NOS NieuwsAangepast

'Oliedepot in brand bij Kiev' • Musk schakelt Starlink aan voor Oekraïne

liveblog gesloten

'Oliedepot en gaspijpleiding in brand na Russische aanval'

Behalve een oliedepot zou er ook een gaspijpleiding in brand zijn gevlogen bij een Russische aanval in Oekraïne. Diverse internationale en Oekraïense media doen melding van de twee incidenten.

De gaspijpleiding zou zijn geëxplodeerd bij de stad Charkov, in het noordoosten van het land, waar volgens het Oekraïense leger zwaar is gevochten. Landelijke media stellen dat de gasinstallatie bewust een doelwit van de Russische troepen was.

In Vasylkiv, zo'n 20 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Kiev, staat volgens de burgemeester een oliedepot in lichterlaaie. De brand zou het gevolg zijn van een Russisch bombardement. "De vijand wil alles vernietigen", schrijft burgemeester Balasynovych op Facebook. "Ons vliegveld was ook gebombardeerd, maar is nog onder onze controle." Al deze beweringen zijn niet verifieerbaar.

Een journalist heeft deze beelden van de oliebrand gedeeld:

Videobeeld van de veronderstelde brand bij een oliedepot buiten Kiev

CNN: 'Grote explosie, sindsdien een gloed aan horizon'

Musk schakelt satellietnetwerk in op verzoek vicepremier Oekraïne

Het satellietnetwerk Starlink is volgens eigenaar Elon Musk ingeschakeld voor Oekraïne. Op die manier zouden de inwoners van het land overal toegang kunnen krijgen tot internet; door de oorlog zijn er plaatselijk verstoringen in het netwerk.

Musk was door de vicepremier van Oekraïne opgeroepen tot deze actie. "Terwijl jij Mars probeert te koloniseren, probeert Rusland Oekraïne te bezetten", had Mykhailo Fedorov vrijdagmiddag getwitterd.

Weer een nacht in de schuilkelder: 'Helpen elkaar erdoorheen'

Zaterdagavond laat klonken opnieuw de sirenes en waren er explosies in hoofdstad Kiev. De onderstaande video is van 23.30 uur (Nederlandse tijd) vanuit een schuilkelder in het westen van de hoofdstad, niet ver van het centrum.

Gleb Pokatilo (45) bevindt zich voor de derde nacht op rij in de kleine ruimte, niet ver van zijn woning, samen met ruim veertig anderen. Ze houden rekening met een groot bombardement vannacht, maar ze zijn nu beter voorbereid dan de eerste keer dat ze de schuilkelder in moesten vanwege explosies en gevechten in de stad, vertelt hij:

'Iedereen is in paniek, maar we helpen elkaar erdoorheen'

Opnieuw zware gevechten bij Charkov, 'Russische aanval afgeslagen'

Bij de stad Charkov, in noordoost-Oekraïne, worden opnieuw zware beschietingen gemeld. Volgens het Oekraïense leger is een Russische aanval hier afgeslagen.

Het valt niet te controleren of deze bewering klopt. Op sociale media circuleren filmpjes van wat wordt omschreven als hevige bombardementen de afgelopen uren op Charkov. Om de stad in de buurt van de Russische grens wordt al dagen gevochten.

Ook op andere plekken in Oekraïne wordt volgens het leger gevochten tegen de Russische strijdkrachten. In de zuidelijke stad Cherson zouden de Russen zijn doorgebroken. Ook in de Donbas-regio zijn er beschietingen gaande volgens Oekraïne.

Zware explosies net buiten Kiev 'oliedepot in brand'

In de hoofdstad Kiev zijn twee grote explosies gehoord, meldt onder meer CNN. De ontploffingen gebeurden op zo'n 20 kilometer ten zuiden van de stad.

Op sociale media wordt gemeld dat er een oliedepot bij de stad Vasylkiv is geraakt bij een bombardement. Dat zou de burgemeester van de stad hebben bevestigd tegen Oekraïense media. De vlammen van de brand zouden in de wijde omgeving te zien zijn.

