James Randi AFP

De Amerikaanse goochelaar en ontmaskeraar van mensen die beweren paranormaal begaafd te zijn, James Randi, is op 92-jarige leeftijd overleden. Zijn stichting, The James Randi Educational Foundation, meldt dat hij is bezweken aan ouderdomskwalen. In de afgelopen jaren werd hij onder meer behandeld voor kanker en hartproblemen.

Randall James Zwinge begon zijn lange carrière in zijn tienerjaren in Canada als goochelaar en boeienkoning. Internationaal was hij vooral bekend als scepticus van al het paranormale. "Alles wat je hier hebt gezien, zijn trucjes", benadrukte hij altijd na zijn spectaculaire goochelshows met Houdini-achtige ontsnappingen. "Er komt niets bovennatuurlijks bij kijken."

Zijn transparantie over zijn eigen kunsten drong hij ook op aan collega-goochelaars, die soms deden alsof ze bovenmenselijke gaven bezaten. "Ik zie mensen dagelijks opgelicht worden door medische kwakzalverij, fraude, en mediums", zei Randi jaren geleden over zijn ontmaskerwerk. "Ik weet dat ze worden bedot, want ik weet welke methodes er worden gebruikt".

Mijn beste vriend is geïnstrueerd om de as in Uri Gellers' ogen te strooien. Dat lijkt me wel op zijn plek.

James Randi was geen fan van Uri Geller

Randi's bekendste doelwit was de Israëlische 'mentalist' Uri Geller, die in 1972 te gast was bij The Tonight Show. Geller was op dat moment beroemd vanwege de paranormale gaven die hij zei te bezitten. Een van zijn vaste trucs was lepels buigen, naar eigen zeggen met zijn geest. Randi vond hem een oplichter en was vastbesloten om hem voor de camera te ontmaskeren.

Dat lukte door Geller achter de schermen tot het begin van het tv-programma weg te houden bij zijn lepels. De 'mentalist' kon daardoor niet vooraf knoeien met de lepels, met tot gevolg dat alle trucs van Geller op tv die avond mislukten.

Miljoen dollar

Ruim zestig jaar lang loofde Randi een miljoen dollar uit voor de eerste die hem van het paranormale of pseudowetenschappelijke kon overtuigen. Dat lukte nooit, en het frustreerde hem dat sommige van zijn vakgenoten desondanks volhielden paranormaal begaafd te zijn.

Over Uri Geller bleef hij negatief. Dat bleek bijvoorbeeld toen hem voor zijn dood werd gevraagd wat zijn laatste wensen waren en wat er met zijn as moest gebeuren. "Mijn beste vriend is geïnstrueerd om de as in Uri Gellers' ogen te strooien. Dat lijkt me wel op zijn plek", vond hij.

STER reclame