Dit kun je doen als je denkt dat iemand seksueel wordt uitgebuit

Aangepast
ANP
Geschreven door
Carmen Dorlo
redacteur Online

Op de duizend Nederlandse meisjes tussen de 12 en 17 jaar, zijn er twee tot drie slachtoffer van mensenhandel. Naar schatting worden jaarlijks in totaal rond de 1320 meisjes seksueel uitgebuit. Vaak zijn ze in handen van een loverboy. Heftige cijfers, wat kunnen wij eraan doen?

"Maar 11 procent van de slachtoffers wordt erkend als slachtoffer. Dat is heel zorgelijk. Het vraagt om bewustwording", zegt Frank Noteboom, hoofd van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel. Volgens Noteboom zijn er meerdere dingen die je als slachtoffer, ouder, vriend(in) of leerkracht kan doen.

Het slachtoffer

"Merk je als meisje dat je vriend andere bedoelingen heeft dan vriendschap of een relatie en jou wil isoleren: praat met de mensen om je heen en vertel dit", zegt Noteboom. "Aan je ouders, je vrienden, leerkrachten: probeer deze dingen altijd meteen te delen."

Dat is lastig, weet hij. Maar ook als er sprake is van dreiging of schaamte, is het belangrijk om iets van signalen af te geven. "Laat eens tegen je vriendinnen vallen dat je vriend iets doet wat je niet wil, of laat blauwe plekken zien. Ook die kleine signalen moeten worden opgepikt."

Dehulpverleningsinstantie Scharlaken Koordmaakte een checklist hoe je een 'fout' vriendje - of loverboy - kan herkennen:

Fonds Slachtofferhulp en Centrum voor Kindermishandeling

Signalen afgeven is heel belangrijk, bevestigt een 19-jarig slachtoffer van een loverboy. Zij schreef een gedicht voor een leerkracht om die attent te maken op haar situatie. "Als je als meisje weet dat het fout zit, praat er dan over. Schrijf het desnoods op en geef het aan iemand. Je weet zelf wat je wil en wat je niet wil."

Loverboys zijn jongens die meisjes proberen de prostitutie in te lokken. Vroeger zorgde een loverboy ervoor dat een meisje verliefd op hem werd door veel cadeaus en aandacht te geven, maar nu wordt de afhankelijkheidsrelatie anders gecreëerd, zegt Noteboom. "Loverboys kunnen nu gebruik maken van het internet, waardoor het makkelijker is om te chanteren. Een jongen probeert aan seksfoto's of -filmpjes te komen en dreigt ze online te zetten als het slachtoffer niet doet wat hij wil."

Daarna maken deze jongens vaak een advertentie aan op een sekswebsite. Volgens het meldpunt voor loverboys, Watch Nederland, kan een loverboy daarmee tien tot twintig 'klanten' per dag trekken. Hij verdient al snel tussen de 500 en 1000 euro per dag per slachtoffer. Activiteiten van loverboys zijn strafbaar. Hun activiteiten vallen onder het artikel Mensenhandel van het Wetboek van strafrecht.

De buitenstaander

Als ouder, vriend(in) of leerkracht kan het moeilijk zijn om door te hebben dat er iets aan de hand is. Toch zijn er verschillende gedragingen waaruit je kunt opmaken dat iemand slachtoffer is van een loverboy. "Als er sprake is van een gedragsverandering, moet je goed gaan opletten", waarschuwt Noteboom. "Gaat het meisje spijbelen, wordt ze opgehaald door jongens die je niet kent of gaat ze zich isoleren? Dan kan er iets mis zijn. Praat er met haar over."

Dat erkent het slachtoffer. "Ik ging me afsluiten en trok me terug op mijn kamer. Bij het puberen horen zoveel emoties: als je geen emoties meer laat zien en vlak wordt, dan zit het fout. Let daar als buitenstaander op."

Een overzicht van relevante hulporganisaties waar je als buitenstaander melding kan doen, vind je hier.

Probeer ook te laten zien dat het meisje altijd bij je terechtkan. "Veel loverboys proberen namelijk het meisje te isoleren van haar omgeving." Vaak is er al sprake van een onderbuikgevoel, maar wordt er niets besproken, gaat Noteboom verder. "Mijn advies is: bespreek het en stap naar de politie. Vraag de politie om advies en ga sparren."

Er is minder aandacht, capaciteit en prioriteit voor mensenhandel bij de politie.

Corinne Dettmeijer, Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen

Maar bij veel zaken kan de politie niet helpen. "Er is minder aandacht, capaciteit en prioriteit voor mensenhandel bij de politie", zegt Corinne Dettmeijer, Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Dat moet anders, vindt ze. "Er moet meer aandacht komen en meer worden gezien. De kenmerken moeten beter worden herkend."

De politie heeft vaak meer opsporingsindicatoren nodig bij een zaak en moet daarom het dossier laten vallen. Stichting Fier, Terre des Hommes en het Centrum voor Kindermishandeling hebben daarom begin dit jaar het meldpunt Watch Nederland opgezet.

"We pakken de onopgeloste dossiers op en zetten daar een taskforce op", zegt Noteboom daarover. "Die gaat meer onderzoek doen en kijkt of er toch nog meer data te vinden is die gebruikt kan worden bij het onderzoek. Vinden we meer informatie, dan delen we het dossier weer met de politie zodat die het verder kunnen oppakken."

In 2017 is er 1 miljoen euro extra vrijgemaakt voor de aanpak van mensenhandel door politie en het Openbaar Ministerie. In 2018 wordt dat structureel 2 miljoen euro, laat het OM in een reactie weten. Met dit budget worden politiemedewerkers getraind in het herkennen van signalen van mensenhandel en worden rechercheurs opgeleid tot mensenhandel-rechercheur.

Een belangrijke tip is dus om als buitenstaander naar de politie te gaan of een melding te doen bij een meldpunt, besluit Noteboom. "Het meldpunt laat nooit zaken los. We blijven de kwestie altijd in de gaten houden totdat er een oplossing komt."