Ook de verslaggever van CNN spreekt van een brandende gloed aan de horizon. Details ontbreken nog.

Een Oekraïense journalist deelt deze foto op Twitter, waarop de brand in Vasylkiv te zien zou zijn:

Wat is betalingssysteem Swift precies?

Nu Washington en Brussel een aantal Russische banken gaat afsluiten van betaalsysteem Swift, is de grote vraag welke banken dat precies zijn. Volgens anonieme functionarissen wordt nog overlegd over welke banken getroffen zullen worden door de nieuwe sancties.

De zet van het Westen roept ook de vraag op wat Swift precies is. De naam staat voor de Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication. Het is een samenwerkingsverband van 11.000 banken, financiële instellingen en bedrijven in meer dan 200 landen. Swift is geen bank, heeft geen geld in kas, betaalt niet uit en besluit ook nooit zelf tot een betaling of overschrijving.

Het is wel het centrale zenuwstelsel van het bancaire systeem dat zorgt voor noodzakelijke informatie voor financiële instellingen en landen om internationale betalingen te regelen. Wereldwijd verwerkt Swift dagelijks gemiddeld 35 miljoen financiële transacties, ter waarde van ruim 4000 miljard euro.

Banken zijn vrijwel altijd aangewezen op Swift voor internationale betalingen. Als Rusland ervan zou worden afgesloten, kan er niet meer betaald worden voor alles wat het land importeert en krijgt niemand betaald voor wat het exporteert.

Brussel en Washington gaan aantal Russische banken afsluiten van Swift

De EU, Canada, de VS en het Verenigd Koninkrijk gaan een aantal Russische banken afsluiten van het internationale betaalsysteem Swift. Dat hebben de bondgenoten bekendgemaakt in een verklaring.

Verder is ook het voornemen om de centrale bank van Rusland en Russische oligarchen aan te pakken, heeft voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen bekendgemaakt.

Officieel moet het het plan van de Commissie eerst worden goedgekeurd door de Europese regeringsleiders. Maar aangezien de eerder genoemde groep bondgenoten de sancties al heeft toegezegd, lijkt dat slechts een formaliteit.

Het nieuwe pakket sancties zal volgens Von der Leyen "grote gevolgen" hebben voor Rusland. Het moet de Russische economie verder isoleren van de financiële markt. De exacte details van de plannen en welke impact het daadwerkelijk zal hebben, zijn nog onbekend.

Een deel van de EU-landen wil Rusland volledig afsluiten van Swift, maar sommige lidstaten vinden dat nog te ver gaan. Het afsluiten van een paar Russische banken wordt gezien als een tijdelijke compromis.

Aanvullend willen de bondgenoten tegoeden voor de Russische centrale bank bevriezen. Op die manier zou de oorlog moeilijker te financieren worden, stelt Von der Leyen. Ook de tegoeden van oligarchen worden bevroren.

YouTube onthoudt Russische media advertentie-inkomsten

YouTube heeft Russische media de mogelijkheid ontnomen om geld te verdienen met advertentie-inkomsten. Verwijzend naar sancties van de Europese Unie zegt YouTube dat het "de mogelijkheid van een aantal kanalen pauzeert om geld te verdienen op YouTube". Een van die kanalen is RT dat de naam heeft een propaganda-zender van de Russische regering te zijn.

Video's van deze media zullen ook minder vaak opduiken in de lijst met aanbevolen kanalen die YouTube-gebruikers te zien krijgen. RT en enkele andere kanalen zijn in Oekraïne helemaal niet meer te zien. De Oekraïense regering had dat gevraagd.

Rusland verdiende in 2017 en 2018 met 26 YouTube-kanalen tussen de 7 miljoen en 28 miljoen euro met advertenties, schrijft persbureau Reuters.

Duitsland wil luchtruim sluiten voor Russen

Duitsland treft voorbereidingen om het luchtruim te sluiten voor vliegtuigen uit Rusland, meldt het ministerie van Verkeer op Twitter. Eerder kondigden de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen al aan dat ze hun luchtruim voor de Russen zullen sluiten. Polen en Tsjechië deden dat al eerder.

