Negen miljoen zorginfecties per jaar in Europese Unie

Een buikoperatie NOS/Jeroen van Eijndhoven
Geschreven door
Rinke van den Brink
Redacteur gezondheidszorg

Jaarlijks lopen in de Europese Unie ongeveer negen miljoen mensen een infectie op in zorginstellingen. Iedere dag heeft een op elke vijftien patiënten die in het ziekenhuis liggen een zorginfectie. Hetzelfde geldt voor een op elke 26 bewoners van instellingen voor langdurige zorg. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het ECDC, zeg maar het Europese RIVM. Al die zorginfecties hebben niet alleen veel gevolgen voor die patiënten, maar brengen ook miljarden aan kosten met zich mee.

In ongeveer 700.000 gevallen gaat het om infecties die worden veroorzaakt door bacteriën die ongevoelig zijn voor de werking van veel of alle antibiotica. Naar schatting 33.000 mensen overlijden jaarlijks als gevolg van zulke infecties. De kosten van de 700.000 infecties door resistente bacteriën belopen jaarlijks ongeveer een miljard euro.

De kosten van de bijna negen miljoen jaarlijkse zorginfecties bedragen een veelvoud daarvan. Dat laatste bedrag wordt niet gespecificeerd in de studies waaruit de nieuwe cijfers afkomstig zijn.

Grote verschillen

Uit de studies blijken grote verschillen tussen de 28 Europese landen die data hebben geleverd voor de ECDC-studies. Die verschillen hebben veel invloed op het vóórkomen van zorginfecties. Het gaat om de aanwezigheid van deskundig personeel, om het juist of onjuist voorschrijven van antibiotica en het al dan niet bestaan van antibioticabeleid.

Maar ook de hoeveelheid antibiotica die artsen voorschrijven is van invloed. Voor en na grote infecties is het verstandig korte tijd antibiotica te geven om infecties te voorkomen. In Nederland wordt dan vaak kort een hoge dosering van een antibioticum gegeven. Maar er zijn ook veel landen, met name in Zuid- en Oost-Europa, waar dat preventieve antibioticagebruik dagenlang wordt voortgezet., En dat leidt dan weer tot veel meer antibioticaresistentie.

Artsen in een flink aantal landen schrijven heel veel antibiotica voor. Dat gebeurt zowel in zorginstellingen als erbuiten en vooral in Zuid- en Oost-Europese landen. Het gaat bijvoorbeeld om Griekenland, Italië, Malta, Cyprus, Roemenië en Polen. Maar in een aantal noordelijke landen waar het totale antibioticagebruik niet erg hoog is, worden in zorginstellingen wel veel antibiotica voorgeschreven. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Letland en Litouwen.

Nederland gebruikt minder antibiotica dan alle andere landen in de Europese Unie en Europese Economische Ruimte. Dat blijkt uit de jaarcijfers die het ECDC elk jaar publiceert. Toch heeft Nederland volgens de vandaag gepresenteerde cijfers net iets meer zorginfecties dan gemiddeld in de EU/EEA en schrijft het in ziekenhuizen net wat meer antibiotica voor dan gemiddeld.

Die bovengemiddelde score is te verklaren. De ligduur in Nederlandse ziekenhuizen is veel korter dan die andere landen. Opgenomen patiënten zijn daardoor relatief zieker en hebben vaker infecties. Ze krijgen dan korte tijd een hoge dosering antibiotica. Bij een meting waar wordt gekeken naar één dag vertekent dat het beeld.

In instellingen voor langdurige zorg worden net wat minder antibiotica gegeven dan gemiddeld in de EU/EEA.

Patiënten die een grote operatiewond hebben of een katheter of infuus aangelegd krijgen, lopen het grootste risico om een zorginfectie op te lopen. Dat geldt in elke zorginstelling en des te meer naarmate de hygiëne er slechter is. Daarnaast is het risico op een infectie groter voor ernstig zieke patiënten, omdat hun afweersysteem minder goed werkt.

De onderzoekers van ECDC zien eigenlijk in alle deelnemende landen mogelijkheden voor verbetering van de situatie. Die variëren van het minder voorschrijven van antibiotica tot het voorschrijven van de juiste, gericht werkzame antibiotica. Ook wordt geadviseerd om gespecialiseerd personeel in te huren, zoals microbiologen, infectiologen en infectiepreventiedeskundigen. In Nederland lopen die weliswaar veel rond, maar in veel andere landen niet.

STER Reclame