Volgens twee Amerikaanse schrijvers heeft Vincent van Gogh geen zelfmoord gepleegd, maar is hij omgekomen bij een schietongeluk. Dat staat in een nieuwe biografie die vandaag verschijnt.

Kunstkenners Steven Naifeh en Gregory White Smith deden tien jaar lang onderzoek naar de schilder en zijn dood en kwamen tot de opmerkelijke conclusie.

Het ligt volgens hen zeer voor de hand dat Van Gogh per ongeluk bij een pesterijtje is neergeschoten door twee 16-jarige jongens. De onderzoekers hebben eerder een Pulitzerprize gewonnen en doen vaker onderzoek naar kunstgeschiedenis en moorden.

Korenveld

De schilder overleed in 1890 in het Franse Auvers-sur-Oise, op 37-jarige leeftijd. Hij verbleef destijds in de herberg Auberge Ravoux. Van daaruit ging hij vaak te voet naar korenvelden in de buurt om te schilderen. Lang werd gedacht dat Van Gogh zichzelf neerschoot in zo'n tarweveld, terugstrompelde naar de herberg en daar twee dagen later stierf.

Maar Steven Naifeh zegt: "Het is voor ons erg duidelijk dat hij niet die graanvelden in ging met de intentie om zichzelf dood te schieten". Volgens Naifeh en White Smith werd Van Gogh neergeschoten door René Secretan, een jongen uit Parijs die de schilder vaak had getreiterd. Secretan en zijn broer brachten de zomer door in een villa in de buurt. Ze hadden een ingewikkelde band met de artiest.

De zwaargewonde Van Gogh zou volgens de onderzoekers voor hij stierf de schuld op zich hebben genomen, omdat hij "de dood verwelkomde". Hij wilde niet dat de broers gestraft zouden geworden.

Cowboy

"Van deze twee broers, van wie één een cowboyoutfit droeg en een slecht werkend geweer had waarmee hij cowboytje speelde, is bekend dat ze zijn gaan drinken met Vincent", zegt Naifeh. "Dus je hebt een paar tieners met een slecht functionerend geweer, je hebt een jongen die graag cowboytje speelt en je hebt drie mensen die waarschijnlijk allemaal te veel gedronken hebben." Doodslag is volgens Naifeh daarmee "veel waarschijnlijker".

"Het is erg moeilijk voor te stellen dat als één van deze jongens het geweer vasthield, en dat was waarschijnlijk het geval, dat ze echt van plan waren de schilder te vermoorden." De kogel drong volgens de onderzoekers Van Goghs bovenlichaam binnen in een schuine hoek. Niet rechtdoor, zoals te verwachten bij een zelfmoord.

Volgens Gregory White Smith was Van Gogh niet actief op zoek naar de dood. Maar toen die kwam, of een optie werd, omarmde hij hem. "Het accepteren van zijn dood was in feite een daad van liefde voor zijn broer, voor wie hij een last was." Broer Theo sponsorde Vincent, maar de artiest verkocht destijds niets.

Voorbarig

De twee auteurs hebben bij het schrijven hulp gehad van medewerkers van het Van Gogh Museum in Amsterdam. Met de theorie dat Van Gogh vermoord is, is het museum het niet eens. Volgens het museum is het op dit moment voorbarig om zelfmoord als doodsoorzaak terzijde te schuiven.

"Het is een beetje lastig om te beoordelen wat er precies is gebeurd. Alle getuigenissen uit die tijd zijn indirect", zegt Leo Jansen, conservator van het Van Gogh Museum. "De auteurs hebben een gerucht en een uitspraak van iemand die beweert dat hij Van Gogh pestte samengevoegd en dat is het startpunt geweest."

"Wij vinden het niet stevig genoeg om de oude versie opzij te schuiven."

STER reclame