Een ARD-journalist meldt op basis van anonieme bronnen dat de hele EU het luchtruim gaat sluiten voor Rusland.

Organisatie WK motocross schrapt grand prix in Rusland

Wereldkampioen Jeffrey Herlings racet dit jaar met de MXGP niet in het Russische Orljonok. De internationale motorsportbond FIM heeft de race vanwege de oorlog in Oekraïne van de kalender gehaald. Voor de races die in Rusland stonden gepland op 30 april en 1 mei, is de FIM op zoek naar een andere locatie.

Tsjetsjenen van Poetin-bondgenoot Kadyrov duiken op in Oekraïne

Op sociale media zijn beelden opgedoken van militairen uit de autonome Russische republiek Tsjetsjenië. De Tsjetsjeense leider Kadyrov zegt dat zijn troepen volop meedoen met de strijd tegen Oekraïne. Kadyrov is een bondgenoot van Poetin, met een uiterst slechte reputatie op het gebied van mensenrechten.

Tsjetsjeense militairen helpen Russen in Oekraïne

Sirenes gaan af in Kiev, situatie 'ingewikkeld en gespannen'

Alexander Marquardt, journalist van de Amerikaanse nieuwszender CNN in Kiev, laat op Twitter weten dat op dit moment het luchtalarm afgaat in de Oekraïense hoofdstad.

In de stad geldt inmiddels al een aantal uren de avondklok. Die werd vandaag door burgemeester Klitsjko vervroegd en geldt nu van 17.00 uur tot 08.00 uur, in plaats van 22.00 tot 07.00 uur. De maatregel duurt tot ten minste 28 februari. Iedereen die zich gedurende de avondklok op straat begeeft, zal gezien worden als "lid van de sabotage- en verkenningsgroepen van de vijand", zo werd gewaarschuwd.

Volgens Klitsjko is de situatie in zijn stad momenteel "ingewikkeld en gespannen". Hij schreef op het platform Telegram dat Kiev een zware nacht wacht. Klitjsko: "De vijand is de stad niet binnengekomen, maar in Kiev zijn sabotagegroepen actief".

Opgebracht Russisch schip zou eigendom zijn van dochterbedrijf Russische bank

In Frankrijk is proces-verbaal opgemaakt tegen de kapitein van de Baltic Leader en de rederij van het schip. Het schip zou eigendom zijn van een dochterbedrijf van de Russische Promsvyazbank, een van de banken waartegen sancties zijn afgekondigd.

Het schip was onderweg naar Sint-Petersburg, maar werd vandaag door de Franse marine onderschept en naar de haven van Boulogne-sur-Mer gesleept. Daar ligt het nog steeds aan de ketting. Het onderzoek loopt nog. Daarbij wordt samengewerkt met de Amerikanen.

De directeur van de bank is een zoon van een voormalig hoofd van de Russische buitenlandse inlichtingendienst, Michail Fradkov, die ook premier is geweest onder president Poetin. Volgens de Amerikanen is de bank opgericht voor dienstverlening in de Russische defensie-industrie.

De bank zegt dat het dochterbedrijf kort voor de afkondiging van sancties is verkocht.

AFP
De Baltic Leader, afgemeerd in Boulogne-sur-Mer

Buitenlandministers EU morgen bijeen voor nieuw Oekraïne-overleg

EU-buitenlandchef Borrell heeft de Europese ministers van Buitenlandse Zaken bijeengeroepen voor een digitaal overleg. De bewindspersonen bespreken morgenavond "verdere maatregelen" om zo Oekraïne beter te kunnen steunen. Borrell schrijft op Twitter alvast een noodpakket voor het Oekraïense leger voor te stellen in het overleg, "om te helpen bij hun heroïsche gevecht".

EU-president Charles Michel laat verder weten dat de EU zelf het vervoer van militaire goederen naar Oekraïne zal faciliteren. Hij gaf geen details over hoe dat zal gebeuren.

