In India is het openbare leven grotendeels hervat NOS

Slechte hygiëne en dichtbevolkte sloppenwijken. Aan het begin van de coronapandemie werd in India gevreesd voor het ergste. Inmiddels heeft het land, na de Verenigde Staten, met ruim elf miljoen besmettingen het hoogste aantal coronagevallen.

Toch gaat het goed in India. Van uitpuilende ziekenhuizen is geen sprake. Het relatieve sterftecijfer is veel lager dan elders en het aantal nieuwe gevallen per dag gaat in bijna het hele land al weken achteruit.

Op het hoogtepunt, in september, werden in India dagelijks bijna 100.000 mensen positief getest. Nu is dat zo'n 12.000. En dat terwijl de maatregelen al sinds juni al geleidelijk aan versoepeld worden. Bijna alles is weer volledig open, inclusief de bioscopen, die sinds deze maand weer alle stoelen mogen verkopen.

Mensen maken zich duidelijk minder zorgen. In Delhi, waar in december nog 30.000 gevallen van corona waren en nu nog maar 1000, is het druk op openbare plekken en dragen zichtbaar minder mensen het verplichte mondkapje.

Shaheed Jameel NOS/Aletta André

"Ik denk dat het ergste achter de rug is", zegt de vooraanstaande viroloog Shahid Jameel. "Een mogelijke reden is de jonge bevolking van India: twee derde van de mensen is onder de 35 jaar. Bij jongere mensen is de besmetting vaak asymptomatisch of milder. Dus veel mensen worden niet eens getest, maar wel blootgesteld. Dat is niet te zien in de officiële aantallen positieve gevallen."

Een tweede mogelijke verklaring is dat mensen in India, en ook in andere Zuid-Aziatische landen, hun hele leven met veel besmettelijke ziektes te maken krijgen, zegt Jameel. "Daardoor is de aangeboren of algemene weerstand hoger. Dit houdt het virus onder controle in de keel en neus, maar laat het niet toe in de longen."

Verkiezingen met hoge opkomst

Jameel denkt dus niet dat mensen in India minder snel besmet worden, maar dat ze dit lang niet altijd doorhebben. "Het kan zijn dat de aantallen veel hoger zijn. Uit het meest recente onderzoek bleek dat zo'n 21 procent van de Indiërs antistoffen heeft. En dat cijfer laat niet de dichtbevolkte steden zien. In Delhi heeft nu bijvoorbeeld 55 tot 60 procent van de mensen antistoffen. Dus daar waar het virus zich sneller verspreidt, zijn veel meer mensen al blootgesteld. Daarom zijn er minder nieuwe gevallen en gaan de aantallen besmettingen omlaag."

Dat kan ook verklaren waarom nu in een aantal deelstaten de cijfers wel weer voorzichtig stijgen. In Maharashtra waren onlangs dorpsverkiezingen met een hoge opkomst, waardoor mensen in dorpen een grotere kans liepen besmet te worden. Ook in Punjab, het centrum van grote boerenprotesten, stijgen de aantallen.

Niet één patiënt

"Natuurlijk worden lang niet alle positieve gevallen en coronadoden geteld", zegt Jameel. "Dat is overal zo in een pandemie, want je kunt niet iedereen testen. En in een land als India, waar zelfs in de beste tijden lang niet alle doden worden gerapporteerd, is het onvermijdelijk."

Toch is het volgens hem duidelijk dat het nu beter gaat dan enkele maanden geleden. "Een goede indicatie is wat er nu in de ziekenhuizen gebeurt. Dat was heel anders in september en oktober. Er zijn meer dan honderd coronaziekenhuizen in Delhi alleen al, waar niet één patiënt ligt. Dus hoewel de officiële aantallen misschien niet kloppen, kun je dit soort ontwikkelingen niet missen."

Een zorgcentrum waar nauwelijks patiënten verblijven NOS

Het grootste coronazorgcentrum in de wereld, dat in juni in het zuiden van Delhi uit de grond werd gestampt met plek voor meer dan 10.000 patiënten, wordt nu alweer deels afgebroken. Er zijn nog slechts zo'n zestig patiënten, die bijna allemaal uit het buitenland zijn gekomen en op het vliegveld positief werden getest bij aankomst.

Een vrouw bij de ingang probeert de dokters ervan te overtuigen dat ze haar man, die bij thuiskomst na hun huwelijksreis positief werd getest, met haar mee naar huis moeten laten gaan. Hij is niet ziek en kan thuis in quarantaine, zegt ze. Maar de dokters zijn onverbiddelijk. Zolang niet bekend is of haar man met een van de nieuwe varianten is besmet, moet hij in het centrum blijven.

"Er zijn nu zo'n 300 bekende gevallen van de Britse variant in India", zegt Jameel. "En er zijn ook berichten over een variant gelijksoortig aan die van Zuid-Afrika, die zich onafhankelijk binnen India heeft ontwikkeld. Dit is zorgwekkend, dus we moeten op onze hoede blijven."

STER reclame