Na lang wikken en wegen kwam het hoge woord er dan toch uit. In de herfst van zijn carrière besluit Willem van Hanegem zich alsnog af te melden voor het WK van 1978 in Argentinië. Geen WK voor De Kromme, die in 1974 nog indruk had gemaakt op het WK in West-Duitsland.

Nadat Van Hanegem een vertrouwelijk gesprek had gevoerd met bondscoach Ernst Happel, willen beide partijen nog even nadenken over het uiteindelijke besluit. Maar het voelt niet goed voor de Zeeuw, die dezelfde avond al het grote nieuws naar buiten brengt. Oranje moet het op Argentinië zonder hem stellen. Hans Hamstra, op dat moment de PR-man van de KNVB, maakt het nieuws nog dezelfde dag wereldkundig.

Achtertuin

Kees Jansma zet vervolgens koers richting huize Van Hanegem, om hem in diens achtertuin te interviewen. Het is een openhartig en emotioneel gesprek, waarin Van Hanegem zijn keuze uitvoerig toelicht. "Ik heb er een tijd over moeten denken", bekende Van Hanegem. "De eerste keer dat ik bedankte was het beste geweest en het is misschien toch een fout dat ik er op teruggekomen ben. Toen ik een week naar Parijs ben geweest, duurde dat voor mij wel een maand. Toen ik thuis kwam, zat ik toch met gevoelens dat ik er toch mee wilde stoppen."

Na gesprekken met het thuisfront, komt Van Hanegem terug op zijn besluit om toch wél naar Argentinië te gaan. "Ik heb toen gezegd dat ik denk dat ik het niet kan opbrengen. Op de eerste plaats geestelijk. En daarbij ga je ook lichamelijk alles voelen. Als ik maar even liep, dan begon ik te zweten. Als ik twee wedstrijden mee zou moeten doen, had ik misschien gehoopt dat ik een schop zou krijgen en een blessure zou oplopen."

Bijrol

Gesuggereerd wordt dat Van Hanegem geen genoegen zou willen nemen met een bijrol. "Happel dacht dat ik bedankte omdat ik niet in de basis stond. Ik was op dat moment één van de oudste spelers en niet de snelste. Happel vertelde me al dat ik voor de eerste of eerst twee wedstrijden niet in aanmerking zou komen. Daarop zei ik dat ik er niet achter sta daar naartoe te gaan. Voor de groep zou ik alleen maar ergernis vormen als ik de eerste wedstrijden niet kon spelen."

Ook de toestand bij AZ '67, op dat moment zijn werkgever, draagt bij aan het besluit om in Nederland te blijven. Zijn ploeg- en tevens huisgenoot Hugo Hovenkamp had zich in een eerder stadium al afgemeld met een blessure. Ted Troost, de vertrouwenspersoon van Van Hanegem, reist ook niet mee naar het mondiale eindtoernooi en ook dat zou hebben meegewogen.

Boekje

Later zou Van Hanegem nog een boekje opendoen over andere, meespelende redenen om het WK van 1978 de rug toe te keren. "Ik vond het doorslaggevend dat topspelers als Arie Haan en Ruud Krol de persoonlijke commerciële inkomsten niet met de selectie wilden delen. Dat was in 1974 wel het geval toen Johan Cruijff, Johan Neeskens, Piet Keizer en ik de boegbeelden van het elftal waren. In '78 werd de sfeer door het niet storten in de pot negatief beïnvloed."

Het WK van 1978 was sowieso omstreden. In 1976 kwam de junta onder leiding van Jorge Videla aan de macht. Tijdens het militaire bewind verdwenen tienduizenden Argentijnen spoorloos. Videla misbruikte het WK ook om goodwill te kweken, in zowel binnen- als buitenland. In Nederland wordt er fel geprotesteerd tegen de deelname van Nederland en er werd zelfs opgeroepen tot een boycot. De protesten ten spijt reist Oranje toch af naar Zuid-Amerika.

Graag gespeeld

Dat gebeurde overigens ook zonder Johan Cruijff, die in 1977 een punt zet achter zijn interlandloopbaan. Ook een handtekeningenactie kan Cruijff niet op andere gedachten brengen. Later blijkt dat de overval een jaar eerder een belangrijke reden is van de afzegging van Cruijff.

Zonder Cruijff en Van Hanegem wordt Oranje uiteindelijk tweede. In de finale is Nederland de mindere van gastland Argentinië, dat de finale na verlenging met 3-1 wint. "Ik had die finale heel graag gespeeld", liet Van Hanegem later optekenen.

STER reclame