Rechter: wiet nog steeds verboden voor buitenlander

Aangepast

Na een hoop welles/nietes is het hoge woord eruit: nee, buitenlanders mogen geen wiet kopen in Nederlandse coffeeshops. Dat heeft een rechter vanmorgen in Den Haag besloten. Volgens de rechter is het ingezetenencriterium niet in strijd met de Nederlandse grondwet. En het mag, omdat hiermee doelgericht het drugstoerisme wordt bestreden.

Wel moet de staat schadevergoeding betalen aan coffeeshops in het zuiden van het land voor de invoering van de wietpas. Door die maatregel hebben die coffeeshops gedurende meerdere maanden financiële schade geleden, omdat hun klanten afgeschrikt werden. Minister Opstelten gaat tegen die uitspraak in hoger beroep.Hij vindt dat hij het beleid gewoon mag uitvoeren: "Het gaat hier om vastgesteld beleid, dat door de Tweede Kamer is goedgekeurd en dat mag je uitvoeren".

Schadevergoeding

Hoe hoog de schadevergoeding wordt, is niet bekend. Maar volgens shophouder Willem Vugs van de Toermalijn in Tilburg gaat het "in de miljoenen" lopen. De Bond van Cannabis Detaillisten berekende vorig jaar dat de coffeeshops in de zuidelijke provincies in de maand na invoering van de wietpas minstens 80 procent van hun omzet kwijt waren. Nou zal de schadevoergoeding niet die 80 procent zijn, maar de coffeeshophouders hebben goede hoop.

De zaak was aangespannen door de Bond van Cannabis Detaillisten tegen de Nederlandse staat. Volgens de bond is de maatregel in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Het Europees gerechtshof besloot in 2010 al dat het ingezetenencriterium niet in strijd is met de Europese grondwet. Het staat inderdaad op gespannen voet met de vrijheid van verkeer en goederen, maar het is niet in strijd met de wet omdat het om een verboden middel gaat. En nu blijkt het dus ook niet in strijd met de Nederlandse grondwet.

De hamvraag: wat verandert dat?

Niks dus. Coffeeshops mogen nog steeds officieel geen wiet verkopen aan buitenlanders. De bond is wel van plan om in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak, zei woordvoerder Michael Veling vanmorgen. Hij denkt ook dat de maatregel uiteindelijk wel van tafel gaat, door de weerstand boven de rivieren. Daar blijken de meeste coffeeshops nog steeds wiet aan buitenlanders te verkopen.

Maar hier blijft het niet bij. Volgende week woensdag is er een strafrechtzaak tegen drie coffeeshops in Maastricht, vanwege de verkoop aan buitenlanders. Het is voor de eerste keer sinds de invoering van de wietpas, een jaar geleden, dat coffeeshophouders zich voor de strafrechter moeten verantwoorden.

Coffeeshophouders en burgemeester Hoes (VVD) van Maastricht liggen met elkaar overhoop over de verkoop van wiet aan buitenlanders. Hoes wil dat de coffeeshops daarmee stoppen, maar die weigeren dat. Een rechter zei begin vorige maand dat Maastricht niet een coffeeshop had mogen sluiten die wiet verkocht aan buitenlanders. Daarop gooiden coffeeshops dus de deuren weer open.

Ze hoopten hiermee nieuwe rechtszaken uit te lokken om meer duidelijkheid te krijgen.

Ingezetenencriterium

Sinds 1 januari mogen coffeeshops alleen nog maar softdrugs verkopen aan inwoners van Nederland. Dat betekent in theorie dat je bij de aankoop van je jointje je identiteitsbewijs moet laten zien. Dat is de vervanger van de wietpas, die dé oplossing voor drugstoerisme moest zijn. Dat betekende een lidmaatschap van een coffeeshop, maar dus niet voor buitenlanders. De pas kwam er, maar verdween dus al snel. Lees hier het jaaroverzicht van de wietpas.

Het blijkt dat de meeste gemeenten helemaal niet van plan zijn de coffeeshops op dit zogeheten 'ingezetenencriterium' te controleren, tegen het beleid van minister Opstelten van Veiligheid en Justitie in. En dat betekent in de praktijk dat buitenlanders in veel gemeentes gewoon hun wiet kunnen blijven kopen en dat jij je identiteitsbewijs in je zak kan houden.

Uitspraken tot nu toe16 december 2010 Europees Gerechtshof in Luxemburg: ingezetenencriterium mag; het is niet in strijd met de wet omdat het om een verboden middel gaat.18 december 2012 Gerechtshof Den Haag: ingezetenencriterium mag; de staat mag coffeeshops verbieden wiet aan niet-ingezetenen te verkopen.17 januari 2013 Gerechtshof Tilburg: ingezetenencriterium mag; onderscheid maken tussen ingezetenen en niet-ingezetenen is acceptabel omdat cannabis een verboden middel is.25 april 2013 Rechtbank Maastricht: Onno Hoes had coffeeshop Easy Going niet mogen sluiten. Hij had beter moeten motiveren waarom sluiting de enige mogelijkheid was om overlast te weren en Hoes kan geen verplichtingen aan burgers opleggen op grond van beleidsregels.