NOS Nieuws Politiek Aangepast

Campagneblog 14-3: het campagne voeren is voorbij, nu gaat het echt beginnen

Dit liveblog is gesloten.

Liveblog gesloten
  • Drie weken lang campagne voeren, en dat in een filmpje

    Flyers, selfies, cadeautjes, drukte en ga maar door: het waren lange dagen voor de lijsttrekkers tijdens de campagne de afgelopen weken. We maakten een overzicht van de leukste, mooiste en meest opmerkelijke beelden. 

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    De campagne in een paar minuten

    En met dit overzicht van de leukste campagnebeelden sluiten wij ook meteen ons Campagneblog af. Alle berichtgeving over het NOS-slotdebat kunt u volgen in ons liveblog vanaf 20.30 uur.

  • Peilingwijzer: VVD loopt uit, PVV en CDA vrijwel gelijk

    Op grond van de peilingen heeft de VVD de beste papieren om morgen opnieuw de grootste partij te worden. In de laatste Peilingwijzer voor de verkiezingen staat de VVD net als gisteren op 24-28 zetels. De VVD is sinds zaterdag wel ruim een zetel gestegen, volgens Tom Louwerse, de maker van de Peilingwijzer, een significant effect.

    Het CDA en de PVV kruipen dichter naar elkaar toe en staan nu vrijwel gelijk. De PVV is weer wat verder gedaald naar 19-22 zetels, terwijl het CDA is geklommen naar 19-21 zetels. Maar het verlies van de PVV sinds zaterdag is niet significant en het beeld van de partij in de peilingen is diffuus. Niet bij alle peilbureaus zakt de PVV, en bij De Hond heeft de partij sinds zaterdag zelfs twee zetels gewonnen.

    Het verschil tussen het CDA en D66 is wat groter geworden: de partij van Alexander Pechtold staat in de Peilingwijzer net als gisteren op 17-19 zetels. GroenLinks volgt met 16-18 zetels.

    Lees hier verder: 

  • Het is bijna zover: het NOS-slotdebat

    Het is bijna zover: het NOS-slotdebat. Voor de lijsttrekkers van de politieke partijen de laatste kans om grote groepen kiezers te bereiken. Het slotdebat op NPO 1 begint rond 20.30 uur, na het Acht Uur Journaal. Het is ook te volgen via deze site, NPO Politiek, Facebook en YouTube. Kijkers in het buitenland kunnen afstemmen op BVN-tv. 

  • Ron Fresen: hier moet je op letten bij het NOS-slotdebat

    Politiek verslaggever Ron Fresen NOS

    Vanavond om 20.30 uur wordt het NOS-slotdebat georganiseerd. "Het is voor alle deelnemers de laatste kans", zegt politiek verslaggever Ron Fresen. "Bijvoorbeeld bij de PvdA weten ze dat Asscher zich tegenover Wilders moet laten zien om nog linkse kiezers voor zich te winnen." Maar dat geldt ook voor Klaver tegenover Rutte of Buma en Pechtold tegenover elkaar, zegt Fresen.

    Het lijkt erop dat de Turkijecrisis een effect heeft op de peilingen voor de VVD, zegt Fresen. "Eerst was de VVD lange tijd stabiel en kroop de rest dichterbij. Nu is er opeens effect voor Rutte, hoe pakt dat vanavond uit?"

    En de tegenvaller is er voor Jan Roos. "Zijn Voor Nederland had alles ingezet op een harde confrontatie met Denk. Het nieuws rondom de Turkijecrisis beloofde een fel debat, maar Kuzu, die het moet hebben van de steun van Turkse Nederlanders, zegde op het laatste moment af.

    Het slotdebat op NPO 1 begint rond 20.30 uur, na het Acht Uur Journaal. Het is ook te volgen via deze site, NPO Politiek, Facebook en YouTube. Kijkers in het buitenland kunnen afstemmen op BVN-tv. 

  • Een kijkje achter de schermen bij het NOS-slotdebat

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    De bomcheck: een kijkje achter de schermen bij het NOS-slotdebat
  • Liplikjes, roofdieren en politieke spelletjes: de trucjes van de lijsttrekkers

    Wat kan je verwachten vanavond tijdens het NOS-slotdebat? Welke trucs hebben de lijsttrekkers? En wie doet het tot nu toe eigenlijk het best? Dat vroeg NOS op 3 aan debattijger Dennis Bemelmans en retorica-expert Victor Vlam.

