Het onderste perceel is zwaar beschadigd door de veldmuizen, het bovenste perceel is door de boer onder water gezet Wageningen University

Schade aan Friese land door muizen te zien op satellietbeelden

tijd van publicatie

De schade die veldmuizen aanrichten in het zuidwesten van Friesland is zo groot, dat die zichtbaar is op satellietfoto's. Friesland kampt net als vijf jaar geleden met een grote muizenplaag.

Op de satellietfoto's van Groenmonitor.nl van de Wageningen University zijn de plekken met de grootste schade te herkennen als lichte vlakken in het grasland. Vooral de veenweidegebieden rond Hommerts, Terzool, Indijk, Tjerkgaast en Follega lijden onder de muizenplaag. Die ontstaat als er sprake is van een zachte winter, die wordt gevolgd door een warm en droog voorjaar.

"De veldmuis is eigenlijk een steppebeest en vindt dat grasland fantastisch", zegt Gerbert Roerink van de Wageningen University. "Het gras geeft ze dekking en dan komt er een soort van hysterie over die muizen, waardoor die populatie enorm groeit. Ze graven gangen onder de graszoden en eten het gras en de wortels. Als je niets doet, blijft daar niets van over."

In de cirkels in deze satellietfoto is de schade gezien die muizen hebben veroorzaakt in het veenweidegebied Wageningen University

In 2014 werd iedereen compleet door een veldmuizenplaag verrast. De knaagdieren beschadigden toen 26.000 hectare aan grasland en de plaag hield tot de winter aan.

Maar de boeren hebben van die plaag geleerd. Met grote slangen wordt het grasland nu onder water gezet. "Alle nesten en muizen verzuipen en wat toch naar boven weet te komen, wordt opgegeten door meeuwen, reigers en ooievaars. Voor die beesten is het net luilekkerland."

Het verschil tussen ondergelopen land en aangetast land is op foto's goed zichtbaar", zegt Roerink. "Het ondergelopen land is groen, het aangetaste land is geel met groenige cirkels. In die drie tot vier meter grote cirkels wonen muizenfamilies, die tientallen tot honderden muizen groot zijn."

Het onder water zetten van de grond is maar een tijdelijke oplossing. "Want na twee dagen is het perceel weer droog en komen de muizen gewoon weer terug", zegt Roerink. "Bovendien helpt het ook niet als de ene boer zijn grond onder water zet en de buurman niets doet. Dan weten er altijd muizen te ontkomen. Het zou meer effect hebben als iedereen tegelijkertijd zijn land onder water zet."

Een overzichtsfoto van percelen met schade in Friesland Wageningen University

Over de oorzaak van de muizenplaag is volgens Roerink vrij weinig bekend. "Tot de jaren 50 kwamen er altijd muizenplagen voor in veenweidegebieden. Maar plotseling verdwenen ze, tot de eerste weer terugkwam in 2004. Daarna was er een plaag in 2014 en nu dus weer. Het is mijn hypothese dat dat komt doordat de bodem weer in balans is, maar eigenlijk moeten we daar meer onderzoek naar doen."

Een muis kan elke maand zes jongen werpen. Dat betekent dat een populatie zich in twee maanden tijd kan vervijftigvoudigen.

Opmerkelijk is dat de grote populatie muizen in de winter in elkaar zakt. "Maar we weten niet waardoor dat komt, of het nou ziektes zijn, of vorst", zegt Roerink. "Het is een heel bijzonder fenomeen."

STER Reclame