Boeren reageren vol onbegrip op cijfers koeienfraude

Aangepast
Roodbonte koeien ANP

Boeren vinden de cijfers over de koeienfraude onwaarschijnlijk hoog. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS onder boerenbedrijven.

"We hebben niet het idee dat het zo woest of idioot is", zegt boerin Hendrika de Jong uit het Friese Tijnje. "Begrijp me niet verkeerd: ieder geval is er één te veel. Maar straks blijken het er maar een paar te zijn. Nu wordt de hele sector er op aangekeken."

2100 boerderijen gaan 'op slot' omdat ze hun administratie niet op orde hebben, maakte het ministerie van Landbouw vandaag bekend. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) hebben de melkproductie van boerderijen en het aantal geregistreerde koeien grondig bekeken. Zo kwamen ze verdachte boerderijen op het spoor.

Gekort op subsidies

De 2100 verdachte boerderijen mogen voorlopig geen dieren meer aan- of afvoeren. Ook kunnen bedrijven worden gekort op hun subsidies. De hoogte van deze korting hangt af van de omvang van de overtreding.

Sommige boeren vinden dat de NVWA te vroeg met fraudecijfers komt. Ze verwachten dat het aantal daadwerkelijke fraudegevallen veel lager is; het gaat nu nog om vermoedens. Niet alle verdachte bedrijven zullen ook in werkelijkheid hebben gefraudeerd, zeggen boeren.

DNA-onderzoek

Op diverse internetfora staan inmiddels verhalen van boeren wier bedrijf geblokkeerd werd omdat er iets mis is met hun administratie. Deze boeren claimen dat ze niet frauderen. Ze hadden bijvoorbeeld de geboorte van een kalf nog niet opgegeven.

Een 'op slot' gezet bedrijf moet aantonen dat het niet fout zat; het moet de koeienadministratie kloppend maken. Bedrijven moeten bijvoorbeeld met DNA-onderzoek aantonen dat een koe inderdaad een tweeling heeft gekregen.

Hoe zat het ook alweer?

In januari deed het ministerie een steekproef onder melkveehouders. Toen bleek dat boeren hadden gefraudeerd met de koeienadministratie. Het gaat om de zogeheten "tweelingfraude". Een boer doet dan alsof de ene koe geen kalf kreeg en de andere een tweeling, terwijl ze in feite allebei een kalf kregen.

Koeien die nog geen kalf hebben gekregen en dus nog geen melk geven, zijn "goedkoper" voor boeren. Boeren mogen namelijk maar een beperkt aantal koeien hebben. Voor iedere koe moeten ze fosfaatrechten kopen. Een melkkoe telt als 1 koe. Een koe die nog geen melk geeft, telt als 0,5 koe.

Door kalfjes van jonge koeien bij oudere melkgevende koeien te plaatsen, hoeven boeren uiteindelijk dus minder koeien weg te doen en kunnen ze tegelijkertijd meer koeien melken. Maar dat mag niet.

Begrip

Alle boeren die de NOS vandaag sprak, zeggen zelf 'schoon' te zijn en ook geen boeren te kennen die doelbewust met de administratie hebben gesjoemeld. Toch kunnen ze zich voorstellen dat sommige boeren kalveren niet netjes bij de moederkoe opgeven. Mogelijke reden: het is moeilijk om gezonde koeien weg te moeten doen.

Ook zal het voor sommige boeren een financiële kwestie zijn geweest, is het vermoeden van de boeren. Veel melkveehouders hebben vanaf 2015 geïnvesteerd in hun bedrijf. Ze hebben dure stallen laten bouwen en nieuwe koeien gekocht. Dat kon omdat een beperking voor het aantal melkkoeien, het melkquotum, kwam te vervallen.

Maar vorig jaar moesten boeren die eerder veel investeerden door nieuwe Europese regels, het zogenoemde fosfaatreductieplan, weer veel koeien wegdoen. Soms tientallen. Sommige boeren hadden hier geen rekening mee gehouden. "Daarom hebben ze de koeien waarschijnlijk niet netjes opgegeven", zegt een van de boeren die de NOS sprak. Zo konden ze meer koeien houden en nog een beetje extra geld verdienen.

Inspecties

Er komen de komende tijd fysieke inspecties bij melkveehouders, zegt het ministerie. De afgelopen tijd zijn er zo'n 150 inspecties geweest, maar er gaan er dus meer volgen. De inspecties worden gedaan bij bedrijven die bewust of onbewust fouten hebben gemaakt in hun administratie en bij andere verdachte bedrijven.

STER Reclame