    Rutte

    "Rutte is een van de snelste denkers in de politiek, dat levert 'm in debatten veel voordeel op", vindt Victor Vlam. "Maar hij kan erg berekenend zijn en praat met weinig emotie. Daardoor komt-ie soms over als iemand die het vooral om het politieke spelletje gaat, niet om de inhoud."

    Wilders 

    "Wilders is vaak niet lang aan het woord, maar toch is hij een ontzettend effectieve debater", zegt Vlam. Maar hij heeft wel een bepaald trekje waardoor mensen hem onbewust met onbetrouwbaarheid associëren: "Hij likt de hele tijd zijn lip."

    Buma 

    Sybrand Buma doet het de laatste tijd in de peilingen best goed, maar Bemelmans ziet het niet: "Ik vind hem tot nu toe eigenlijk niet zo heel erg sterk." En hij ging te ver tijdens het Carré-debat, vindt de debattijger. "Hij speelde heel erg op de man om op te vallen, maar ging daarin te ver. Hij noemde Lodewijk Asscher 'spuit elf', dat lag er te dik bovenop."

    Benieuwd naar de andere lijsttrekkers? Lees hier verder:

  • Klaver: 'Stem op D66 brengt rechts kabinet dichtbij'

    ANP

    Klaver heeft bij EenVandaag 'gewaarschuwd' voor D66. "D66 lonkt naar rechts", zei hij tegen zijn 'linkse kiezers'. Een stem op die partij zou een rechts kabinet dichtbij brengen, zei de GroenLinks-lijsttrekker.

    EenVandaag meldde tijdens de uitzending dat uit hun kiezersonderzoek blijkt dat veel kiezers twijfelen tussen GroenLinks en D66. Klaver hoopt na de verkiezingen een coalitie te vormen met CDA, SP, D66 en PvdA. "Maar ik wil dat GroenLinks de grootste partij wordt."

  • Veel buitenlandse pers bij NOS-slotdebat

    Straalwagens voor het Binnenhof NOS

    De straalwagens van de buitenlandse pers staan al de hele dag klaar voor het NOS-slotdebat. Langzaam maar zeker komen er steeds meer wagens bij.

  • Stemmen vanuit buitenland blijft probleem

    Stemgerechtigde Nederlanders in het buitenland die niet op tijd voor de verkiezingen een stembiljet hebben gekregen, moeten gaan klagen bij de Nationale Ombudsman. Die oproep doet D66-kandidaat-Kamerlid Keij, die eerder een kort geding aanspande in het belang van kiezers in het buitenland.

    Via een website van Keij hebben zich veel Nederlanders in het buitenland gemeld die morgen graag hadden gestemd, maar dat buiten hun schuld om nu niet kunnen. Ook de NOS krijgt via de mail veel reacties: "Ik heb al twintig jaar niet meer gestemd en wilde dat dit jaar voor het eerst weer doen", mailt iemand uit Griekenland. "Ik heb alle benodigde papieren ingevuld en opgestuurd. Er is nooit een probleem met onze post, en nu met de verkiezingen lukt het Nederland niet om binnen een maand het stembiljet op te sturen."

    Hoeveel mensen uiteindelijk gedupeerd zijn, is nog onduidelijk. 

    Lees hier verder: 

  • Hier ging het tijdens de campagnes nauwelijks over

    Nieuwsuur ging op zoek naar de thema's die niet of nauwelijks aan bod kwamen in de debatten en in de media. Welke onderwerpen werden door lijsttrekkers amper besproken, maar zijn volgens experts de komende vier jaar wel belangrijk?

    Het klimaat, bijvoorbeeld. Marjan Minnesma, directeur van klimaatorganisatie Urgenda vindt het onbegrijpelijk dat het klimaat geen rol speelde in de campagne. "Het is het belangrijkste onderwerp van de eeuw. Politici moeten hun verantwoordelijkheid nemen."

    "Ruim een jaar geleden hebben we het klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Daar hebben we gezegd dat we de aarde niet meer dan anderhalve graad willen opwarmen. Maar we koersen nog steeds af op vier graden. Dus we hebben een enorme haast om te stoppen met olie en gas."   

