Sarah Weddington in 2005 bij het Amerikaanse Hooggerechtshof AFP

De Amerikaanse advocaat Sarah Weddington is op 76-jarige leeftijd overleden. Weddington stond in de jaren zeventig samen met haar collega Linda Coffee een vrouw uit Texas bij die een abortus wilde. De zaak werd uitgevochten tot aan het Amerikaanse Hooggerechtshof en gewonnen door Weddington en Coffee.

De uitspraak in 1973 betekende een mijlpaal in de strijd voor abortusrechten in Amerika, en geldt nog steeds als belangrijkste jurisprudentie over abortus in de VS. Door de zaak, die bekendstaat als Roe v. Wade, is abortus onder voorwaarden in het hele land gelegaliseerd.

De doodsoorzaak van Weddington is niet bekendgemaakt. Ze had al jarenlang een slechte gezondheid.

Texaanse abortuswet aangevochten

Roe v. Wade was de eerste zaak van Weddington na haar rechtenstudie. De Texaanse vrouw Norma McCorvey had al twee kinderen en was zwanger van een derde kind. Die zwangerschap wilde ze afbreken. Volgens de Texaanse wet was een abortus echter alleen toegestaan als het leven van de moeder in gevaar was.

Weddington en Coffee spanden een zaak aan tegen Henry Wade, de openbaar aanklager van Dallas County. McCorvey werd opgevoerd onder het alias Jane Roe. De uitspraak in de zaak kwam uiteindelijk te laat om een abortus af te dwingen. McCorvey beviel in 1970 van een dochter, die ze ter adoptie afstond. Toch ging de juridische strijd verder.

Die eindigde bij het Hooggerechtshof. Daar werd geconcludeerd dat de abortuswet die toen in Texas gold ongrondwettelijk was. Volgens het Hooggerechtshof was de wet in strijd met het recht op privacy.

Van advocaat tot politicus

De Texaanse Democratische politicus Susan Hays zegt op Twitter dat ze erg opkeek naar Weddington, bij wie ze haar rechtenstudie deels volgde. "Al op haar 27ste pleitte ze in deze zaak bij het Hooggerechtshof (daardoor voelde ik me altijd een ongelooflijke niksnut). De ironie wil dat ze aan deze zaak werkte omdat advocatenfirma's in de jaren zeventig geen vrouwen wilden aannemen. Daardoor had ze genoeg tijd over om stennis te trappen."

Al tijdens Roe v. Wade ging Weddington de politiek in. Ze werd in 1972 voor de Democraten als een van de weinige vrouwen verkozen in het Huis van Afgevaardigden van Texas. Daarin diende ze drie termijnen. Vervolgens werd ze adviseur op het ministerie van Landbouw en adviseur van president Carter op het gebied van vrouwenrechten. Ze gaf ook college aan de Universiteit van Texas.

Weddington was zich bewust van het stempel dat Roe v. Wade op haar loopbaan drukte. "Bij mijn necrologie zal sowieso staan 'advocaat van Roe v. Wade overleden', wat ik verder ook doe in mijn leven", zei ze vier jaar geleden in een interview.

Recht op abortus onder druk

De uitspraak in Roe v. Wade is door de jaren heen verschillende keren aangevochten. Voorstanders maken zich op dit moment zorgen over een zaak van de staat Mississippi, die abortussen alleen nog maar wil toestaan in de eerste vijftien weken van een zwangerschap. Het Hooggerechtshof buigt zich daar nu over.

In het Hooggerechtshof is nu een meerderheid van conservatieve rechters. Volgens deskundigen bestaat de mogelijkheid dat het Hooggerechtshof de uitspraak in Roe v. Wade terugdraait, als de staat Mississippi de zaak wint.

STER reclame