Harlinger vissersschepen, in de haven Omrop Fryslân

Het gaat niet goed met de Nederlandse visserijsector. In 2019 behaalde de sector een winst van maximaal 20 miljoen euro. In 2018 was dat nog 48 miljoen euro. Dat blijkt uit cijfers van de Universiteit Wageningen. De lagere winst wordt veroorzaakt door een lagere omzet (234 miljoen in 2019 tegenover 305 miljoen in 2018).

2020 belooft niet veel beter te worden. De Nederlandse kottersector wordt hard getroffen door de coronacrisis. Door sluiting van de horeca ging de visprijs flink omlaag. Overigens dalen de prijzen voor vis al sinds 2018, zegt Arie Mol, econoom en visserijdeskundige van de Wageningse universiteit.

Garnalen

De garnalensector kampt met extra tegenslag. Veel Nederlandse garnalen worden in Marokko gepeld. Door de coronamaatregelen is de garnalenpelcapaciteit daar flink teruggeschroefd. De pelcapaciteit in Marokko zit op dit moment op 20 à 25 procent van wat normaal is, zegt Pim Visser, directeur van VisNed,

De beperkte pelcapaciteit en het overschot aan garnalen bij handelaren leidt ertoe dat de vissers minder garnalen verkopen. "Die varen nu nog maar 1,5 dag a 2 dagen per week, meer vangst krijgen zij niet verkocht."

In 2017 kregen ze nog 7,50 euro voor een kilo garnalen, in 2019 was dat gedaald naar 2,90 euro. Dat kwam doordat er veel meer garnalen werden gevangen. "Vissers spraken echt van een explosie aan garnalen", zegt Mol.

Volle vrieshuizen

In 2018 werd over de hele linie volop vis gevangenen en handelaren vulden hun vrieshuizen. Sommige handelaren huurden ook extra vriescapaciteit. "Achteraf is het makkelijk praten dat we hadden moeten afremmen. In 2019 hebben we dat ook echt gedaan", zegt Visser.

Volgens Arie Mol is de toekomst erg onzeker. "De brexit, de komst van de windmolenparken op zee en de teruglopende vangst zijn allemaal factoren die het de vissers niet makkelijker maken."

Vloot inkrimpen

Pim Visser maakt zich zorgen over de krimpende visgebieden op zee als gevolg van de brexit. "De vloot moet kleiner worden, want het aantal vissers en de grootte van het zeegebied moeten in balans blijven."

Het betekent volgens Visser ook dat de kottersector flink moet innoveren de komende jaren. Vooral nu het visgebied de komende jaren flink zal krimpen, onder meer door de aanleg van windmolenparken. "De minister wil gebruik maken van Europees geld, maar dan moeten we te lang op wachten. We willen morgen innoveren, niet pas over anderhal jaar."

De directeur van VisNed weet niet of alle vissers bereid zijn te innoveren. Het zit veel vissers dwars dat het pulsvissen per 1 juli 2021 volledig wordt afgeschaft. Veel vissers zagen het pulsvissen juist als de ideale vernieuwing, onder meer doordat het brandstofgebruik werd verminderd. "Het pulsverbod heeft er ingehakt. Het is lastig om mensen hierna mee te laten doen met innoveren."

Noordzee-akkoord

Begin dit jaar spraken het kabinet, milieuorganisaties en vissers met elkaar over een Noordzee-akkoord. Zo moet er ruimte komen voor natuurgebieden en windmolens. De ruimte wordt nu nog gebruikt door de vissers.

Er zou door het kabinet 119 miljoen euro worden vrijgemaakt om vissers uit te kopen die willen stoppen, en voor het verduurzamen van de visserij die overblijft. Maar de vissers bleken diep verdeeld en weigerden hun handtekening te zetten onder het akkoord.

Deze zomer onderzocht externe verkenner Tjibbe Joustra of de vissers alsnog tot een akkoord te bewegen zijn. Naar verwachting brengt hij een dezer dagen verslag uit aan de Tweede Kamer.

STER reclame