In de Peilingwijzer valt al weken de uitzonderlijk slechte score van de PvdA op. De partij die al sinds 2003 de tweede partij in de Tweede Kamer is, is in de peilingen al bijna het hele jaar de zesde partij. De score van de laatste weken (11-15 zetels) was de laagste in haar geschiedenis. Alleen eind september vorig jaar stond de PvdA op een vergelijkbaar laag niveau.

Deze week staat de PvdA weer iets hoger, op 12-16 zetels, maar die stijging valt binnen de foutmarge. De PvdA blijft bovendien op duidelijke afstand van nummer 5, het CDA, dat net als vorige week op 17-21 zetels staat.

Hoe slecht de PvdA ervoor staat, blijkt nog eens extra als we de huidige stand vergelijken met de slechtste landelijke uitslagen uit de geschiedenis van de partij.

In 2002 - na de moord op Pim Fortuyn - verloor de PvdA in één klap bijna de helft van zijn zetels, om uit te komen op 23. Dat zijn er nog altijd zo'n tien meer dan waar de PvdA nu volgens de Peilingwijzer op kan rekenen.

Grootste op links

De slechte score in de peilingen past binnen een algemene trend, waardoor ook de andere traditionele systeempartijen - de VVD en vooral het CDA ? het moeilijk hebben. Kiezers zijn minder gebonden aan één partij, zijn individualistischer en kijken per verkiezing welke van hun voorkeurspartijen hun stem verdient.

Het betekent niet dat de PvdA bij de volgende landelijke verkiezingen niet opnieuw de tweede, en misschien zelfs de grootste partij zou kunnen worden. Tot nu toe is de PvdA er bij landelijke verkiezingen steeds in geslaagd de grootste partij op links te blijven, hoewel ze er in 2010 en 2012 in de peilingen ook lange tijd erg slecht voorstond.

14 zetels

In oktober 2009 zakte de PvdA bij Maurice de Hond naar 14 zetels, toen het absolute dieptepunt in de peilingen. In 2012 was de val in de peilingen wat minder diep, maar daar staat tegenover dat de PvdA toen lange tijd ver achter stond op de SP.

In 2010 konden de slechte peilingen van de PvdA net als nu verklaard worden uit de deelname aan een kabinet in crisistijd. Nadat de PvdA met coalitiepartner CDA gebroken had, schoot de partij omhoog, om na de benoeming van Job Cohen als lijsttrekker zelfs even de grootste partij in de peilingen te worden.

In de verkiezingscampagne van 2012 viel de SP ver terug, en kwam de PvdA sterk op. Door het zwakke optreden van Emile Roemer in de campagne en het verrassende optreden van Diederik Samsom, draaiden die verkiezingen net als die in 2010 uit op een tweestrijd tussen de PvdA en de VVD.

Of dat er ook bij volgende landelijke verkiezingen in zit, is natuurlijk zeer onzeker. Normaal gesproken zijn de Tweede Kamerverkiezingen ook nog te ver weg om daar iets zinnigs over te kunnen zeggen.

Stabiel

De Peilingwijzer laat ook deze week nauwelijks veranderingen zien. Behalve het CDA staan ook D66 23-27), de VVD (22-26) en de PVV (20-24) op hetzelfde niveau als vorige week. De SP staat nu op 18 tot 22 zetels.

De NOS publiceert iedere woensdag De Peilingwijzer van politicoloog Tom Louwerse. In de Peilingwijzer worden peilingen van de Politieke Barometer (Ipsos), De Stemming (EenVandaag), Peil.nl (Maurice de Hond) en TNS Nipo samengevoegd. Meer over de methode achter De Peilingwijzer is te vinden op de website van Louwerse.

STER reclame