Meer aandacht nodig voor schoolexamens na debacle VMBO Maastricht

Aangepast
ANP

Middelbare scholen moeten meer aandacht besteden aan de kwaliteit van schoolexamens. Zo moeten er examencommissies komen, adviseert de Commissie Kwaliteit Schoolexaminering naar aanleiding van het eindexamendebacle van VMBO Maastricht.

De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de examencommissies zouden wettelijk vastgelegd moeten worden, vindt deze commissie, die werd ingesteld door de VO-raad, de vereniging van middelbare scholen. Nu heeft nog maar een kwart van de scholen zo'n examencommissie.

Bij het VMBO Maastricht werden in juni de schoolexamens van 354 leerlingen ongeldig verklaard door de inspectie. Sommige toetsen waren tijdens het schooljaar niet afgenomen en de scholieren hadden daardoor niet aan het centraal examen mogen deelnemen. De scholieren moesten in de maanden erna hersteltoetsen maken om hun diploma alsnog te halen.

Het cijfer voor een vak op het schooldiploma wordt voor de helft bepaald door het cijfer van het schoolexamen en voor de andere helft door het cijfer van het centraal examen. Schoolexamens bestaan doorgaans uit meerdere toetsen in de laatste periode van de middelbare school.

Volgens de commissie is het aanbod van toetsen op veel scholen nu te groot, waardoor het schoolexamen op sommige plekken een "verzameling tussentoetsen is die leerlingen bij de les moet houden". Dat maakt het registreren van resultaten complex en gevoelig voor fouten.

Het schoolexamen, dat samen met het centraal examen het eindexamen vormt, is "een ondergeschoven kindje" geworden. Volgens de commissie leggen scholen te veel nadruk op het eindexamen, en moet de inspectie meer aandacht gaan vestigen op het schoolexamen. De VO-Raad zou scholen hierover moeten gaan voorlichten.

Ook moeten er per vak zogenaamde 'examenexperts' moeten komen. Dat zijn docenten die zich richten op het maken van goede schoolexamens voor een vak. Zij zouden ook moeten samenwerken met docenten van andere scholen, vindt de commissie.

'Geen grootschalige onregelmatigheden'

De VO-Raad zegt in een reactie dat het schoolexamen is ondergesneeuwd door de sterke focus op het centraal examen. "Besturen, schoolleiders en docenten moeten weer de ruimte nemen en krijgen om het schoolexamen een volwaardige plek te geven in het onderwijs." Daarover gaat de VO-raad in gesprek met de overheid en de Onderwijsinspectie.

De commissie kreeg geen signalen van grootschalige onregelmatigheden op andere scholen dan het VMBO Maastricht. Maar áls er onregelmatigheden zijn, worden die onvoldoende aan het licht gebracht en gecorrigeerd, zegt de commissie.

Morgen aan de slag

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen laat weten de aanbevelingen van de commissie waardevol te vinden. "Scholen zouden er bij wijze van spreken morgen al mee aan de slag kunnen." Ook wil het ministerie de scholen gaan helpen bij het aanstellen van examencommissies.

De commissie onder leiding van Geert ten Dam (Universiteit van Amsterdam) heeft onderzoek gedaan naar PTA's op 159 vmbo- havo- en vwo-scholen. De vragenlijsten zijn anoniem ingevuld door docenten, examensecretarissen en bestuurders. Op vijftien afdelingen is vervolgens ook nog een schoolbezoek afgelegd.

De aanbevelingen:

1. De schoolexamens moeten meer bepaald worden door de eigen onderwijsvisie, bijvoorbeeld de religieuze oriëntatie van de school of de pedagogische opvattingen.

2. Scholen moeten terughoudender zijn met de hoeveelheid toetsen.

3. Op alle middelbare scholen moet een examencommissie komen. Nu heeft een kwart van de scholen zo'n commissie.

4. Leraren moeten meer deskundigheid ontwikkelen over schoolexamens. Elk vak zou volgens de commissie een zogenaamde examenexpert moeten krijgen.

STER Reclame