NOS

De invoering van een omstreden nieuwe richtlijn om de veiligheid van huizen in het aardbevingsgebied in Groningen te beoordelen, is een maand uitgesteld. De norm moet nu op 1 augustus van kracht worden.

Er is gedoe over: Groningers en meerdere partijen in de Tweede Kamer hebben kritiek op de aanpak van de versterkingsoperatie. Maandag mislukte overleg daarover tussen de ministeries van Economische en Binnenlandse Zaken aan de ene kant, en de aardbevingsgemeenten en Groningse belangenorganisaties aan de andere.

Die willen dat de beloftes aan de Groningers worden nagekomen, ook nu volgens de laatste inzichten versterking van de huizen eigenlijk niet meer nodig lijkt. Vandaag debatteert de Tweede Kamer erover.

Al jaren belooft het kabinet dat alle huizen die onveilig zijn geworden door de gaswinning zullen worden versterkt. Gaswinningsbedrijf NAM moet dat eigenlijk betalen. En de huizen van Groningers mogen niet onveiliger zijn dan die van andere Nederlanders. Dat lijkt duidelijk, maar zoals vaker bij dit onderwerp zit het venijn in de woordkeuze. Want wanneer is een pand onveilig?

Voor de veiligheid noodzakelijk

Er is door de NAM intussen ruim 900 miljoen euro uitgegeven aan de versterking van huizen. Dat zijn er tot nu toe 1058. Twee jaar geleden is afgesproken tussen de Staat en de aandeelhouders van de NAM (oliemaatschappijen Shell en Exxon) dat de NAM versterking alleen vergoedt als dat voor de veiligheid noodzakelijk is.

Dus voor alle beloften over versterking die de overheid aan de Groningers heeft gedaan, voelt de NAM zich niet verantwoordelijk. Compensatie van bewoners die al jaren wachten op duidelijkheid moet uit de portemonnee komen van het ministerie van Binnenlandse Zaken, dat de beladen kwestie heeft overgenomen van het departement van Economische Zaken.

'Versterken niet meer nodig'

De redenering van de NAM gaat ook op voor onnodige versterking van huizen. Vlak na de zwaarste beving, in Huizinge in 2012, liet de provincie nog berekenen dat 170.000 panden mogelijk onveilig zijn. Sindsdien buitelen de getallen over elkaar heen.

De NAM kwam met een veel lager aantal en schatte zelf dat het om 5000 huizen zou gaan. Maar inmiddels staat de teller zelfs op nul. De belangrijkste reden daarvoor is dat de gaswinning veel eerder stopt dan in 2013 nog werd gedacht, namelijk in 2022. Onderzoeksinstituut TNO houdt nog een slag om de arm en schat dat 200 tot 300 panden niet aan de veiligheidsnorm voldoen.

Toch moeten nog 26.000 huizen geïnspecteerd worden, Pas dan is echt zeker of ze veilig zijn. Die aantallen zijn gebaseerd op een computermodel waarin een dreigings- en risico-analyse wordt gemaakt. Dat model moet helpen beoordelen welke huizen het eerste aangepakt moeten worden. Over het aantal van 26.000 zijn de Groningse bestuurders en belangenorganisaties het eens met het kabinet.

Spanningen tussen bewoners

Maar waar de Groningers en Den Haag elkaar niet meer kunnen vinden, is bij de nieuwe richtlijn voor aardbevingsbestendige gebouwen, de NPR. Die zou ingaan op 1 juli en is nu dus een maand uitgesteld. De 26.000 huizen moeten beoordeeld worden aan de hand van die richtlijn.

Aardbevingsgemeenten willen echter niet dat die nieuwe, verbeterde norm volgens het SodM, wordt ingevoerd. Dat is omdat beloftes aan mensen zijn gedaan op basis van een eerdere richtlijn. Honderden mensen rekenen er al jaren op dat hun huis wordt aangepakt, maar dat komt door de nieuwe norm op losse schroeven te staan.

De gemeenten maken zich zorgen over hun inwoners en over de onderlinge verhoudingen. Nu al zijn er hoogoplopende spanningen tussen bewoners die wel een vernieuwd huis hebben "gekregen" en mensen die nog steeds niet weten waar ze aan toe zijn. Hun hoop is nu gericht op de Tweede Kamer.

Oppositiepartijen en coalitiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie willen net als Groningen graag dat de ministers de oude veiligheidsnorm uit 2018 blijven hanteren. Een brief die minister Wiebes dinsdagavond naar de Tweede Kamer heeft gestuurd biedt nog geen oplossing voor het conflict.

STER reclame