Ismail Hakki Kirdi, collega theehuis-eigenaar en goede vriend van Erdal Senozpak NOS

Net als zoveel theehuizen in Turkije, fungeerde dat van Erdal Senozpak in Izmir als sociale ontmoetingsplek in de buurt. Maar door de pandemie viel de bodem onder zijn bestaan weg.

Theehuizen moesten, net als cafés en restaurants, lange periodes dicht blijven en veel financiële steun was er niet. Senozpak moest lenen bij de bank en naarmate de pandemie voortduurde stapelden zijn schulden op. Tot hij geen uitweg meer zag.

Op zondagmiddag 1 mei, de tweede dag van de nieuwe strenge lockdown, schoot hij zichzelf door het hart. Buren vonden hem in zijn theehuis, in een plas bloed op de grond.

Collega theehuis-eigenaar en goede vriend Ismail Hakki Kirdi ging er meteen naartoe. "We wisten dat hij er doorheen zat", vertelt hij. "Hij wist geen uitweg. Hij vond zijn uitweg in zelfmoord. Onze vriend."

'Zeker tientallen gevallen van zelfmoord'

Het is de laatste in een reeks schokkende zelfmoorden van eigenaren van theehuizen in Turkije. Een maand eerder beroofde Nuri Çengelo lu zichzelf van het leven in een andere wijk in Izmir. En rond dezelfde tijd koos een theehuis-eigenaar in de stad Mersin dezelfde uitweg.

Volgens eigen onderzoek van de oppositie en vakbonden zijn in het afgelopen jaar zeker tientallen gevallen van zelfmoord geweest onder kleine winkeliers en horeca, waaronder ook de theehuizen vallen. Officiële cijfers zijn er niet, onderzoek is gedaan op basis van nieuwsberichten. Onder de gehele bevolking werden zelfs elke maand tientallen suïcides geteld en in april dit jaar meer dan honderd.

De oppositie wil daar verandering in brengen. "Wij zien de suïcides in de laatste zes maanden hard stijgen", zegt Atila Sertel, parlementariër voor de grootste oppositiepartij CHP. "Dit is een gevolg van economische problemen en verergerd door een gebrek aan financiële steun tijdens de lockdown", zegt hij. "Ondernemers gaan eraan onderdoor."

Meer dan 100 muzikanten

Ook de muziekindustrie is hard geraakt. De vakbond voor muzikanten meldde eerder dat in het afgelopen coronajaar meer dan 100 muzikanten zelfmoord hebben gepleegd.

"De regering heeft leningen aangeboden en dat verpakt als steunpakket, ondernemers moesten zich in de schulden steken", zegt parlementariër Sertel. "De leningenramp wordt met de dag groter."

De Turkse regering is met verschillende steunpakketten gekomen, maar volgens critici is het meeste geld naar de gezondheidszorg en grote bedrijven en banken gegaan. De regering houdt vol dat ze burgers wel degelijk financieel tegemoet zijn gekomen.

Er zijn allerlei steunfondsen die mensen kunnen aanschrijven. Maar in de praktijk komt er te weinig of soms helemaal niks, zegt theehuis-eigenaar Ismail Hakki Kirdi. "Ik heb drie man personeel in dienst, moet de huur en rekeningen betalen. En ik heb in de afgelopen 14 maanden in totaal nauwelijks 5000 Lira (500 euro) kunnen krijgen. Het is niet genoeg."

Geen extra steun voor nieuwe lockdown

Toen vorige maand een nieuwe strenge lockdown werd aangekondigd, vroeg de oppositie om een extra steunpakket. Dat kwam er niet. De regering wordt verweten de economische problemen van burgers te negeren.

President Erdogan vroeg burgers dit weekend in een speech nog even geduld te hebben. "Als er ondernemers, werknemers zijn die het zwaar hebben, dan vragen we aan allen om vergeving." Komende week zullen versoepelingen beginnen.

De oppositie vraagt de regering om directe financiële steun voor ondernemers. Daarnaast eisen ze meer openheid over zelfmoorden door economische problemen. "Vanuit het paleis ziet men alleen maar rozentuinen", zegt Atila Sertel. "Maar Turkije huilt bloed."

Het is zwaar voor een man, om niet in staat te zijn je gezin te onderhouden.

Eyup, die wasmachines repareert

Ismail Hakki Kirdi, die ook voorzitter is van de vakbond voor theehuizen, zit terneergeslagen waterpijp te roken achter zijn gesloten rolluiken. Hij kan nog steeds niet geloven dat zijn vriend dood is. Aan zegeningen van de president heeft hij weinig. "We hebben 2750 leden, wie moet ik eerst helpen? Ik weet het niet." Zelf heeft hij ook schulden.

In de buurt van Erdal Senozpaks theehuis is het stil. Het pand staat nu te koop. "Hij was geliefd," zegt Eyup, die aan de overkant wasmachines repareert. "Het is zwaar voor een man, om niet in staat te zijn om zijn gezin te onderhouden", zucht hij. "De hopeloosheid is onverdraagbaar."

Aan de gevel hangt het uithangbord met de naam van het theehuis: Umut. Hoop, in het Turks.

STER reclame