Premier May bij haar toespraak in Stoke-on-Trent Reuters

Slotoffensief May: parlementariërs, kijk nog eens goed naar brexitdeal

time icon Aangepast

Als het Britse Lagerhuis het akkoord over de brexit dat premier May met Brussel heeft gesloten verwerpt, gaat het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie mogelijk helemaal niet door. Dat scenario is waarschijnlijker dan een brexit zonder deal, zonder nadere afspraken dus tussen Londen en Brussel.

Dat heeft May gezegd in een toespraak in een porseleinfabriek in Stoke-on-Trent, waarmee ze het Britse parlement onder druk wil zetten om morgen in te stemmen met haar brexitdeal. Verwerping zal leiden tot verlamming van het parlement, wat er volgens May dus mogelijk toe leidt dat de brexit van tafel gaat.

Bekijk hier wat May precies in Stoke-on-Trent zei:

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

May: ik ben bang dat het parlement verlamd raakt en er geen brexit komt

"Het geloof in de democratie en de politiek zou rampzalige schade oplopen", zei May. "We hebben allemaal de plicht om de uitkomst van het referendum te volgen." Als er geen brexit komt, zou dat een slecht signaal naar de kiezers zijn, stelt ze: "Uw stem telt dan niet."

De locatie van haar speech was niet toevallig gekozen: in Stoke-on-Trent stemde bij het referendum over de brexit een grote meerderheid voor vertrek uit de Europese Unie.

Plan B

Het ziet ernaar uit dat het Lagerhuis in de cruciale stemming morgen de afspraken met de EU zal verwerpen, wat tot verdere politieke chaos in Groot-Brittannië zal leiden. Volgens correspondent Tim de Wit krijgt May druppelsgewijs steun van parlementsleden die eerst tegen waren en nu voor gaan stemmen, maar zijn dat er te weinig voor May.

"Ze kan de komende 24 uur eigenlijk alleen haar argumenten herhalen", zegt De Wit. Hij schat de kansen op wegstemmen van de deal op 80 tot 90 procent en zegt dat het hoogst haalbare voor May een zo klein mogelijke nederlaag lijkt. Bij dat scenario zou de premier terug naar Brussel kunnen gaan om te kijken of er iets te halen valt.

Het hoogst haalbare voor May lijkt een zo klein mogelijke nederlaag,

Correspondent Tim de Wit

Bij wijze van slotoffensief hield premier May vandaag toespraken, eerst dus in Stoke-on-Trent en later in het Lagerhuis zelf. Daar riep ze aan het eind van de middag alle parlementariërs op om de brexitdeal met de EU nog eens goed te bekijken.

Dit zei May tegen de parlementariërs:

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

May: 'Kijk er nog eens goed naar'

Gisteren al zei May dat het een aanslag is op de democratie als de brexit niet doorgaat. Vorige week dwong het parlement toezeggingen af van de premier om binnen een paar dagen met een 'plan B' te komen als haar deal wordt weggestemd. Maar hoe dat plan eruit moet zien, is volkomen onduidelijk. May benadrukte vandaag dat 29 maart de datum blijft waarop het VK de EU moet verlaten. Ze voelt er niets voor om deze datum met een paar maanden op te schuiven.

Over het grootste struikelblok, de grens tussen Noord-Ierland en EU-lidstaat Ierland, is in de deal een noodvoorziening opgenomen (de zogenoemde 'backstop') die moet voorkomen dat er weer grenscontroles tussen beide landen komen.

Bij het referendum over de brexit op 23 juni 2016 stemde 51,9 procent van de kiezers voor brexit. 48,1 procent was tegen. De uitslag leidde tot het vertrek van toenmalig premier Cameron, die het initiatief had genomen voor de volksraadpleging.

Voorzitter Juncker van de Europese Commissie en de voorzitter van de Europese Raad, Tusk, hebben May een brief gestuurd in een uiterste poging om de tegenstanders van de deal gerust te stellen. Zij hopen dat die noodvoorziening ("een suboptimale handelsafspraak") niet in werking hoeft te treden en benadrukken dat er geen sprake is van een geheim scenario om Noord-Ierland binnen de EU te houden.

In de brief wordt geen einddatum genoemd voor de 'backstop', mocht het toch zover komen, maar Juncker en Tusk schrijven dat ze zo snel mogelijk een handelsverdrag met de Britten willen sluiten om een backstop te vermijden, uiterlijk eind volgend jaar.

Het Britse kabinet heeft op zijn beurt een brief in Brussel laten bezorgen waarin May schrijft er zeker van te zijn dat er in de Britse politiek brede steun is voor een "omvattende en diepgaande relatie" met de EU.

Tot het uiterste

Voor zover de deal tussen het VK en de EU het toelaat, zijn Juncker en Tusk tot het uiterste gegaan om de tegenstanders van het akkoord over te halen om toch voor te stemmen, zegt EU-correspondent Sander van Hoorn. Dat heeft niet alleen met de toon van hun vier kantjes tellende brief te maken. "De data die ze noemen, zijn concreter dan ooit en ze proberen in te gaan op de bezwaren, bijvoorbeeld die van de DUP", zegt Van Hoorn, verwijzend naar de Noord-Ierse partij die cruciaal is omdat die gedoogsteun verleent aan de regering van May.

Al hebben Brussel en May duidelijk afgesproken om op de laatste dag voor de stemming deze briefwisseling te publiceren: Juncker en Tusk hebben meer zwart op wit gezet dan verwacht werd, denkt Sander van Hoorn. "Concreter dan dit konden ze het niet maken zonder te gaan heronderhandelen". Zo beloven ze ook met zoveel woorden dat als de ratificatie van de nieuwe handelsverdragen vertraging oplevert, de relevante onderdelen toch al in werking kunnen treden.

Met de brief in de hand kan premier May laten zien dat echt al het mogelijke is gedaan om de tegenstanders van de brexitdeal in het Lagerhuis tegemoet te komen. "Dus ze kan zeggen: dat heb ik toch maar voor elkaar gekregen."

De voorstanders van de brexit in het Lagerhuis lijken niet van plan om gehoor te geven aan de oproepen van May en uit Brussel. "Ik ben banger voor de consequenties als de brexit niet doorgaat, dan wanneer hij doorgaat zonder deal", schreef oud-minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson in de Daily Telegraph. "We moeten de moed hebben om deze jammerlijke deal weg te stemmen en er voor eens en altijd mee af te rekenen."

STER Reclame