Onder meer Facebook-topman Mark Zuckerberg werd gehoord door de commissie dpa Picture-Alliance

In een vijf uur durende sessie gisteren, werden de ceo's van Facebook, Google en Twitter door het Amerikaanse Congres ondervraagd over hun rol bij de verspreiding van desinformatie. Het is voor beide kanten inmiddels een bekend ritueel, waarbij achteraf altijd de vraag opdoemt wat het oplevert.

De hoorzitting was georganiseerd door twee subcommissies van het Huis van Afgevaardigden die zich bezighouden met technologie en consumentenbescherming. Het was daarnaast de eerste keer dat de ceo's werden gehoord sinds de bestorming van het Capitool in januari; iets waar online platforms medeverantwoordelijk voor worden gehouden.

Pr-crisis van de dag

"Ondanks herhaalde beloftes om onjuiste informatie tegen te gaan, voeren Facebook, Google en Twitter alleen kleine beleidsveranderingen door in een reactie op de pr-crisis van de dag", zei commissievoorzitter Frank Pallone in zijn openingsverklaring.

"Er wordt wat onderliggend beleid veranderd, maar niet meer. De onderliggende problemen blijven bestaan." Volgens hem is het tijd dat het Congres actie onderneemt.

Een journalist van Bloomberg uitte in de loop van de hoorzitting scepsis over hoe zinvol het was:

Net zoals de keren hiervoor in 2020, was de zitting virtueel. De spanning die normaal hangt rond een hoorzitting bij het binnenkomen van de personen die worden ondervraagd, is er daardoor niet. Dat zorgt voor een andere dynamiek, die in het voordeel kan uitpakken van de ceo's.

Facebook-topman Mark Zuckerberg benadrukte dat het voormalig president Trump is die verantwoordelijk moet worden gehouden voor de Capitoolbestorming. Van de drie erkende alleen Twitter-topman Jack Dorsey dat zijn platform wel enige verantwoordelijkheid droeg bij het verspreiden van misinformatie die bijdroeg aan de rellen, schrijft The New York Times.

Twitter besloot na de bestorming president Trump permanent te verbannen. Facebook deed dat tijdelijk zonder een einddatum, maar heeft inmiddels aan zijn vorig jaar aangestelde toezichtsraad gevraagd of dit de juiste keuze is geweest. Een uitspraak wordt volgende maand verwacht.

Buiten het Capitool werd door demonstranten een kartonnen versie van onder meer Zuckerberg geplaatst in een outfit die gedragen werd door een bestormer van het Capitool:

Een kartonnen bord met het hoofd van Zuckerberg op het lijf van een 'Capitoolbestormer' AFP

Zoals gebruikelijk werden de verklaringen van de ceo's ruim een dag voor de hoorzitting gepubliceerd. Daarin werd onder meer benadrukt welke maatregelen de bedrijven al hebben om desinformatie rond corona en de verkiezingen tegen te gaan.

Vlucht naar voren

Als enige koos Zuckerberg ook duidelijk voor de vlucht naar voren door hervorming van wetgeving voor te stellen. Sociale media profiteren al jaren van een wetsartikel (artikel 230) dat ervoor zorgt dat zij niet direct wettelijk aansprakelijk worden gehouden voor wat hun gebruikers plaatsen; wel kunnen ze worden gevraagd of zelf besluiten om achteraf content te verwijderen. Deze wetgeving wordt gezien als een belangrijk reden dat de platforms zo groot hebben kunnen worden.

In deze video legt NOS op 3 uit hoe deze wetgeving werkt:

Zuckerberg vindt dat er moet worden gekeken naar het vermogen van techbedrijven om hun eigen platform 'schoon' te houden; rekening houdend met de grootte van het platform. Desondanks is dit iets waar Facebook, met zijn omvang, waarschijnlijk beter toe in staat is dan een kleiner (beginnend) platform. Google-topman Sundar Pichai uitte juist zorgen over mogelijk negatieve effecten van hervormingen.

Zowel Democraten als Republikeinen vinden het echter tijd om de wetgeving te veranderen; zodat de platforms meer verantwoordelijkheid gaan dragen. Er zijn ook diverse voorstellen gedaan; de vraag is wat uiteindelijk de eindstreep gaat halen.

Ergernis over ja- of nee-antwoorden

De telkens terugkerende achilleshiel van deze hoorzittingen, is de opzet. Politici krijgen ieder vijf minuten om de techbedrijven te ondervragen. Er moeten dus scherpe keuzes worden gemaakt in de vraagstelling en moeilijke vragen kunnen vaak vrij gemakkelijk door de ceo's worden ontweken, bijvoorbeeld met het antwoord "we komen erop terug". Ook houdt niet iedereen zich aan het vooraf bedachte onderwerp.

Twitter-topman Dorsey ergerde zich daarnaast aan de ja- of nee-vragenrondes. Dit concept zetten de beleidsmakers in als ze snel antwoord willen hebben op een reeks vragen. Voor nuance van de kant van techbedrijven is geen ruimte. Tijdens de hoorzitting tweette Dorsey hierover.

Hij bleek daarnaast tijdens het uren durende verhoor andere berichten die aan hem waren gericht op zijn platform te liken. Het leidde al met al tot een opmerking van een van de beleidsmakers over multitasken.

STER reclame