Terug naar Oekraïne: 'Ik ben bereid te sterven voor mijn land'

"Niet vechten, maar verdedigen", zo noemen de strijdvaardige Oekraïense mannen bij de Poolse grens het tegenover Nieuwsuur. Zij gaan terug naar Oekraïne om de wapens op te pakken en te vechten voor hun land.

Zij gaan terug naar Oekraïne: 'Ik ben bereid te sterven voor mijn land'

"Ga zo door, Olaf Scholz!", twittert Zelensky

De Oekraïense president Zelensky reageert in een video opgetogen op het nieuws dat Duitsland 1000 antitankwapens en 500 Stinger-luchtdoelraketten levert om Oekraïne te helpen tegen het Russische leger. "Ga zo door, Olaf Scholz!", twittert hij.

Zelensky is ook blij dat de EU-lidstaten het bijna eens zijn over het afsluiten van Rusland van het internationale betalingsverkeer. "Onze diplomaten hebben zich onophoudelijk ingezet. Ook die overwinning hebben we bereikt." Volgens Zelensky gaat dit Rusland "miljarden en miljarden" verlies opleveren. Hij zegt dat de Oekraïners zolang zullen vechten als nodig is.

Abramovitsj staat leiding voetbalclub Chelsea af

De Russische oligarch Roman Abramovitsj staat de leiding van de Engelse voetbalclub Chelsea af aan de personen die aan het hoofd staan van de liefdadigheidsstichting van de club. In een verklaring op de Chelsea-website zegt Abramovitsj altijd te hebben gehandeld in het belang van de club en om die reden doet hij nu afstand van zijn positie. In zijn verklaring refereert de miljardair niet aan de oorlog in Oekraïne. Er zijn vooralsnog ook geen sancties tegen hem uitgevaardigd.

Abramovitsj kocht Chelsea in 2003 en onder zijn eigenaarschap werd de club een grootmacht. De club won vijf van de zes landstitels in de clubhistorie onder Abramovitsj en veroverde in 2012 voor het eerst de Champions League, de hoogste prijs in het Europese clubvoetbal. Vorig jaar won de club voor de twee keer de Champions League en begin deze maand greep Chelsea ook de wereldtitel voor clubteams.

Het is niet duidelijk wat de gevolgen van het besluit van Abramovitsj zijn voor de club. De Rus blijft wel eigenaar.

KLM vliegt zeker week niet meer naar of over Rusland

Luchtvaartmaatschappij KLM heeft alle vluchten naar Rusland voor de komende zeven dagen geannuleerd. De maatschappij neemt het besluit, omdat het vanwege de nieuwe sancties die zijn opgelegd aan Rusland geen reserveonderdelen van vliegtuigen meer mag meenemen naar Rusland. "Ook niet voor eigen gebruik. Dat betekent dat wij niet meer kunnen garanderen dat vluchten naar en over Rusland veilig terug kunnen keren", laat KLM weten.

De luchtvaartmaatschappij vliegt dus voorlopig helemaal niet meer door het Russische luchtruim. Volgens een woordvoerder is dat besluit genomen omdat vliegtuigen in geval van een noodlanding niet meer gerepareerd kunnen worden.

Voor bestemmingen in China, Zuid-Korea en Japan vliegt KLM normaal gesproken over Rusland. Daarvoor zullen alternatieve routes worden gevlogen. Wat die zijn, is nog onduidelijk en hangt volgens de woordvoerder af van verschillende factoren. Over de extra kosten voor KLM zegt het bedrijf daarom nog niets.

Oekraïense tennisprof gaat van de Australian Open naar het front

De voormalige Oekraïense tennisprof Sergij Stachovsky zet zijn loopbaan voort aan het front. Een maand na zijn afscheid op de Australian Open gaat hij naar Kiev om te vechten voor zijn land. "Ik heb me vorige week aangemeld voor de reserves", zei hij tegen Sky Sports.

Stachovsky vierde vakantie toen hij over de inval hoorde. Hij won in zijn tennisjaren vier ATP-toernooien. In zijn beste dagen bereikte hij de 31e plaats van de wereldranglijst.

