Klimaatdoelen Parijs zijn ver weg, situatie 'alarmerend'

EPA
Geschreven door
Heleen Ekker
redacteur Binnenland

In Bonn begint morgen de jaarlijkse klimaattop van de Verenigde Naties. Twee jaar na de grote klimaatconferentie in Parijs spreken delegaties uit de hele wereld over de manier waarop de uitstoot van broeikasgassen nog verder naar beneden gebracht kan worden. Want nu al is duidelijk dat de plannen die alle landen nu hebben, het afgesproken '2 graden-doel' uit Parijs nog lang niet in zicht brengen.

Op de klimaattop van 2015 is afgesproken dat de opwarming van de aarde ruim beneden de 2 graden moet blijven. Het streven is om uit te komen op zo'n anderhalve graad. Maar in het Emissions Gap Report van de VN dat aan de vooravond van de top verscheen, staat dat alle beloftes samen nog maar een derde zijn van wat nodig is om dat afgesproken doel te halen.

"Zelfs als alle landen zich volledig houden aan wat ze hebben beloofd te doen, zal de aarde nog steeds meer opwarmen dan wat is afgesproken", zegt Detlef van Vuuren van het Planbureau voor de Leefomgeving. Hij schreef mee aan het VN-rapport. Daarin wordt duidelijk dat het gat tussen de uitstootreductie die nodig is en de reductie die landen in Parijs hebben beloofd, "alarmerend groot" is.

In het Emissions Gap Report staat ook hoeveel fossiele brandstoffen in de bodem moeten blijven zitten (aandeel van de bekende voorraad) om het Parijse doel te halen:

• steenkool: 80 tot 90 procent
• aardgas: 50 procent
• aardolie: 35 procent

Dat betekent dat investeerders en fossiele energiebedrijven bij nieuwe investeringen goed moeten bedenken hoe groot het risico is dat ze die investeringen niet terug zullen verdienen.

Ook klimaatdeskundige Leo Meyer zegt dat de plannen van Parijs nog onvoldoende zijn. "In Bonn zal dus vooral moeten worden afgesproken welke stappen er nodig zijn om die plannen in hoog tempo aan te scherpen", zegt hij. De delegaties hebben daar twaalf dagen de tijd voor. "In 2020 moeten er dan extra maatregelen in gang worden gezet om nog een goede kans te maken de Parijs-doelstellingen te halen."

CO2-opslag

Detlef van Vuuren vindt het met name zorgwekkend dat opslag van CO2 een grote rol speelt in de scenario's die er zijn om de doelen van Parijs te halen. Bij die techniek wordt CO2 uit fabrieken en energiecentrales afgevangen en opgeslagen in oude gasvelden. Dat lijkt op de langere termijn goedkoper dan veel andere methoden om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

"Economisch gezien is dit een logische keuze, maar er worden nog nauwelijks investeringen in gedaan", zegt Van Vuuren. "Bovendien is het maatschappelijk draagvlak op dit moment klein."

We rommelen ons nu ongemerkt toe naar een toekomst waarin we er niet meer omheen kunnen.

Detlef van Vuuren, Planbureau voor de Leefomgeving

Om de opwarming deze eeuw te beperken, hoeft de opslagtechniek pas over enkele decennia op grote schaal 'gebruiksklaar' te zijn, zegt Van Vuuren. "Maar de keuze om hem te gebruiken, moet wel nu al worden gemaakt. Want als je die techniek niet gebruikt, moet de uitstoot nog veel sneller en ingrijpender naar beneden. Dat lijken beleidsmakers zich onvoldoende te realiseren."

In Nederland zullen nu wel stappen op dit vlak gezet gaan worden, zo blijkt uit het regeerakkoord van het nieuwe kabinet. Maar op wereldschaal wordt de discussie volgens Van Vuuren nog onvoldoende gevoerd. "Daarom rommelen we ons nu ongemerkt toe naar een toekomst waarin we er niet meer omheen kunnen."