President Trump en minister van Justitie Barr AFP
NOS Nieuws Buitenland

Trump haalt bakzeil bij vraag naar burgerschap in volkstelling

President Trump staakt zijn poging om bij de volkstelling van volgend jaar ook te vragen of iemand staatsburger is of illegaal in de VS verblijft. Tot gisteravond dreigde hij met een oekaze om die vraag aan de telling toe te voegen, nadat het Hooggerechtshof dit eerder had verboden. De rechters vonden in meerderheid dat de regering-Trump niet goed kon onderbouwen waarom die vraag moest worden gesteld.

Trump liet gisteravond weten dat hij nu een executive order zal geven aan tal van overheidsinstanties om gegevens over het burgerschap van alle inwoners beschikbaar te stellen. De president voegde eraan toe dat op die manier van "90 procent of meer" van de mensen duidelijk zal worden of ze "burger, niet-burger of illegale vreemdeling" zijn.

Langdurige rechtsgang

Als Trump had vastgehouden aan zijn eis de omstreden vraag aan de volkstelling toe te voegen, zou dit hebben geleid tot een langdurige rechtsgang, en mogelijk tot uitstel van de telling. Er was al begonnen met het drukken van de formulieren voor de census, zonder de vraag naar het burgerschap. De koerswijziging van de president wordt door zijn minister van Justitie daarom verklaard als een "logistieke beslissing".

De strijd tegen illegalen staat hoog op Trumps agenda. Hij beloofde in zijn verkiezingscampagne de instroom te stoppen en illegalen die in de VS wonen, eruit te zetten. Bij pogingen om dat te bewerkstelligen is Trump al herhaaldelijk tegen een gerechtelijk verbod aangelopen. Volgend jaar, in hetzelfde jaar dat de volkstelling wordt gehouden, hoopt Trump herkozen te worden als president.

De Democraten en burgerrechtengroeperingen verzetten zich fel tegen de vraag naar het burgerschap. Zij waarschuwen dat illegalen in dat geval zeker niet aan de volkstelling zullen meedoen, uit vrees voor uitzetting. Ook migranten met een verblijfsstatus zouden erdoor worden afgeschrikt omdat het de overheid mogelijk op het spoor zou zetten van hun illegale verwanten in de VS.

Federale wetgeving verbiedt het gebruik van gegevens uit de volkstelling om mensen aan te pakken, maar dat is in het verleden wel gebeurd. Volgens de burgerrechtenbeweging is het al te laat en heeft de bemoeienis van Trump geleid tot angst en verdeeldheid onder kwetsbare bevolkingsgroepen. Die zouden zich nu al hebben voorgenomen om de vragenlijst niet in te vullen.

De tienjaarlijkse volkstelling wordt onder meer gebruikt om federaal geld te verdelen. Als grote groepen niet meedoen is het gevolg dat plaatsen en steden met grote groepen verarmde burgers en illegalen minder federaal geld krijgen omdat die mensen dan niet worden meegewogen bij de verdeling. Omdat dit vaak gebieden zijn met een Democratische meerderheid maken de Democraten zich grote zorgen over de volkstelling.

STER reclame