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    'Dit baart ons grote zorgen'

    Lees hier verder:

  • 'De laatste uren zijn van levensbelang voor de campagne'

    Politiek verslaggever Ron Fresen NOS

    Het zijn de laatste uren voor de campagne, maar er kan nog van alles gebeuren, zegt politiek verslaggever Ron Fresen. "De partijen zitten dicht bij elkaar en dus is met veel kiezers die het nog niet weten, bijna alles nog mogelijk."

    De grote ontwikkeling van deze campagne lijkt de grootte van de partijen. "Straks hebben we eigenlijk geen grote en geen kleine partijen meer."

    Er zijn ook veel partijen die op basis van programma dicht bij elkaar zitten en waarvan de kiezer weet dat ze straks zullen moeten samenwerken. "Ook dat maakt dat er nog veel openligt, want kiezers zullen daardoor misschien nog vaker van mening veranderen."

  • Rutte biedt ontslag kabinet aan koning aan

    Mark Rutte heeft formeel het ontslag van de ministers en staatssecretarissen aangeboden aan koning Willem-Alexander. "De koning heeft de ontslagaanvraag in overweging genomen en de ministers en staatssecretarissen verzocht al datgene te blijven verrichten, wat zij in het belang van het Koninkrijk noodzakelijk achten", staat in een verklaring van de Rijksvoorlichtingsdienst.

    Daarmee is het kabinet-Rutte II nu demissionair. De laatste keer dat een kabinet de volledige regeerperiode volmaakte, was in 1998.

  • Stemwijzer en Kieskompas onbereikbaar

    De online-kieshulpen Stemwijzer en Kieskompas zijn niet bereikbaar, mogelijk door grote drukte. De kieswijzers worden op de laatste dag voor de verkiezingen traditioneel veel geraadpleegd. Wie nu naar stemwijzer.nl of kieskompas.nl gaat, krijgt een melding dat de sites niet bereikbaar zijn.

    De kieswijzers worden dit jaar opnieuw zeer veel gebruikt. Vorige week verbrak Stemwijzer het record uit 2012; toen hadden al 4,9 miljoen de online-kieswijzer ingevuld.

  • GroenLinks wint de scholierenverkiezingen

    Een kwart miljoen minderjarige kinderen heeft de afgelopen dagen toch een stem gekregen dankzij de scholierenverkiezingen. GroenLinks heeft met 30 zetels (19,3 procent van de stemmen) deze scholierenverkiezingen gewonnen. 

    D66 volgt met 27 zetels van de stemmen. De VVD staat op plek 3 (24 zetels), PVV op plek 4 (20 zetels), CDA op plek 5 (8 zetels) en op plek 6 en 7 staan PvdA (8 zetels) en Partij voor de Dieren (7 zetels). 

    In totaal werd er door 140.964 jongeren van scholen in het voortgezet onderwijs en het mbo gestemd. Bij de Kinderverkiezingen stemden 11.329 kinderen uit groep 7 en 8. Daar won GroenLinks ook.

    Redelijke graadmeter 

    De scholierenverkiezingen worden sinds 1963 georganiseerd. Ze blijken voor sommige partijen een redelijke graadmeter voor de landelijke verkiezingen. Vooral de winst van de PVV was bij de vorige Scholierenverkiezingen vrijwel gelijk aan die bij de Tweede Kamerverkiezingen.

    De totale uitslag zat ook dicht bij de 'echte' uitslag. Bij de vorige Scholierenverkiezingen voor de Tweede Kamer in 2012 werd de VVD de grootste op de basisschool, gevolgd door de PvdA en de PVV. Op de middelbare school won de PvdA, maar op de voet gevolgd door de VVD, en daarachter de PVV. Bij de 'echte' verkiezingen won de VVD, gevolgd door de PvdA en de PVV. 

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Te jong om te stemmen en toch naar de stembus
  • Opengevallen plek debat wordt niet opgevuld met andere lijsttrekker

    De partij Denk heeft net afgezegd voor het slotdebat van de NOS vanavond. De plek van Kuzu wordt niet opgevuld met een andere lijsttrekker. "Een andere partij toelaten zou betekenen dat wij als NOS op het laatste moment eenzijdig de spelregels van het debat veranderen. Dat willen wij uiteraard niet", zegt Marcel Gelauff, hoofdredacteur van de NOS.

  • Meer berichten tonen