VN start inzamelingsactie voor hulp aan Oekraïne

VN-secretaris-generaal Guterres heeft president Zelensky gezegd dat de VN de humanitaire hulp aan Oekraïne wil uitbreiden. Dinsdag doet de VN een oproep om deze hulp te financieren.

De VN zei gisteren dat er in de komende drie maanden meer dan 1 miljard euro nodig is voor de inwoners die op de vlucht zijn geslagen.

Zelensky zegt op Twitter dat hij Guterres heeft gevraagd om Rusland zijn stemrecht in de VN-Veiligheidsraad te ontnemen. Rusland voorkwam gisteren dat het voor de inval werd veroordeeld door gebruik te maken van zijn vetorecht.

Nederland levert extra wapens aan Oekraïne

Nederland gaat extra wapens naar Oekraïne sturen. Minister Ollongren meldt dat er 50 antitankwapens en 400 bijbehorende raketten aan het land geleverd zullen worden. Ook wordt de mogelijkheid onderzocht om in NAVO-verband samen met Duitsland een zogenoemde Patriot-luchtverdedigingseenheid te sturen naar Slowakije.

De extra wapens komen boven op de leveringen van 200 Stinger-luchtdoelraketten, helmen, scherfvesten en scherpschuttersgeweren aan Oekraïne die eerder al door Nederland waren toegezegd. Volgens Ollongren heeft de levering van de extra wapens gevolgen voor de gereedheid van het Nederlandse leger, maar dit is volgens de minister acceptabel "gezien de huidige omstandigheden".

Scholz bevestigt wapenleveringen aan Oekraïne

De Duitse bondskanselier Scholz bevestigt kort na de berichten over Duitse wapenleveringen aan Oekraïne op Twitter dat er inderdaad actie wordt ondernomen om Oekraïne "te helpen bij de verdediging tegen het binnenvallende leger van Poetin". Het gaat in totaal om 1000 antitankwapens en 500 Stinger-luchtdoelraketten. Duitsland stapt met de levering af van het beleid dat het geen wapens levert aan landen in oorlog. "Maar de Russische aanval markeert een keerpunt", stelt Scholz.

Nederland zegde eerder vandaag de levering van 200 Stingers toe aan Oekraïne.

'Duitsland geeft ook toestemming voor levering houwitsers'

De Duitse regering heeft Estland toestemming gegeven om van oorsprong Duits artilleriegeschut aan Oekraïne te leveren, melden Duitse media op basis van regeringsbronnen. Het gaat om houwitsers die nog stammen uit de tijd van de DDR en die in de jaren 90 aan Finland waren verkocht. De Finnen verkochten ze later door aan Estland.

Tot vandaag stond Duitsland principieel op het standpunt dat er geen Duitse wapens direct of indirect aan Oekraïne werden geleverd, omdat het land in oorlog is. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken stelt nu dat Oekraïne in staat moet worden gesteld om zich te verdedigen tegen Ruslands "schaamteloze aanval".

Veel beelden, maar welke zijn echt?

Video's van de Russische invasie in Oekraïne worden veel gedeeld. Maar hoe weet je welke beelden echt zijn? Benjamin en zijn collega's proberen zoveel mogelijk beeldmateriaal te verifiëren en de exacte locatie te achterhalen, vertelt hij aan Nieuwsuur.

Zo checkt Benjamin oorlogsvideo's uit Oekraïne

Deense journalisten gewond bij beschieting in Oost-Oekraïne

Een journalist en fotograaf van de Deense tabloid Ekstra Bladet zijn beschoten in Oekraïne. De twee zijn daarbij gewond geraakt, maar buiten levensgevaar, schrijft de krant op de eigen site. Stefan Weichert en Emil Filtenborg Mikkelsen waren op reportage in de Oost-Oekraïense stad Ochtirka, ten noordwesten van Charkov en gelegen nabij de Russische grens, toen hun auto onder vuur werd genomen. Beiden droegen een kogelwerend vest.

