Kaag bij de presentatie van de D66-lijsstrekkerskandidaten in augustus vorig jaar ANP

De VPRO wil scherpere afspraken maken met makers en producenten van journalistieke documentaires en series, en ook met anderen die bij de totstandkoming betrokken zijn. Dat moet voorkomen dat de journalistieke onafhankelijkheid in het geding komt.

De aanleiding voor het voornemen zijn de aanbevelingen in een onafhankelijk onderzoek naar de totstandkoming van de VPRO-documentaire Sigrid Kaag: van Beiroet tot Binnenhof, die op 3 januari van dit jaar werd uitgezonden. Dat was tweeënhalve maand voor de Tweede Kamerverkiezingen.

In juni werd bekend dat D66 en het ministerie van Buitenlandse Zaken geprobeerd hebben de eindmontage te beïnvloeden. Dat was gebleken uit documenten die door het weblog GeenStijl waren opgevraagd.

Zo maakte het ministerie een opmerking over fragmenten waarin Kaag geen autogordel om had. "Dat moet worden aangepast," zei het ministerie. De maker heeft dat niet gedaan. Uit de documenten blijkt wel dat de VPRO heeft onderzocht of er eventueel een gordel in kon worden gemonteerd.

Het kwam de omroep op kritiek te staan, onder meer van Margo Smit, ombudsman van de NPO. Zij zei dat de makers "op cruciale momenten in het maakproces" te lang het beeld lieten bestaan dat er nog ruimte was voor aanpassingen door het ministerie of de partij.

Geen normen overschreden

De onderzoekers die door de VPRO in de arm zijn genomen, komen tot de conclusie dat er geen journalistiek-ethische normen zijn overschreden en dat "de journalistieke grondregels" niet zijn geschonden. Aan de integriteit van de maker en de producent wordt niet getwijfeld.

De onderzoekers vinden wel dat de maker en de producent hun grenzen tegenover D66 en het ministerie beter hadden moeten aangeven en dat communicatie tussen de VPRO, de maker, de producent, het ministere en D66 beter had gemoeten.

De afspraken moeten niet alleen scherper, ze moeten ook beter worden geborgd en nageleefd, zeggen de onderzoekers. Ze stelden een conceptcode op om het onafhankelijk en journalistiek opereren van VPRO-medewerkers te versterken. De VPRO werkt de aanbevelingen met de programmamakers en de redactieraad uit tot definitieve werkafspraken.

STER reclame