Collegezaal op de universiteit van Tilburg ANP

Adviescommissie: verdeel geld voor hogescholen en universiteiten anders

time icon Aangepast

Het geld voor universiteiten en hogescholen moet beter verdeeld worden. Op die manier kan bijvoorbeeld de studie- en werkdruk onder studenten en docenten worden verlaagd.

Dat staat in een advies van een onderzoekscommissie, geleid door voormalig staatssecretaris Martin van Rijn. De commissie doet, op verzoek van minister Van Engelshoven, een aantal voorstellen om acute problemen in het onderwijs op te lossen. De commissie vindt dat instellingen ook op de lange termijn andere keuzes moeten maken bij de besteding van geld.

Die acute problemen gaan bijvoorbeeld over de hoge werkdruk in het hoger onderwijs, waar in maart docenten en studenten al aandacht voor vroegen tijdens de nationale onderwijsstaking.

Ook de balans tussen onderwijs geven en onderzoek doen, raakt volgens de commissie langzaam zoek en er is veel concurrentie tussen universiteiten onderling. De voorgestelde maatregelen moeten verlichting brengen voor deze acute problemen.

Groeiend aantal studenten "perverse prikkel"

De commissie waarschuwt voor het groeiende studentenaantal, gekoppeld aan het geld dat instellingen voor deze studenten krijgen. Tussen 2006 en 2018 nam het aantal studenten met 30 procent toe. Daarvan kwam ongeveer een derde uit het buitenland.

Die groei noemt de commissie een "perverse prikkel". Want, hoe meer studenten, hoe meer geld een hogeschool of universiteit krijgt. En dat leidt tot volle collegezalen en een hoge werkdruk voor docenten. De commissie wil dat dit student-gebonden budget kleiner wordt.

Meer geld voor technische opleidingen

Door de toenemende vraag naar werknemers in de techniek moet er meer geld worden vrijgemaakt voor bèta-opleidingen. De opleidingen hebben sinds 2011 te maken met een enorme stijging van het aantal studenten; dikwijls hanteren deze studies een numerus fixus.

Universiteiten en opleidingen die technische opleidingen aanbieden, zouden volgens de commissie een grotere vaste bijdrage moeten krijgen. Het geld daarvoor moet komen van de bezuinigingen op het student-gebonden budget.

Vooral universiteiten die juist geen technische opleidingen aanbieden, zouden volgens de nieuwe plannen minder geld krijgen. De commissie heeft namelijk met de minister afgesproken dat de aangedragen adviezen moeten worden bekostigd binnen de bestaande begroting.

Minister Van Engelshoven komt eind juni met een reactie op het rapport. Dan zal blijken of de minister de voorgestelde maatregelen ook daadwerkelijk gaat invoeren.

De Vereniging van Hogescholen maakt zich "ernstig zorgen" over de voorgestelde herverdeling door de commissie. Volgens de vereniging is het schuiven met geld tussen bestaande budgetten "niets anders dan het verschuiven van de problemen".

De VSNU, de vereniging van universiteiten, zegt dat het voorgestelde extra budget voor bèta-opleidingen erg welkom is. Maar ook de VSNU spreekt haar zorgen uit over het feit dat dit geld van andere disciplines moet komen zoals alfa-, gamma- en medische wetenschappen. "Dit zijn disciplines van groot maatschappelijk belang waar nu al hoge werkdruk en andere knelpunten heersen." De vereniging vestigt de hoop op de voorjaarsnota die binnenkort verschijnt. Volgens bronnen zou het kabinet daarin jaarlijks 100 miljoen euro extra voor het onderwijs uittrekken.

Ook in de Tweede Kamer wordt gereageerd op de adviezen van de commissie. D66 is blij met het rapport maar eist dat het extra geld voor technische opleidingen niet wordt weggehaald bij andere opleidingen. Het ministerie zou dit geld volgens D66 extra beschikbaar moeten stellen.

STER Reclame