Reuters

Keir Starmer is de nieuwe leider van de Britse Labour-partij. Hij volgt Jeremy Corbyn op, die na de desastreus verlopen verkiezingen van afgelopen december zijn vertrek had aangekondigd. Starmer wacht de zware taak om de diep verdeelde partij weer bij elkaar te brengen en daarnaast om de weggelopen Labour-kiezers weer terug te winnen.

Dankzij de coronacrisis was alles anders vandaag. De bekendmaking van de nieuwe leider verliep zonder speciaal partijcongres in Londen. Zonder een paar duizend Labourleden in een grote zaal. En zonder gepassioneerde overwinningsspeech. De winnaar werd online bekendgemaakt, iets wat door een gecrashte Labour-website zelfs enige vertraging opliep.

Starmer (57) komt uit de meer gematigde vleugel van de partij, maar bleef in tegenstelling tot veel andere gematigde Labour-parlementariërs wel loyaal aan Jeremy Corbyn. Hij was de afgelopen jaren de brexit-woordvoerder van de Labour-fractie en maakte zich in die rol hard voor een nieuw referendum over het brexit-vraagstuk.

Starmer en Corbyn (r) in december in Londen AFP

Voordat hij in 2015 in het Lagerhuis terechtkwam, was hij de hoofdaanklager van het Britse Openbaar Ministerie. Hij werd door koningin Elizabeth opgenomen in een ridderorde voor zijn bewezen diensten: officieel is het Sir Keir Starmer.

Steun uit beide vleugels

Bij de leiderschapsverkiezing kreeg Starmer 56 procent van de stemmen van de ruim 700.000 partijleden, wat laat zien dat hij op steun kon rekenen uit beide vleugels van de partij. Zowel verschillende Corbyn-aanhangers als veel gematigde Labour-leden gaven Starmer het vertrouwen dat hij de diep verdeelde partij weer bijeen kan brengen.

Labour is een brede beweging, die in feite de Nederlandse SP en PvdA in één partij herbergt. Corbyn vertegenwoordigde de afgelopen jaren duidelijk de socialistische vleugel van Labour en zorgde ervoor dat de partij een flinke ruk naar links maakte. Hij groeide uit tot boegbeeld voor veel jongeren, die massaal lid werden. Onder Corbyns leiding groeide Labour uit tot de partij met de meeste leden in Europa.

Daarnaast scoorde Corbyn bij de verkiezingen in 2017 boven verwachting goed, waardoor toenmalig premier May de absolute meerderheid verloor en maar ternauwernood aan de macht kon blijven. Die verkiezingen verstevigden zijn positie als Labour-leider enorm.

Antisemitisme binnen Labour

Maar de afgelopen jaren werd duidelijker dat de koers van Corbyn steeds minder begon aan te slaan. Zo was zijn opstelling in het brexit-debat warrig en was lang onduidelijk waar hij voor stond.

Ook groeide onder zijn leiding het antisemitisme onder Labour-leden, iets wat hij zeker in het begin nauwelijks serieus aanpakte. Zo kregen verschillende joodse Labour-parlementariërs te maken met ernstige antisemitische uitlatingen en bedreigingen van Corbyn-aanhangers. Zijn trage reactie op het antisemitismeprobleem in zijn partij namen veel kiezers hem kwalijk en zorgde voor steeds verdere verdeeldheid binnen Labour.

In de videoboodschap na zijn overwinning stond Starmer uitgebreid stil bij de "vlek" van het antisemitisme in zijn partij:

Keir Starmer wil breken met verleden: excuses voor antisemitisme binnen Labour

Verder staat Starmer voor de lastige taak om de partij weer mee te laten doen om verkiezingswinst. Labour verloor bij de laatste Lagerhuisverkiezingen in december veel kiezers in het midden en noorden van Engeland. Corbyn scoorde de slechtste uitslag sinds 1935. Het zal een enorme opgave zijn om de traditionele working class, de arbeidersklasse, weer aan de partij te binden. Het feit dat Starmer uit Londen komt en een achtergrond als jurist heeft, zal het niet eenvoudig maken om het gat met juist deze kiezers te dichten.

"We moeten een berg beklimmen", zei Starmer. "Maar dat gaat ons lukken." De eerstvolgende verkiezingen staan nu gepland voor 2024.

STER reclame