Saxofonist Femke IJlstra bij een optreden Privéfoto

Musici zijn klaar met gratis lunchconcerten (hoe mooi de locatie ook is)

time icon

Lunchconcerten waarbij mensen gratis muziek kunnen beluisteren, zijn populair. Maar de musici die de concerten geven, krijgen daar vaak niets voor betaald. Dat kan zo niet langer, vinden zzp'ers in de muziekindustrie.

Ze hebben zich verenigd in het Platform voor Freelance Musici, dat inmiddels zo'n 1300 leden heeft. Iedere dag komen er nieuwe aanmeldingen binnen, vertelt Dorine Schoon, zelf hoboïst en een van de oprichters. "Het is voor zzp'ers in de muziekwereld al heel lastig om rond te komen. Nu wordt misbruik gemaakt van hun passie om te spelen. Het is gênant."

Volgens Schoon gebeurt dit niet alleen bij conservatoriumstudenten, maar ook bij ervaren dirigenten, cellisten en andere musici. Saxofonist Femke IJlstra maakte het zelf ook mee. "Mij werd gevraagd om gratis op te treden bij lunchconcerten in het Concertgebouw in Amsterdam, maar dat voelde achteraf eigenlijk heel dubbel."

Geen budget

Het Concertgebouw is slechts een van de vele locaties in Nederland waar lunchconcerten worden georganiseerd. Ook andere bekende locaties als TivoliVredenburg in Utrecht en de Oosterpoort in Groningen doen dat.

Bij die laatste locatie krijgen artiesten een kleine vergoeding, maar bij bijvoorbeeld het Concertgebouw hebben de programmeurs helemaal geen budget voor de lunchconcerten, zegt muzikant IJlstra. Nadat ze daarover op Facebook aan de bel had getrokken, besloot het Concertgebouw de reiskosten en lunch van artiesten te betalen.

De organisatoren zeggen dat musici vaak zelf aanbieden om gratis te spelen. "Voor de musici is het een gelegenheid om zich op een prachtig podium voor een volle zaal te presenteren en concertervaring op te doen", zegt Simon Reinink, directeur van het Concertgebouw in Trouw.

Musici spelen al jaren voor niets, dus dat verander je niet zomaar.

Saxofonist Femke IJlstra

Schoon zegt dat ze schrikt van dit soort reacties. Ze zegt dat veel opdracht- en werkgevers voor het principe van fair practice, ofwel loon naar werken, zijn, maar zich daar in de praktijk niet altijd aan houden. Schoon: "De directeur van het Concertgebouw zegt nu eigenlijk dat hij fair practice niet zo belangrijk vindt."

Ook IJlstra merkt in de praktijk nog niet veel van de afspraken over loon naar werken. "Musici spelen al jaren voor niets, dus dat verander je niet zomaar." Het Platform voor Freelance Musici sorteert daarentegen al wel effect, zegt ze. "Eerder kwam je elkaar niet veel tegen als freelance musici en op deze manier spreek je elkaar wel."

Ook bij TivoliVredenburg worden gratis lunchconcerten gegeven, met studenten van het conservatorium:

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

'Veel musici zijn bang om nee te zeggen tegen gratis concerten'

De problemen in de cultuursector zijn het gevolg van de bezuinigingen, zeggen betrokkenen. Volgens Trouw verschijnt volgende week een rapport van belangenvereniging Kunsten 92, waaruit blijkt dat zonder indexatie minstens 25 miljoen euro nodig is om mensen die in de cultuursector werken van een eerlijk loon te voorzien.

Schoon denkt dat het ook zou helpen als musici duidelijker stelling nemen. "Gratis optreden bij lunchconcerten moeten ze gewoon niet meer doen. Zeker niet als je van een bepaald niveau bent." IJlstra is het met haar eens. De concertlocaties moeten óf een budget reserveren voor de lunchconcerten óf het publiek laten meebetalen, zegt zij.

STER Reclame