​Politie gaat ook binnenwegen in de gaten houden met camera's

Een ANPR-camera in Hilversum NOS
Geschreven door
Remco Andringa
redacteur Politie en Justitie

De politie breidt het aantal camera's dat kentekens van automobilisten checkt fors uit. Tweehonderd flitspalen op de binnenwegen worden uitgerust met ANPR-camera's.

ANPR staat voor Automatic Number Plate Recognition, oftewel kentekenherkenning. De camera's registreren welke auto's voorbijrijden en controleren of de eigenaren worden gezocht door de politie. De techniek wordt ook gebruikt voor bijvoorbeeld de trajectcontroles boven de snelweg of voor het handhaven van milieuzones in grote steden.

Verslaggever Marjolein Hogervorst vertelt wat de camera's kunnen:

Nog meer camera's?

Momenteel heeft de politie op tachtig locaties ANPR-camera's, vooral langs de snelwegen. In 2015 is de politie begonnen met een uitbreiding van nog eens ruim vijftig plekken. Nu komen daar nog eens 200 camera's bovenop.

Meer verdachten spotten

De nieuwe camera's worden de komende weken bevestigd aan flitspalen op de binnenwegen. De politie hoopt zo meer verdachten te kunnen spotten. Die blijven nu grotendeels buiten beeld zolang ze de snelweg mijden.

"Als bijvoorbeeld een auto gestolen is, willen we hem wel graag zien voor hij de grens over is", zegt Ido Nap die bij de Nationale Politie eindverantwoordelijk is voor ANPR. "We willen daarom niet alleen zicht hebben op de snelwegen, maar ook op de provinciale wegen. Daarvoor hebben we een aantal strategische plekken uitgekozen."

Waar komen de nieuwe ANPR-camera's te hangen?

De camera's worden gemonteerd in bestaande flitspalen. De systemen zijn gescheiden, omdat het flitsen door het Openbaar Ministerie wordt gedaan en de politie over het scannen van de kentekens gaat.

Volgens de politie zijn ANPR-camera's cruciaal in de opsporing. "Je kan niet met alle agenten overal staan te kijken", zegt Nap. "De camera's helpen ons om efficiënter te handelen."

In onze rechtsstaat mag je niet in het vizier van de overheid komen als je geen verdachte bent.

Rejo Zenger, Bits of Freedom

Privacydeskundigen hebben bezwaar tegen het toenemend gebruik van ANPR. Nu mag de politie alleen nog de gegevens van verdachte voertuigen bewaren. Dinsdag praat de Eerste Kamer over een wetsvoorstel om de kentekengegevens van alle automobilisten, verdacht of niet verdacht, vier weken op te slaan. De Tweede Kamer is daar al mee akkoord.

"Het is een belangrijk gegeven in onze rechtsstaat dat je niet in het vizier van de overheid komt als je geen verdachte bent", zegt Rejo Zenger van Bits of Freedom. "Dat principe dreigen we nu te laten varen." Volgens Zenger is het maar afwachten waar de data in de toekomst voor worden gebruikt.

Achter de hand

Maar volgens de politie is het belangrijk om de gegevens van alle automobilisten achter de hand te hebben. "Zo kun je na een zeer gewelddadige woningoverval de vluchtauto van de daders terugvinden, bijvoorbeeld als een getuige een deel van het kenteken heeft gezien", zegt Elle de Jonge, landelijk projectleider ANPR bij de politie.

Bovendien is er met de uitbreiding nog lang geen landelijk dekkend netwerk, zegt zijn collega Nap. Ook al rijden er inmiddels ook nog eens 150 politieauto's rond met ANPR-camera's aan boord. "Je kunt je nog altijd vrijelijk door Nederland bewegen. We willen echt niet iedereen in de gaten houden."

Naast de politie hebben ook veel andere partijen ANPR-camera's, zoals het Openbaar Ministerie, gemeenten, de Belastingdienst, Rijkswaterstaat en private partijen. Hoeveel er precies in Nederland staan, is onbekend. Vermoedelijk zijn het er inmiddels duizenden. Ze worden vooral gebruikt voor verkeersmanagement en allerlei controles. Amsterdam heeft nu bijvoorbeeld camera's die controleren of brommers niet op fiets- en voetpaden rijden.