NOS
Oranje

Bondscoach Louis van Gaal slaagde dinsdag in zijn missie om met Oranje het WK in Qatar te halen. Hij zette het Nederlands elftal in korte tijd naar zijn hand, maar deed dat met een andere werkwijze dan twintig jaar geleden.

Van Gaal blijft zichzelf vernieuwen, is voortdurend in gesprek met de tijdsgeest en is milder geworden, zo vinden zijn biografen Hugo Borst, Robert Heukels en Hugo Logtenberg.

Inkijkje in psyche

"Hoe moet ik evalueren? Moet ik een harde evaluatie doen of een zachte? Want we moeten binnen twee dagen al tegen Noorwegen. Die afweging moet ik maken vannacht. En moet ik de beelden nou laten zien of niet? Want we moeten positief naar Noorwegen toegaan."

Van Gaal vroeg zich afgelopen zaterdag voor de camera hardop af hoe hij de teleurstellende remise tegen Montenegro het beste kon evalueren met de spelers. Voor Borst, auteur van O, Louis, was het een prachtig voorbeeld van hoe Van Gaal zichzelf heeft ontwikkeld.

"Ik vond het een mooi inkijkje in zijn psyche en aanpak. Al pratende kwam hij erachter dat hij voor de zachte aanpak zou gaan. Ik weet ook zeker dat hij er in 2001 met gestrekt been was ingegaan. Dat is het grote verschil. Hij weet inmiddels dat je soms wat milder moet zijn om je doel te bereiken."

Borst kreeg inkijkje in psyche Van Gaal: 'Hij koos voor zachtere aanpak'

Logtenberg, schrijver van de Hand van Van Gaal, zag die mildere versie ook al in 2014. "Dat was het kantelpunt. Toen liet Van Gaal ook een andere kant van zichzelf zien: een man die heel grappig en aimabel kon zijn. Bij het huidige Oranje zie je dat nog veel meer, je ziet iemand die ontspannen is."

Dingen loslaten

Zonder de regie te verliezen geeft Van Gaal steeds meer dingen uit handen. Hij vertrouwt meer dan voorheen op zijn technische staf en spelersgroep en durft in tegenstelling tot de Van Gaal van twintig jaar geleden dingen los te laten.

Ook als het om zelfspot gaat, is Van Gaal gegroeid. Dat bleek wel toen hij lachend vertelde dat hij niet was uitgenodigd voor een potje 30 Seconds, een populair spelletje bij de spelers.

"Het feit dat hij dat kan, hartelijk daarom lachen, toont alles: het werken aan een groepsproces en zichzelf kunnen relativeren", zegt Logtenberg. "Het toont ook de mildere Van Gaal. Hij vindt die spelletjes goed voor de groep en alles is erop gericht dat je het met elkaar doet."

'Feit dat hij daar hartelijk om kan lachen, toont de mildere Van Gaal'

Van Gaal werd binnen de kortste keren opgenomen door de groep. Je zou daarom bijna vergeten dat diezelfde spelers een jaar geleden niet om Van Gaal stonden te springen toen de KNVB op zoek ging naar een opvolger van Ronald Koeman.

Dat Van Gaal ook deze generatie weer weet te raken, verbaast Heukels niet. Hij is schrijver van de biografie LvG en zag tijdens de gesprekken met Van Gaal bij Fysiomed hoe hij omging met de jonge profvoetballers, die daar in- en uitliepen.

"Ik heb hem daar heel vaak interactie zien hebben met jongens als Boadu, Stengs, Eiting en Frenkie de Jong. Dan was hij niet de opa met kleinzoon, maar sprak hij op gelijkwaardige hoogte. Die jongens waren zo hongerig naar hem. Toen ik hem bezig zag dacht ik al: je bent in je brein veel te jong om te stoppen."

'Toen ik hem bezig zag, dacht ik: Van Gaal is veel te jong om te stoppen'

"Hij is nu een oude Van Gaal, maar die oude Van Gaal is hartstikke jong", vult Borst aan. "En die man die jong was in 1995 is eigenlijk een hele ouderwetse Van Gaal. Ondanks dat hij fysiek kwetsbaar is, is hij geestelijk sterker dan ooit."

Niet alleen de mens Van Gaal laat in zijn verschillende termijnen bij Oranje een ontwikkeling zien. Ook de trainer Van Gaal heeft niet stil gestaan. Waar hij voorheen de nadruk legde op domineren, is zijn spelopvatting nu realistischer geworden.

Hongerig als de pest

Het spel tegen Noorwegen was daar een goed voorbeeld van. Ondanks een oersaaie wedstrijd toonde Van Gaal, die voorheen aanvallend en sprankelend voetbal predikte, zich tevreden. Zijn tactiek, het door hem zelf genoemde provocerende pressing, had gewerkt. "Door compacter te spelen, maak je het spel niet aantrekkelijk, maar je bouwt wel zekerheid in", legde hij uit.

Heukels: "Dit is geen Van Gaal 2.0, maar Van Gaal 5.0. En dat is spannend aan deze man. Je hebt allemaal trainers die hetzelfde doen als hij. Tuchel, Nagelsmann, Ten Hag. Noem ze allemaal maar op. Allemaal moderne trainers die in deze tijd horen. Van Gaal is al zeventig, maar heeft het brein van een jonge man. Zo hongerig als de pest. Dat is wat hem zo goed maakt."

STER reclame