Een golfkarretjesparade van oudere Democratische kiezers in Sun City, Arizona NOS
Verkiezingen VS

Luid toeterend trekt een parade van golfkarretjes door Sun City. De wagentjes zijn versierd met Amerikaanse vlaggen en borden waarop ze hun steun uiten aan de Democratische presidentskandidaat Joe Biden. Achterop een golfkar staat in koeienletters "grab him by the ballot" geschreven, pak hem met het stembiljet. Het is een verwijzing naar "grab 'em by the pussy", een beruchte vrouwonvriendelijke uitspraak van president Donald Trump.

De bestuurders van de karretjes zijn stuk voor stuk 65-plussers die mondkapjes dragen met daarop teksten als 'VOTE'. Hier en daar worden ze getrakteerd op opgestoken middelvingers van bewoners die Trump-borden in hun voortuin hebben staan.

Het borrelt in Sun City

Sun City, een seniorengemeenschap in de staat Arizona, is bijna het clichébeeld van een geïdealiseerde Amerikaanse gemeenschap zoals uit de bekende tv-serie Happy Days. De tuinen zijn keurig aangeharkt en de straten zijn blinkend schoon. Op de opritten van de bungalows staan voornamelijk pick-up trucks. Voornaamste bron van vermaak zijn de talloze golfbanen die de plaats rijk is.

Ogenschijnlijk zijn dit oases van rust, maar onder het oppervlakte borrelt het. Zo'n golfkarretjesparade waarmee bewoners hun steun uiten aan een Democratische presidentskandidaat was tot voor kort ondenkbaar. "Ik woon al jaren in deze ouderengemeenschap", vertelt de Democratische kiezer Susan Chatterjee. "Vier jaar geleden zag je alleen maar Republikeinse campagneborden in mijn buurt. Nu is het beeld veel meer gemengd. Ik schat dat het zelfs fifty-fifty is."

De golfkarretjesparade trekt door de straten van Sun City NOS

In Amerika noemen ze het de grijze muur: de verdedigingslinie van oudere kiezers die de herverkiezing van president Trump moet veiligstellen. In 2016 won Trump overtuigend de meerderheid van 65-plussers. Senioren zijn sowieso een kiezersgroep die traditioneel naar de Republikeinse kant leunt. De laatste keer dat een Democratische presidentskandidaat de meerderheid van de ouderen achter zich kreeg, was in 2000, toen Al Gore zich verkiesbaar stelde.

Trump's aanpak pandemie te laconiek

Maar onder oudere kiezers groeit de twijfel over Trump. Volgens meerdere kiezersonderzoeken maken veel ouderen de oversteek naar de Democratische presidentskandidaat. In één peiling had Biden een voorsprong van maar liefst 20 procentpunten. Bij de meeste andere peilingen is die voorsprong kleiner, maar het is duidelijk dat Trump niet meer automatisch kan rekenen op de meerderheid van de 65-plussers.

Er is maar één verklaring voor die plotse verschuiving: Trumps aanpak van de pandemie. Een meerderheid van de Amerikaanse kiezers vindt dat de president gefaald heeft om grip te krijgen op het coronavirus. Dat sentiment leeft extra sterk bij ouderen, die de kwetsbaarste groep zijn in de coronacrisis.

"Mijn man en ik hebben corona gehad. We hadden gelukkig maar milde symptomen, maar een vriend van ons is overleden", zegt Terry Watts, een van deelnemers aan de golfkarretjesparade. "Voor ons is het coronavirus geen grap. Het is geen verzinsel, het is ernstig. Trump is er veel te laconiek mee omgegaan. Hij heeft het niet serieus genomen."

'Pak hem met het stembiljet' NOS

Republikeinen in Arizona zien de bui al hangen. De staat gold decennialang als een Republikeins bolwerk en heeft sinds 1948 slecht één keer op een Democratische presidentskandidaat gestemd. Maar de staat is snel aan het veranderen. De afgelopen jaren trok Arizona veel jongeren en latino's aan, twee groepen die overwegend Democratisch stemmen.

In 2016 rook Hillary Clinton hier al een kans en besteedde ze een aanzienlijk deel van haar campagnefondsen in Arizona. Trump zou uiteindelijk de staat winnen, maar het verschil tussen de Republikeinse en Democratische presidentskandidaat was in een kwart eeuw niet zo klein geweest.

Ouderen kunnen het verschil maken

Arizona telt ook relatief veel pensionado's die het zonnige klimaat van deze woestijnstaat opzoeken. Lorna Romero is een Republikeinse strateeg in Arizona die diende als woordvoerster van de bekende Republikeinse senator en oud-presidentskandidaat John McCain, die in 2018 aan kanker overleed. Zij denkt dat de oudere kiezers dit verkiezingsjaar het verschil kunnen maken.

"Dat Trump minder populair is geworden bij 65-plussers in Arizona is direct terug te leiden tot zijn aanpak van de coronacrisis", concludeert Romero. "Ouderen zijn het hardst geraakt door de pandemie. Veel zijn ziek geworden en zijn extra kwetsbaar. Senioren hebben de afgelopen maanden hun familie niet meer kunnen zien vanwege de risico's. Ze verwijten Trump dat hij de crisis niet serieus genoeg heeft genomen."

Zeker in Arizona kan dat gevolgen hebben voor de president. "De opkomst onder oudere kiezers is altijd hoog. Nu verliest Trump een deel van een kiezersgroep die trouw naar de stembus gaat. Dat is erg schadelijk voor zijn campagne."

Zo is de stem van de Amerikaanse ouderen niet langer een verdedigingsmuur voor Trump, maar een grijze golf die zijn campagne onder water dreigt te zetten.

Wie de meeste stemmen krijgt, wordt in de Verenigde Staten niet per se president. Correspondent Arjen van der Horst legt uit hoe dat werkt:

Winner takes all: zo werken de Amerikaanse verkiezingen

STER reclame