Help ons mee om politieke campagnes in kaart te brengen op Facebook

Aangepast
NOS
Geschreven door
Joost Schellevis en Winny de Jong

Meer dan ooit spelen de gemeenteraadsverkiezingen en de campagne voor het referendum zich af op sociale media. Maar het grote overzicht ontbreekt, doordat partijen op die sociale media heel nauwkeurig kunnen specificeren wie ze willen bereiken. Een advertentie die voor je buurman is bedoeld, zie jij misschien wel nooit.

De NOS wil graag in kaart brengen hoe politieke partijen Facebook-advertenties gebruiken. En daarvoor hebben we jouw hulp nodig.

Samen met ProPublica, een journalistieke organisatie zonder winstoogmerk, gaan we politieke advertenties verzamelen. Je kunt ons helpen door op je computer een speciale browser-extensie te installeren die de advertenties op Facebook doorstuurt naar ProPublica. Daar worden de politieke advertenties gescheiden van de rest en kunnen we de politieke advertenties onder de loep nemen.

Geen zorgen, we sturen geen persoonlijke informatie door. We kunnen niet zien welke advertenties jij hebt gezien, alleen dat ze zijn gezien door een van de gebruikers van de extensie.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Zo kan jij ons helpen

Download de extensie voor Google Chrome of voor Firefox

Als je de extensie installeert, vergeet dan niet om de privacy-voorwaarden te accepteren en hem in te stellen op Nederlands (en op de locatie 'Nederland').

Als je op de hoogte wil worden gehouden over onze ontdekkingen met jullie hulp, en/of na de verkiezingen een reminder wil krijgen om de extensie eventueel weer te de-installeren, vul dan dit formulier in.

Hoe werkt de extensie?

Als je de extensie installeert, worden de advertenties in je Facebook-timeline doorgestuurd naar ProPublica. Dat gebeurt pas nadat je de privacyvoorwaarden hebt geaccepteerd. Daarin belooft ProPublica onder meer dat persoonlijke informatie niet wordt doorgestuurd.

Vervolgens kun je in de extensie zien welke advertenties jij hebt gezien, én welke advertenties anderen hebben gezien. Je kunt vervolgens beoordelen of het gaat om politieke of 'normale' advertenties, om zo het algoritme van ProPublica te trainen. Je kunt nooit zien door wie een bepaalde advertentie is gezien: dat wordt niet opgeslagen.

In de extensie kun je aangeven wat volgens jou politieke advertenties zijn NOS

De NOS-redactie kan daarna de politieke advertenties onder de loep nemen. Op welke doelgroepen selecteren politieke partijen bij het plaatsen van advertenties? En zijn er misschien andere organisaties dan politieke partijen actief met het plaatsen van politieke advertenties? Die vragen hopen we te beantwoorden.

Hoe zit het met mijn privacy?

De extensie van ProPublica verzamelt geen tot op de persoon herleidbare informatie. De NOS en ProPublica weten niet welke advertentie is gezien door welke gebruiker.

De extensie verzamelt de inhoud van Facebook-advertenties - zowel politiek als niet-politiek - en stuurt die door naar servers van ProPublica. Ook verzamelt de extensie de doelgroep waarop een bepaalde advertentie is gericht.

De broncode van de extensie is open-source, wat betekent dat iedereen de broncode onder de loep kan nemen om te kijken of alles in orde is.

Wat is ProPublica?

ProPublica is een Amerikaanse journalistieke non-profitorganisatie die regelmatig samenwerkt met andere media. De organisatie richt zich op journalistiek die in het belang is van het collectief.

De Facebook Political Ad Collector, zoals de extensie formeel heet, is eerder gebruikt in samenwerking met onder meer The Guardian, Der Spiegel, Tagesschau, en de Süddeutsche Zeitung. De NOS is de eerste Nederlandse samenwerkingspartner voor deze extensie.

Waarom doet de NOS dit?

Politieke partijen benaderen hun kiezers actief, ook op sociale media. De NOS verwacht dat dat bij de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen niet anders zal zijn. Ook maatschappelijke organisaties of actiegroepen kunnen zich online mengen in de verkiezingscampagnes.

De NOS wil graag in kaart brengen wat al deze partijen doen op sociale media om kiezers te bereiken, en wat daarbij hun boodschap is. Dit experiment met ProPublica is een manier om daar inzicht in te krijgen.

Het monitoren van online politieke advertenties, en op Facebook in het bijzonder, is interessant omdat advertenties op sociale media minder transparant zijn dan offline advertenties. Dat komt doordat advertenties op sociale media nauwkeurig op een bepaalde doelgroep gericht kunnen worden. Partijen kunnen zo specifieke advertenties tonen aan een selecte groep kiezers. Deze advertenties zijn dan niet zichtbaar voor mensen buiten deze groep.

Kortom, voor het voeren van online campagnes hebben partijen andere middelen tot hun beschikking. Deze nieuwe manieren van campagne voeren, vragen om nieuwe journalistieke methoden om dat te monitoren.

Waarom werkt de extensie niet op mijn telefoon?

Veel mensen gebruiken hun smartphone vaker dan hun 'vaste' computer of laptop. Het zou dan ook logisch zijn om ook advertenties te verzamelen die worden getoond in de Facebook-app of de mobiele site.

Helaas kan dat niet zomaar. Op Android is dat al lastig, maar op de iPhone is het al helemaal onmogelijk. Dat komt doordat smartphones veel geslotener zijn dan desktops of laptops, met een browser waarin je een extensie kunt installeren.

Waarom werkt de extensie niet met Twitter/Instagram/Snapchat?

Facebook is nog steeds het grootste sociale medium. Bovendien gebruiken veel mensen het nog steeds op hun desktop, waardoor advertenties met een extensie te monitoren zijn. Op Instagram en Snapchat is dat niet zo. Voor Twitter geldt dat wel, maar dat sociale medium bereikt veel minder mensen dan Facebook.