Palmolievruchten AFP

Tien grote palmoliegebruikers gaan radarbeelden van satellieten inzetten om ontbossing tegen te gaan in Indonesië en Maleisië. Onder meer Unilever, Nestlé, PepsiCo en Mondelez doen mee aan het project, dat is ontwikkeld door Wageningen University en het Nederlandse bedrijf Satelligence.

Palmolie is wereldwijd de meest gebruikte plantaardige olie en zit in allerlei voedsel, zoals pindakaas, koekjes, chocola en margarine. Maar ook in lippenstift en zeep kan palmolie zitten. De palmbomen die de olie produceren, groeien alleen in tropische gebieden. En in landen als Indonesië zijn veel oerbossen gekapt om plaats te maken voor plantages.

De grote voedingsbedrijven willen over een paar jaar alleen nog maar duurzame palmolie inkopen, waar dus geen bos meer voor wordt gekapt. Maar het is vaak moeilijk te controleren of lokale producenten zich daar aan houden. Het radarsysteem moet daarbij gaan helpen.

Heel Indonesië en Maleisië

De radarbeelden komen van satellieten van het Europese ruimteagentschap ESA. Satelligence werkte aan de software om die beelden te analyseren. "Wij kunnen uit de beelden opmaken of iets ontbossing is of niet en op welke schaal die plaatsvindt", zegt Niels Wielaard, directeur van Satelligence. Het gaat om gigantisch veel data die moet worden verwerkt, want heel Indonesië en Maleisië worden onder de loep genomen.

Op onderstaande foto is radarbeeld te zien van Sumatra, Indonesië. Felgroene gebieden zijn plantages, lichtgroene gebieden bos, en de paarsblauwe kleuren wijzen op de kap van bomen. In dit geval ging het om legale kap binnen plantagegrenzen.

Radarbeeld Sumatra European Union, contains modified Copernicus Sentinel data, processed by Satelligence

"Wij zorgen er ook voor dat er geen valse alarmen afgaan. Zo maken we onderscheid tussen bomenkap op plantages voor nieuwe aangroei en bomenkap in oerbosgebied", aldus Wielaard. "Als er oerbossen gekapt worden, dan gaat er een waarschuwing naar de concerns die in dat gebied toeleveranciers hebben."

De afnemer moet vervolgens de producent tot de orde roepen en laten stoppen met bomenkap. Ook zal er gemonitord worden of die zich hieraan houdt.

Door de wolken heen

Bomenkap werd ook al in de gaten gehouden met gewone, optische, satellietbeelden. Maar het nadeel daarvan was, dat als het bewolkt was, je niet kon zien wat er met het bos onder de wolken gebeurde. Radargolven gaan dwars door bewolking heen, waardoor je dus sneller in de gaten kan hebben als er gekapt wordt.

Een van de bedrijven die het project financiert is dus Unilever. "We zijn verheugd deze geavanceerde techniek te ondersteunen", zegt Petra Meekers van de multinational. "Zo kunnen we sneller iets doen aan mogelijke problemen bij onze leveranciers."

Unilever is bezig met een tienjarenplan om alleen nog maar gecertificeerd duurzame palmolie in te kopen. In 2015 was nog maar 19 procent van de palmolie die Unilever gebruikte duurzaam. Het doel was om vorig jaar 80 procent te halen. Dat is niet gehaald, het werd 67 procent.

NOS op 3 maakte eerder deze video over palmolie:

STER reclame