NOS

Hoe zorg je ervoor dat de rechtspraak sneller, duidelijker en toegankelijker wordt voor burgers? Om antwoord te vinden op die vraag lopen er in heel Nederland zo'n 60 experimenten met verschillende vormen van wijk-en buurtrechters. En er komen steeds meer pilots bij.

Robine de Lange-Tegelaar is voorzitter van de Regiegroep Innovatie, waar ze alle pilots landelijk monitoren. Ook stellen ze financiële en organisatorische ondersteuning beschikbaar: "Rechters hebben altijd de behoefte om te verbeteren waar dat kan, maar zulke pilots worden nu echt gestimuleerd door gerechtsbesturen."

Ook het feit dat de verschillende experimenten nu landelijk gecoördineerd worden, heeft volgens De Lange-Tegelaar geholpen. "Eerder bleven pilots vaak lokaal en soms bloedde het dood. Maar nu we het landelijk coördineren en ook hulp bieden, voorkomen we dat. Ook kunnen verschillende plekken van elkaar leren. En als een schaap over de dam is, volgen er vanzelf meer."

Uiteindelijk worden alle initiatieven geëvalueerd om te kijken of ze kunnen leiden tot een landelijke aanpak. "Wij evalueren alle projecten zodat we een landelijke conclusie kunnen trekken om te kijken of we zo'n aanpak ook elders kunnen starten", zegt ze.

Multi-problematiek

Naast de snelheid, duidelijkheid en toegankelijkheid richten veel pilots zich ook op 'multi-problematiek'. Zo ook het project Wijkrechtspraak in Rotterdam. Verschillende instanties en een wijkrechter werken daarbij samen om een oplossing te vinden voor mensen met verschillende problemen.

De rechter is geen hulpverlener en kan nog steeds vonnissen wijzen en straffen opleggen

Robine de Lange-Tegelaar is voorzitter van de Regiegroep Innovatie

Zo kwam er deze week een man van 21 bij de wijkrechter die verdacht wordt van het bezit van heroïne, cocaïne en hasj. Eerder werd hij ook al veroordeeld voor het bezit van drugs. Maar de man heeft geen vaste woon of verblijfplaats, heeft schulden en psychische klachten. De vraag is daarom of alleen een veroordeling een duurzame oplossing is.

De zittingen van de wijkrechter worden gehouden in een buurthuis. De vertrouwde locatie in de wijk moet het voor mensen toegankelijker maken. Ook wordt het detectiepoortje verdekt opgesteld en wordt er met een Perzisch tapijt een huiselijk sfeertje gecreëerd om mensen op hun gemak te stellen.

"De rechter is geen hulpverlener en kan nog steeds vonnissen wijzen en straffen opleggen. Maar door de zaak integraal te behandelen kan de rechter samen met hulpverlenende instanties wel kijken naar een duurzame oplossing voor de verschillende problemen.", zegt de Lange-Tegelaar.

Zo ging die rechtszaak in het wijkcentrum eraan toe:

Rechtszaak in wijkcentrum in plaats van rechtbank: 'Een stuk laagdrempeliger'

Naast de rechtbank zijn er nog tal van organisaties bij het project betrokken: het OM, de politie, de Rotterdamse Orde van Advocaten en verschillende hulpverlenende instanties. De proef in Rotterdam loopt nog tot eind 2021.

STER reclame