D66 wil twee Nederlandse 'designated survivors' voor rampspoed

Op Prinsjesdag moeten een minister en een Kamerlid zich op een geheime locatie schuilhouden om in het geval van een terroristische aanslag het landsbestuur over te nemen. Regeringspartij D66 wil een Nederlandse versie van de Amerikaanse designated survivor, letterlijk een 'aangewezen overlever' die de macht krijgt indien Haagse politici en het staatshoofd gezamenlijk iets overkomt.

D66-Kamerlid Sneller denkt vooral aan een regeling voor Prinsjesdag bij het voorlezen van de Troonrede. "De kans is gelukkig heel klein, maar op Prinsjesdag zou iets kunnen gebeuren en dan zitten we zonder koning, zonder bewindspersonen en zonder de Staten-Generaal."

Bekijk

Aangewezen overlevers zodat de democratie overleeft

Ongekozen ambtenaren

Sneller noemt het onvoldoende dat in Nederland bij een grote rampspoed het ongeschreven 'staatsnoodrecht' geldt. Ambtenaren van Defensie, de NCTV en andere ministeries komen dan voor crisisberaad bijeen en kijken wat er moet gebeuren, zei de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) begin dit jaar. "In dat scenario komen ongekozen ambtenaren bij elkaar. Er is ook niks geregeld hoe de besluitvorming dan precies plaatsvindt", zegt D66-Kamerlid Sneller. "Wie heeft dan de doorslaggevende macht?"

Regeringspartij D66 vraagt vandaag in het debat over de begroting van Algemene Zaken de premier om een "staatsrechtelijk zuivere regeling" te maken. "We vragen de premier om een regeling voor noodsituaties die bij Nederland past." Hij vindt een goede regeling ook belangrijk omdat het dreigingsniveau volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) substantieel is.

Democratische legitimatie

D66 vindt het belangrijk dat het een persoon is met een democratische legitimatie. "De continuïteit van het landsbestuur is een gewichtige zaak die we zorgvuldig moeten regelen." Sneller denkt aan twee personen, een minister en een Kamerlid. Voor Prinsjesdag worden de namen van deze designated survivors wel bekend, omdat het toch opvalt wie ontbreekt in de Ridderzaal.

De designated survivor is bekend uit de Verenigde Staten. Het is iemand die zeggenschap krijgt over het atoomwapenarsenaal van het land, als de president, en de rest van de politieke top, bij een aanval worden uitgeschakeld. Hij of zij zit ergens in het land op een geheime, zwaarbewaakte plek, bijvoorbeeld als de president in Washington The State of the Union uitspreekt.