Wegtransport ANP

Een op de twee vrachtwagenchauffeurs houdt zich niet aan de wettelijk voorgeschreven rij- en rusttijden. Zij rijden langer door dan mag, waardoor ze niet goed uitrusten.

Dat concluderen vakbond CNV en tv-programma De Monitor in een gezamenlijke enquête onder ruim 1800 vrachtwagenchauffeurs. Van degenen die zich niet aan de voorschriften houden, zegt bijna de helft dat dit komt doordat ze onder druk staan door een te strakke planning.

"Die continue tijdsdruk levert ongezonde en zelfs gevaarlijke situaties op, voor de chauffeurs zelf en ook voor alle andere weggebruikers", zegt Tjitze van Rijssel van CNV Vakmensen.

Een ander probleem dat wordt genoemd zijn onnodige wachttijden bij klanten. Ruim een derde geeft dat als reden voor het schenden van de rusttijden. Volgens de vakbond zijn dat dezelfde klanten die zelf wel veeleisend zijn en met strakke tijdblokken werken voor het ophalen en afleveren van ladingen. Iets minder dan een derde komt in de problemen door files.

Volgens Van Rijssel ontstaat de druk op de rijtijden vooral doordat de tarieven voor transport onder druk staan. "Het transport is in Nederland gewoon veel te goedkoop. De concurrentie is enorm. Dat zet druk op de planning en uiteindelijk zijn de chauffeurs daar de dupe van. En eigenlijk wij allemaal, want het gaat ook om verkeersveiligheid."

Te weinig controle

Protocollen voor het goed inbouwen en volgen van rust en rijtijden zijn er nog niet in de cao, zegt Aschwin Cannoo in het NPO Radio 1 Journaal. Hij is zelf vrachtwagenchauffeur en voorzitter van de Stichting Chauffeursnieuws, dat aan het onderzoek van De Monitor heeft meegewerkt.

"De baas zit op kantoor jouw dagindeling te maken en die zorgt dat zijn rendement zo hoog mogelijk is. En dat komt ook door de marges, dus de baas moet ook wel ergens."

Cannoo ziet ook dat de capaciteit bij de inspectie Leefomgeving en Transport te laag is. "Ze hebben 20 mensen op de weg zitten over heel Nederland. Dat betekent dat ze zo'n tweeduizend vierkante kilometer beslaan. En een controle kost wel 1,5 uur per vrachtwagen."

De inspectie zal er 150 man bijkrijgen, maar daarmee is het probleem niet opgelost denkt hij. "Een heel groot deel gaat niet naar het transport. En het duurt 18 maanden voordat een inspecteur is opgeleid. Dus op zijn vroegst kan dat in 2022 zijn."

Toeslag voor tijdblokken

De vakbond ziet zelf een aantal stappen die het probleem kunnen oplossen. Zo zou de Inspectie Leefomgeving en Transport meer moeten controleren en boetes moeten uitdelen als de wettelijke rusttijden overschreden worden.

Verder pleit de bond voor een landelijke 'tijdblok-toeslag'. Wie een transportbedrijf inschakelt en in het levercontract tijdblokken wil opnemen waar de chauffeurs zich aan moeten houden, zou daar extra voor moeten betalen. En de vakbond gaat een assertiviteitscursus geven voor chauffeurs, zodat ze beter voor zichzelf kunnen opkomen.

Te weinig parkeerplaatsen

Opvallend is dat verder bijna driekwart van de ondervraagde chauffeurs aangeeft dat er zo weinig parkeerplaatsen zijn dat dit hun rijschema in de war gooit. "Daardoor moet je wel zorgen dat je voor 17.00 uur klaar bent en in veel delen van het land zelfs nog eerder. Lukt je dat niet, dan kun je soms kilometers doorrijden en zoeken naar een plekje", aldus een geanonimiseerde chauffeur.

Ook zijn er sinds het uitbreken van de coronapandemie nog maar weinig plekken waar chauffeurs kunnen eten, douchen en naar de wc gaan. "Normaal houden we ons wel aan de rij- en rusttijden, maar nu niet", zegt een anonieme chauffeur.

"Wij rijden gewoon door naar huis, dan kunnen we tenminste fatsoenlijk eten en douchen." Daarom pleit CNV ook voor betere parkeerplaatsen met voorzieningen waar ze terecht kunnen.

STER reclame