De twee zijn ervaren journalisten en trokken twee jaar geleden als freelancers naar Oekraïne, schrijft Ekstra Bladet. De afgelopen tijd werkten ze permanent voor de tabloid. Ekstra Bladet poogt Weichert en Filtenborg Mikkelsen met hulp van een beveiligingsbedrijf nu zo snel mogelijk uit Oekraïne te evacueren.

Duitsland wijzigt beleid en staat levering wapens aan Oekraïne toe

Duitsland stapt af van het beleid om geen wapens te sturen - indirect of direct - naar oorlogsgebieden. Dat meldt persbureau Reuters op basis van het Duitse ministerie van Defensie. Het beleid heeft zijn oorsprong in de pacifistische Duitse politiek na de Tweede Wereldoorlog. In de praktijk bleek dat de afgelopen dagen een drempel om Oekraïne militair te ondersteunen, omdat veel wapens in Duitsland zijn gemaakt en het land dus formeel toestemming moet geven als een ander land die wapens aan Oekraïne wil leveren.

Reuters schrijft dat Duitsland goedkeuring heeft geven voor het sturen van 400 raketwerpers vanuit Nederland naar Oekraïne. De raketwerpers zouden uit Duitse voorraden komen. Het Nederlandse ministerie van Defensie laat desgevraagd weten niet op de hoogte te zijn van het besluit en doet verder navraag. Eerder vandaag meldde Nederland de levering van 200 Stinger-luchtdoelraketten aan Oekraïne.

Berlijn buigt zich ook nog over een verzoek van Estland over de levering van artilleriewapens aan Oekraïne die het ooit van Finland had gekocht. Dat land had de houwitsers in de jaren 90 weer gekocht van Duitsland.

Hoekstra hoopt op akkoord in EU over Swift-ban Rusland

Minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken hoopt dat binnen de EU de komende dagen alsnog overeenstemming wordt bereikt over afsluiting van Rusland van het internationale betalingssysteem Swift. De Europese leiders werden het de afgelopen dagen eens over nieuwe sancties tegen Rusland. Velen hadden graag gezien dat de Russen ook geen gebruik meer mogen maken van Swift. Betalen en overschrijven zou dan een stuk moeilijker worden, maar een aantal Europese leiders voelde niet voor die verzwaring van het pakket, onder meer vanwege de mogelijke gevolgen voor hun eigen economie.

Vandaag werd duidelijk dat steeds meer EU-landen hun bezwaren tegen afsluiten laten varen.

Het Nederlandse kabinet was al voor het afkoppelen van Rusland van Swift, maar benadrukte steeds dat eensgezindheid binnen de EU van groot belang is. Hoekstra herhaalde dat vandaag: "Het pakket van gisteren is al heel zwaar en zonder precedent. Maar Nederland zou daar graag een extra stap aan willen toevoegen, over Swift."

Hij voegde eraan toe dat de landen er veel contact over hebben en dat steeds meer van hen bereid lijken alsnog met die nieuwe stap in te stemmen.

Huidige situatie in Oekraïne

In onderstaande kaart de huidige situatie in Oekraïne, voor zover bekend:

NOS

Zelensky bedankt Rutte voor wapens

President Zelensky heeft met premier Rutte gesproken. Daarin kwam de toezegging van Nederland aan de orde om 200 Stinger-luchtdoelraketten naar Oekraïne te sturen. Oekraïne had daar om gevraagd.

"Ik heb met de premier van Nederland gesproken. Ik heb hem bedankt voor de besluiten om te helpen om het gebied van defensie en veiligheid. De anti-oorlogscoalitie werkt!"

Vorige week beloofde Nederland scherpschuttersgeweren met munitie naar Oekraïne te sturen en helmen, scherfvesten, radars en detectoren voor het opsporen van grondmijnen en zeemijnen. Een deel van die goederen is vandaag verzonden. De andere goederen worden zo snel mogelijk richting Oekraïne gestuurd.

Dit zijn archiefbeelden van een oefening van het Nederlandse leger met de Stinger-raketten:

Dit is het wapen dat Nederland naar Oekraïne stuurt