NOS NieuwsAangepast

Zenders vóór brand Lopik al op tiende van vermogen

Door Robert Baltus en Hugo van der Parre

Nieuwe gegevens van het KPN-meetnet hebben een verrassend feit aan het licht gebracht over de radiozenders in Lopik, dat een rol kan spelen bij het vaststellen van de oorzaak van de brand die daar op 15 juli woedde. Het KPN-meetnet registreert de zogeheten veldsterkte van zenders, zeg maar het vermogen dat van de antennes af komt.

Volgens mastbeheerder Novec blijkt uit de metingen dat donderdagavond 14 juli rond half elf de op het oosten gerichte antennes van Broadcast Partners een probleem vertonen. In oostelijk richting wordt opeens 10 x minder vermogen geregistreerd dan normaal. Dit geldt voor de door Broadcast Partners uitgezonden frequenties 98.9 (Radio 1), 92.6 (Radio 2), 96.8 (3FM), 100.7 (Q-Music) en 100.1 (BNR).

Vocht

Dat is niet alleen vervelend voor luisteraars in Oost-Nederland, het kan ook leiden tot gevaar van verhitting. Een operator of het beveiligingssysteem van provider Broadcast Partners in Terneuzen zou dit normaal gesproken moeten waarnemen, zodat de zender uitgeschakeld wordt of het euvel verholpen kan worden. Maar er gebeurt lange tijd niets.

Broadcast Partners zegt desgevraagd dat er volgens hun gegevens niets mis was met de zenders. Novec zegt dat uit het elektriciteitsverbruik blijkt dat er voortdurend vermogen geleverd wordt, terwijl de antenne oostwaarts volgens het meetnet niets uitzendt.

Door vocht in de kabels verandert het gedrag van de antenne-installatie, waardoor het zendvermogen niet naar de antennes gaat, maar verloren gaat in de kabels. Het ongebruikte vermogen hoopt zich als het ware op in de kabels en verdelers en het wordt steeds warmer. Het probleem met de oostelijke antenne duurt volgens de metingenurenlang, zeker tot 4.00 uur 's nachts. Vanaf dat moment gaat het snel.

Brand

De roestvorming in de kabels van Broadcast Partners, wijst er volgens diverse deskundigen op dat het water gedurende langere tijd in de koperen kern moet zijn doorgedrongen.

Donderdag 14 juli heeft het de hele dag hard gewaaid en geregend. De overvloedige regen kan de druppel zijn geweest die de emmer deed overlopen. De combinatie van water en hitte leidt in die theorie vervolgens hoog in de mast, vlak onder de antennes van Broadcast Partners, tot kortsluiting en brand.

Daarbij loopt de hitte op tot 300 tot 350 graden. Over een lengte van 7 tot 10 meter boven de plek waar de brand ontstaat, worden versmeltingen aangetroffen, zo stelt onderzoeksbureau Efectis vast. Volgens Efectis kan dat alleen verklaard worden uit open vuur.

De brand is vanzelf gedoofd, vermoedelijk door zuurstofgebrek, maar had veel slechter kunnen aflopen als er een luik had open gestaan, aldus het rapport (pdf) van Efectis.

Hoogersmilde

Dit alles zegt nog niets over de oorzaak van de brand in Hoogersmilde die om half vier 's middags lou leiden tot het in elkaar klappen van de totale mast. De constructie is vergelijkbaar met Lopik, maar dat verklaart nog niet het toeval van twee identieke incidenten op een dag. Omdat alles is verbrand en daarna drie weken in het weiland heeft gelegen, kan niet meer worden vastgesteld of corrosie hier ook een rol heeft gespeeld.

Dat een brandje in Hoogersmilde niet vanzelf doofde, komt vermoedelijk doordat daar de ventilatieluiken open stonden. Daardoor werkte de mast als schoorsteen en kreeg het vuur een goede trek.

Inmiddels hebben de betrokken partijen en hun verzekeraars in totaal 19 experts ingehuurd. Het onderzoek gaat nog maanden duren.

Deel artikel:

Advertentie via Ster.nl