De Duitse bondskanselier Merkel heeft excuses aangeboden aan de nabestaanden van de neonazi-moorden. Ze deed dat tijdens een herdenking in Berlijn.

Veel familieleden zijn lange tijd onterecht verdachte geweest, omdat de politie jarenlang niet wist te achterhalen dat het om een serie moorden ging, gepleegd door neonazi's. "Daarvoor vraag ik u om vergiffenis", zei Merkel.

Om twaalf uur was het in heel Duitsland een minuut stil. Vlaggen hingen halfstok, automobilisten zetten hun auto langs de kant en scholen stopten met lesgeven. Ook bij grote bedrijven als Volkswagen werd het werk even neergelegd.

Stil zijn

Merkel zei in haar toespraak de verontwaardiging bij veel Duitsers te begrijpen. "Hoe konden de drie verdachten zo lang ongestoord hun gang gaan? Concrete antwoorden daarop zijn er niet. Die vragen houden ons allemaal bezig. Maar vandaag moeten we zwijgen. Stil zijn, om de slachtoffers te eren."

Tussen 2000 en 2007 werden tien mensen vermoord. Acht Turken, een Griek en een Duitse politie-agente. Uwe Mundlos, Uwe Bönhardt en Beate Zschäpe zijn de vermoedelijke daders en vormden de 'Nationaal Socialistische Untergrund'.

Het trio dook in 1998 onder in de Oost-Duitse stad Zwickau en pleegde naast de moorden ook een serie bankovervallen en twee bomaanslagen in een migrantenwijk in Keulen. Twee van de drie pleegden zelfmoord; Beate Zschäpe zit vast en heeft nog altijd geen enkele verklaring afgelegd tegenover de politie.

In Duitsland ontstond grote ophef over de neonazi-moorden. De Duitse politie en jusitie zouden de groep neonazi's al jaren in het oog hebben gehouden, maar geen prioriteit hebben gegeven aan de moorden.

Afrekening

De plechtigheid in Berlijn duurde anderhalf uur. Naast Merkel sprak ook de dochter van Enver Simsek, één van de vermoorde Turken. Hij werd in 2000 in Neurenberg doodgeschoten. Hij was toen 38 jaar. Jarenlang dacht de politie aan een afrekening in het criminele milieu, of een familievete.

"Kunt u zich voorstellen hoe het voelt om te zien dat de politie je moeder als verdachte verhoort? Dat over mijn vader werd gesproken als een drugshandelaar? Een crimineel?", zei dochter Semiya Simsek.

De familie heeft daardoor nooit kunnen rouwen om het verlies van Simsek. Pas elf jaar later werd bekend dat het neonazi-trio achter de moord zat. "Wil ik in een land wonen waar mensen vermoord worden omdat ze uit een ander land komen?, vroeg ik mezelf." Toch is weggaan nooit een optie voor haar geweest.

"We mogen onze ogen niet sluiten. We moeten niet doen alsof we het doel dat iedereen hier in vrijheid kan samenleven al bereikt hebben," zei Simsek.

Moorden

STER reclame