Het IMF is de boeman van veel Argentijnen

Argentijnen demonstreren tegen akkoord van de regering met IMF ANP
Geschreven door
Aida Brands
redacteur Economie

Nu de Argentijnse regering een akkoord heeft met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) over een lening van 50 miljard dollar hoopt het land een nieuwe economische crisis af kunnen te wenden. Toch zijn veel Argentijnen niet blij met de gigantische lening van het gehate IMF.

De Argentijnse president Mauricio Macri klopte vorige maand aan bij het IMF toen de Argentijnse munt, de peso, in rap tempo in waarde daalde. Argentijnen zaten daar niet op te wachten en gingen de straat op. Om te begrijpen waarom veel Argentijnen niks moeten hebben van het IMF, moeten we terug naar de financiële crisis van 2001.

Financiële crisis

De Argentijnse economie klapte toen in elkaar en het land ging zelfs failliet. Het IMF greep hard in en er werd zwaar bezuinigd. Van de ene op de andere dag werd het geld van de burgers 'gepakt' om de schulden aan het IMF te betalen. Volgens Argentinië-kenner Peter Scheffer verdampte vooral het geld van de middenklasse. "In 2001 leefde opeens ruim 55 procent van de Argentijnen onder de armoedegrens. Veel Argentijnen zijn enorm bang weer terug te vallen in die crisis."

De economische crisis van toen veroorzaakte een nationaal trauma. "Het idee heerst dat als politici om geld vragen bij het IMF, de rekening uiteindelijk bij de Argentijnen komt te liggen", zegt NOS-correspondent Marc Bessems. Lenen bij het IMF is sindsdien dan ook politiek een zeer gevoelig onderwerp.

Terugval

De zorgen zijn niet geheel ongegrond. De lening van meer dan 50 miljard dollar is volgens Peter Scheffer bijna twee keer zo hoog als de lening die Argentinië in 2001 kreeg van het IMF.

"Het is voor de zevende keer dat Argentinië aanklopt bij het IMF voor een lening, maar nog nooit was het bedrag zo groot." En ook dit keer moet de Argentijnse overheid de uitgaven flink beteugelen. Zo moet Argentinië volgend jaar zo'n 200 miljard pesos bezuinigen, omgerekend bijna 7 miljard euro.

Toen de neo-liberale Macri in 2015 werd verkozen zagen veel buitenlandse investeerders een hoopvolle toekomst voor Argentinië. Drie jaar later blijken de resultaten tegen te vallen. Bovendien is de dollar weer in waarde gestegen. "De dollar is weer veel aantrekkelijker en dat heeft een negatief effect op de peso. Amerika is nu veel interessanter voor investeerders", legt Marc Bessems uit.

Vier structurele zwakheden van de Argentijnse economie

- Te afhankelijk van buitenlandse investeerders.

- De overheid leent te veel geld.

- Een hoge inflatie. De Argentijnse centrale bank drukt te snel geld wanneer de overheid een tekort heeft.

- Een handelstekort. Er moet te veel worden geïmporteerd en er is jarenlang te weinig geïnvesteerd in de industrie, waardoor er te weinig kan worden geëxporteerd.

Ook econoom Gustavo Rangel van ING zag de Argentijnse inkomsten uit buitenlandse investeringen aanzienlijk verminderen. Veel investeerders zijn blij met de lening van het IMF, denkt hij. Toch verwacht hij niet dat investeerders nu weer massaal geld gaan steken in Argentinië. "Het begrotingstekort van Argentinië is nog altijd zorgwekkend groot."

Argentinië heeft de potentie om weer een sterke economie te worden, maar dat hangt sterk af van de politieke keuzes, zegt Marc Bessems. "Begin vorige eeuw was Argentinië een van de grootste economieën ter wereld. Maar sindsdien zien we een structurele afname van de welvaart die mede wordt veroorzaakt door het kortetermijnbeleid van politici."

Verkiezingen

Volgend jaar oktober gaan de Argentijnen weer naar de stembus. Het is de vraag of zij hun president dit akkoord met het IMF zullen vergeven. De links-populistische oud-president Cristina de Kirchner heeft al aangekondigd weer mee te willen doen aan de presidentsverkiezingen. "Een ding is zeker: het IMF zal zeker niet kunnen omgaan met de politiek van Kirchner", voorspelt Peter Scheffer.

Ook buitenlandse investeerders maken zich zorgen over de politieke ontwikkelingen in Argentinië. "Beleggers hebben vertrouwen in de Argentijnse president, maar op dit moment is nog onduidelijk of Macri nog kans maakt volgend jaar herkozen te worden", zegt ING-econoom Gustavo Rangel.

Macri heeft zijn politieke lot gekoppeld aan deze lening. In het meest gunstige scenario herstelt de economie van Argentinië en schudt het IMF zijn imago als meedogenloze bezuiniger af. "Maar als de economie binnen anderhalf jaar niet genoeg herstelt en er te roekeloos wordt bezuinigd, dan is de kans erg groot dat Macri het veld moet ruimen", verwacht Marc Bessems.