Een Japanse satelliet AFP

Je zou het door alle irritaties en geruzie haast vergeten, maar op de NAVO-top in Londen zijn wel degelijk beslissingen genomen. De grootste: de NAVO krijgt een nieuwe tak. Vanaf nu geldt ook in de ruimte dat een aanval op één van de bondgenoten, een aanval op alle bondgenoten is.

"Dat zagen we al wel een tijdje aankomen," zegt René de Jongh, van technologiebedrijf Thales, dat zich voor een belangrijk deel toelegt op defensie. "De ruimte wordt militair steeds belangrijker." De Jonghs bedrijf ontwikkelt in Hengelo radarsystemen en kan daarmee honderden kilometers de ruimte inkijken.

Met dit soort apparatuur kan bijvoorbeeld worden gekeken of er ruimte-afval op satellieten af komt, maar er zijn ook militaire doelen. "Je wil weten welke satellieten boven je vliegen en van wie die satellieten zijn."

Bekijk hier de reportage van correspondent Thomas Spekschoor:

'Als je controle over de ruimte verliest, dan verlies je ook op land'

Belangrijke militaire operaties op aarde kunnen steeds beter vanuit de ruimte worden gevolgd met camera's op satellieten. "Als je weet dat er een satelliet overvliegt kun je daar je operaties op aanpassen," zegt De Jongh. "Je kunt nog iets afdekken of operaties uitstellen tot de satelliet weer verdwenen is. Dat soort informatie is heel belangrijk."

Net buiten Hengelo heeft Thales zo'n radarsysteem staan. Het is een soort bouwtoren, met een enorm ronddraaiend paneel erop. Met dat paneel kijk je de ruimte in boven Hengelo tot aan het zuiden van Spanje. Satellieten die op het radarsysteem langs komen vliegen zijn binnen een paar minuten weer uit beeld. Eentje vliegt over met een snelheid van 7,5 kilometer per seconde.

Twisten in de ruimte

"Als je de controle over de ruimte verliest, dan verlies je ook de controle op land, op zee en in de lucht hier op aarde," zegt defensie-expert Jamie Shea. Hij werkte tot vorig jaar voor NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg en was één van de initiators van de ruimtetak van de NAVO.

"De Russen hebben al een satelliet die ze in de ruimte kunnen bewegen, zodat hij heel dicht bij jouw satellieten komt om ze stil te leggen, af te luisteren of te vernietigen. We moeten beseffen dat de twisten die we hier op aarde kennen helaas ook in de ruimte woeden."

Voorbereiding

Mochten de Russen of Chinezen erin slagen satellieten van NAVO-landen uit te schakelen, dan kan dat direct tot problemen leiden, zegt René de Jongh. "In je auto ben je denk ik ook de weg kwijt als je je gps kwijtraakt. Je bent je communicatiemiddelen kwijt, je bent je ogen vanuit de ruimte kwijt. Dus in een moderne oorlogsvoering kun je eigenlijk niet zonder satelliet-informatie."

Verlies in de ruimte kan dus makkelijk ook verlies op aarde betekenen en dat is de reden dat de NAVO na land, zee, lucht en cyber, ook actief wordt in de ruimte. Een toekomstige aanval op een Amerikaanse satelliet zou betekenen dat ook Nederland in actie moet komen.

Dat klinkt als verre toekomstmuziek, maar de voorbereidingen zijn er nu al. De Jongh: "We zien dat de spanning in de wereld toeneemt en dus is er steeds meer behoefte aan dit soort systemen."

STER reclame