NOS Nieuws Buitenland Aangepast

Olietanker bij China gezonken, hoe groot is de schade voor het milieu?

AP

Bijna een week lang stond de olietanker Sanchi in lichterlaaie, nu ligt hij op de bodem van de Oost-Chinese Zee. Volgens Chinese staatsmedia is er inmiddels een olievlek van tien vierkante kilometer ontstaan.

Wat kan China daartegen doen? Het antwoord: vrijwel niets. Maar dat betekent niet automatisch een ecologische ramp op de schaal van grote olielekkages uit het verleden. Dat heeft te maken met de locatie, de weersomstandigheden, de stroming en de afwijkende eigenschappen van oliecondensaat.

De Sanchi had bij vertrek uit Iran 136.000 ton van deze brandstof aan boord. Een deel ervan is in vlammen opgegaan voordat het schip in de golven verdween.

De brandende tanker zinkt

"Het deel van de lading dat niet is verbrand, komt er allemaal uit", zegt olierampbestrijdingsadviseur Wierd Koops. Het is volgens hem slechts de vraag in welk tempo de olie het schip uitstroomt. Volgens het gunstigste scenario gebeurt dat langzaam. Dan wordt de fossiele brandstof het snelst in het water afgebroken.

Hoe ruwer de zee, hoe sneller het oliecondensaat vermengt met water. De golven breken het dan op in steeds kleinere druppels en na verloop van tijd wordt het biologisch afgebroken. De olievoorraad kan zo na een jaar verdwenen zijn, zegt Koops. Het kan ook sneller, maar dat is allemaal afhankelijk van externe factoren.

"Het positieve is dat zo'n 80 procent van deze olie snel zal verdampen", zegt Tinka Murk. Zij is hoogleraar op het gebied van ecotoxicologie en maritiem leven. Het grote nadeel is dat oliecondensaat veel giftiger is dan andere fossiele brandstoffen. "Ongetwijfeld gaan er in de buurt van het schip veel dieren dood."

De schaal waarop is afhankelijk van hoe geconcentreerd de lading naar de oppervlakte stroomt. Vissen kunnen de olie overigens ruiken en weg zwemmen. Vooral het plankton zal eronder lijden.

Ik zou nooit een schip in de buurt van zo'n lek sturen.

Wierd Koops

De Oost-Chinese Zee is een belangrijk visgebied voor alle landen in de omgeving. Volgens Murk kunnen vissers de komende tijd maar beter niet in buurt hun netten uitgooien. China mag van geluk spreken dat het ongeluk 300 kilometer uit de kust gebeurde. "Op open zee gaat het herstel relatief snel. Dit was, vanuit milieuperspectief, een van de minst ongunstige scenario's."

De olie wegpompen heeft volgens Koops amper zin én is levensgevaarlijk, "Ik zou nooit een schip in de buurt van zo'n lek sturen. De lucht is giftig en het spul is heel licht ontvlambaar en explosief." Zowel Koops als Murk denkt dat afwachten en de olie laten verdampen de beste optie is.

Qua hoeveelheid olie die de zee in lekt, wordt de gebeurtenis vergeleken met olierampen zoals de Exxon Valdez. Dat schip liep in 1989 vast voor de kust van Alaska. De vergelijking doet Koops af als "klinkklare onzin". Grote hoeveelheden ruwe olie lossen immers niet vanzelf op. "Het grootste drama nu is dat de 31 opvarenden allemaal dood zijn."

STER reclame