Loek Caspers in 2016 Jörgen Caris / Hollandse Hoogte
NOS Nieuws Binnenland Aangepast

Een van de laatste verzetsstrijders Loek Caspers overleden

Oud-verzetsstrijder Loek Caspers (95) is gisteren overleden. Ze speelde in de Tweede Wereldoorlog een actieve rol in het verzet op de Utrechtse Heuvelrug. 'Loek' was haar schuilnaam in de oorlogsjaren; later is ze die naam blijven gebruiken. Hoe haar echte naam luidde is niet duidelijk.

Loek Caspers werd in 1924 in Driebergen geboren, waar haar vader het hoofd was van de basisschool. Haar ouders stonden altijd klaar om anderen te helpen. In de crisis van de jaren 30 steunden ze arme gezinnen en tijdens de Tweede Wereldoorlog namen ze onderduikers in huis.

Ook stelden ze hun huis open voor vergaderingen van het verzet:

'Als iemand gevaar loopt en je kunt er iets aan doen, dan doe je dat toch?'

Zelf was Caspers 19 toen ze bij het verzet kwam. Ze was door vrienden gevraagd omdat ze zo'n donker uiterlijk had. "Joodse kinderen zijn vaak heel donker en ik had zwart haar en donkere ogen, dus ik kon makkelijk reizen met een donker kind als mijn broertje of zusje", vertelde ze in 2016 in een uitzending van Andere Tijden. "Ik wist natuurlijk dat ik gevaar liep, want je mocht Joden niet helpen. Maar als je een kind uit handen van de Duitsers kan houden, moet je dat doen."

Zo bracht Caspers verschillende Joodse kinderen naar een veilige schuilplaats. Ook smokkelde ze wapens en handgranaten ("ik haalde eerst de slaghoedjes eruit, want ik was als de dood voor die dingen") en haalde de briefjes op van de zogenoemde breidames. Dat waren vrouwen die met een breiwerkje voor het raam in de erker van huis onopvallend de boel in de gaten hielden en ondertussen alle bewegingen van de Duitsers noteerden op een formulier.

Ik weet niet of het ooit iets geholpen heeft. Maar goed, we deden ons best.

Loek Caspers (1924-2019)

Caspers haalde die formuliertjes op de fiets weer op. "Ik heb een tijd gehad dat ik 125 kilometer per dag fietste". Dat kon ze doen omdat de Duitsers haar fiets niet mochten confisqueren omdat ze kraamverpleegster was. Vanwege haar beroep had ze ook toestemming om na spertijd op straat te zijn. De briefjes van de breidames "werden dan samengevoegd en er werd één geheel van gemaakt en dat werd dan doorgeseind. Ik weet niet of het ooit iets geholpen heeft. Maar goed, we deden ons best."

Eén keer moest ze belangrijke codes doorgeven. Die had ze verstopt in een luciferdoosje in haar tas, vertelde ze in 2018 in Hart van Nederland. Precies die keer fietste ze regelrecht in een patrouille van de Duitsers. "Toen hebben ze mijn tas omgekieperd op de grond. Ze hebben er elk ding één voor één uitgehaald, maar ze hebben niet de lucifers uit het doosje gehaald. Ja, ik was wel een beetje bang toen."

'Nooit bevrijding gevierd'

Toen eindelijk de bevrijding kwam, beleefde ze naar eigen zeggen de ergste dag uit haar leven. Op 5 mei 1945 werden zes leden van het Leersumse verzet door een Duitse patrouille gestopt en diezelfde dag nog doodgeschoten. "Drie van hen kende ik heel goed. Dat was zo verschrikkelijk. We hebben allemaal nooit bevrijding gevierd. Dat kun je niet. Er waren allemaal begrafenissen die week."

Na de oorlog ging Loek Caspers medicijnen studeren in Utrecht en in Engeland specialiseerde zij zich daarna in de anesthesiologie. Caspers was jarenlang secretaris van de Nationale Federatieve Raad van het Voormalig Verzet Nederland (NFR) en van de Stichting Samenwerkend Verzet 1940-1945 (SSV). Ook schreef ze boeken over de Utrechtse Heuvelrug tijdens Tweede Wereldoorlog en het verzet.

Loek Caspers behoorde tot de kleine groep van laatst overgebleven verzetsstrijders in Nederland. Van 1974 tot 2016 kwam deze groep ieder jaar op 31 augustus bij elkaar op de Dag van het Verzet. De laatste Dag van het Verzet werd gehouden in 2016, omdat er toen nog maar weinig mensen in leven waren of in staat waren om te komen.

STER reclame