Een informatiefolder van de Levenseindekliniek in Den Haag, waar complexe euthanasiegevallen worden behandeld ANP

De Levenseindekliniek heeft onzorgvuldig gehandeld bij de euthanasie van twee psychiatrische patiënten. Dat vindt de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie (RTE), die alle gevallen van euthanasie achteraf beoordeelt. Bij een derde, ook recent, geval van euthanasie handelde de arts van de Levenseindekliniek wel zorgvuldig.

Euthanasie is een heet hangijzer in de psychiatrie. Artsen zijn huiverig euthanasie goed te keuren, omdat het moeilijk is om vast te stellen dat iemand onbehandelbaar is en ook in de toekomst uitzichtloos zal blijven lijden. Omdat psychiaters patiënten met een doodswens te makkelijk doorverwijzen, stelde de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie vorig jaar een nieuwe euthanasierichtlijn op.

In de wind geslagen

De gevallen van onzorgvuldig handelen van de Levenseindekliniek hebben volgens de RTE beide te maken met het begrip 'grote behoedzaamheid'. In het ene geval werd een negatief advies van een toetsingsarts in de wind geslagen. In het andere geval werd wel heel makkelijk geaccepteerd dat een patiënt een geboden laatste behandeling weigerde.

De Levenseindekliniek, waar mensen met een doodswens terechtkunnen, kreeg dit jaar 2650 verzoeken voor euthanasie. Zo'n 30 procent van de aanvragen leidt daadwerkelijk tot euthanasie, zegt een woordvoerder. Het aantal gevallen van euthanasie dat bij zijn kliniek onzorgvuldig wordt bevonden, komt volgens hem overeen met het landelijke percentage van 0,2.

Bij psychiatrische patiënten ligt dat percentage hoger. Van de 89 gevallen van euthanasie op psychiatrische grond van 2017 tot nu, waren er dus twee onzorgvuldig. De woordvoerder beschouwt dit als toevalligheid. "Vanwege onze expertise en schroom voor euthanasie vanuit de psychiatrie komen de moeilijke gevallen vaak bij ons terecht. Desondanks zie ik geen patroon dat euthanasie bij psychiatrische patiënten vaker wordt afgekeurd door de RTE."

Zo'n oordeel is enorm ingrijpend voor betrokken artsen.

Ronald Stapel, woordvoerder Levenseindekliniek

Alle gevallen van onzorgvuldige euthanasie worden door de RTE doorgespeeld aan het Openbaar Ministerie en het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Soms leidt dat tot een strafrechtelijk onderzoek of een berisping van een arts. "Voor betrokken artsen, die meewerken aan euthanasie vanuit een integere overtuiging, is dit proces enorm ingrijpend", zegt de woordvoerder van de Levenseindekliniek.

De Levenseindekliniek onderschrijft de meeste kritiekpunten van de RTE, maar "is overtuigd van het ondraaglijk en uitzichtloos lijden van alle drie de hulpvragers". Toch past de kliniek de werkwijze aan. "We hebben voor complexe zaken een extra reflectiemoment ingebouwd, waarbij een team van onder anderen een niet-betrokken psychiater, een deskundige op het gebied van ethische en zingevingsvraagstukken en een jurist kijkt naar zaken waarover onduidelijkheden zijn. Bij enige twijfel moeten onderzoeken voortaan worden overgedaan."

STER reclame