inenten van medewerkers uit de acute zorg. Om 10.30 uur kreeg IC-verpleegkundige Maurice Hoorens als eerste medewerker van het Maastricht UMC het vaccin. In het Limburgse ziekenhuis is een vaccinatiestraat ingericht waar medewerkers de komende dagen gevaccineerd zullen worden. Dat zal gebeuren van 06.00 uur tot 00.00 uur. Vanochtend werden vanuit distributiepunt Oss 2975 vaccins geleverd.

Ook in het Amsterdam UMC is de eerste prik uitgedeeld. Die was voor verpleegkundige Carol Verdonk, werkzaam op de intensive care.

Maastricht UMC+
De eerste vaccinatie in het Maastricht UMC+

Eerste ampul van coronavaccin naar Rijksmuseum Boerhaave

De ampul van de eerste vaccinatie tegen het coronavirus, die vanochtend in Veghel werd gezet, is binnenkort te zien in Rijksmuseum Boerhaave in Leiden. Wanneer dat precies gaat gebeuren is nog niet bekend, want de overhandiging en plaatsing in de vitrine vindt plaats op een later moment.

Museumdirecteur Amito Haarhuis is blij dat de ampul naar zijn museum gaat. "We zijn trots dat we deze belangrijke mijlpaal in onze geschiedenis mogen toevoegen aan de rijkscollectie", zegt hij. "Nu kunnen we eindelijk de lege vitrine vullen in onze tentoonstelling Besmet!"

De koning opende in juli een tentoonstelling in het museum over de uitbraak van epidemieën door de eeuwen heen. In die tentoonstelling is ook een tijdlijn opgenomen met medicatie tegen virussen.

Er is al een lege vitrine, die bestemd is voor het eerste coronavaccin (in de bovenhoek rechts):

Rijksmuseum Boerhaave
De lege vitrine in de rechterbovenhoek is voor de ampul

Veghel, zwaar getroffen door de eerste golf, mag de eerste prikken hebben

Een klein jaar geleden werd in Veghel bij BrabantZorg de eerste positieve coronatest afgenomen door Lyan de Roos. Vandaag werden de eerste vaccins uitgedeeld in Veghel. Lyan vindt het een bijzondere dag.

Veghel, zwaar getroffen door de eerste golf, mag de eerste prikken hebben

Koopmans: nog niet bekend wanneer we naar China gaan

Hoogleraar virologie Marion Koopmans heeft nog geen bericht van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gekregen wanneer ze naar China kan afreizen. Gisteren ging haar reis op het laatste moment niet door, omdat Peking de visa nog niet had goedgekeurd.

Koopmans maakt deel uit van een WHO-team van experts dat in China onderzoek gaat doen naar de oorsprong van het coronavirus. WHO-chef Tedros zei gisteren dat hij teleurgesteld was dat het benodigde papierwerk door de Chinezen nog niet in orde was gemaakt. "We willen deze klus zo snel mogelijk beginnen", zei hij.

De experts gaan eerst twee weken in quarantaine en gaan de twee weken daarna in het veld onderzoek doen. De bedoeling is onder meer om de miljoenenstad Wuhan te bezoeken, waar het virus vorig jaar voor het eerst opdook, vooral op een versmarkt. Koopmans: "We gaan kijken naar de ziekenhuizen in de provincie, wat is daar in de maanden ervoor gezien? We proberen meer zicht te krijgen op wat er precies op die markt te koop was, welke dieren, welke producten en waar kwamen ze vandaan?"

In twee dagen tijd zo'n 60.000 afspraken voor inenting

De afgelopen twee dagen hebben 59.608 zorgmedewerkers via de GGD een afspraak gemaakt voor de eerste en tweede prik met het coronavaccin, meldt het RIVM. Sinds afgelopen maandag worden uitnodigingen verstuurd naar de ongeveer 269.000 zorgmedewerkers van verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen.

De eerste mensen worden sinds vandaag gevaccineerd door de GGD. Alle priklocaties zijn vanaf 18 januari operationeel. Dan kunnen maximaal 66.000 zorgmedewerkers per week worden gevaccineerd. Na de eerste groep zorgmedewerkers worden ook medewerkers uit de gehandicaptenzorg (178.000 mensen), wijkverpleging en WMO-ondersteuning (166.000 mensen) uitgenodigd voor de vaccinatie.