Jij woensdag de parkeerplaats, in ruil voor de donderdag?

Hollandse Hoogte | Thomas Schlijper

Hoe zou het zijn als bewoners van een stad onderling parkeerrechten kunnen verhandelen? Dat gaan wetenschappers in Nederland onderzoeken. Vanaf september loopt een virtuele proef met 500 deelnemers.

Erik Verhoef, hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, hoopt een remedie te vinden tegen het groeiende parkeerprobleem. "Kijk naar Amsterdam, daar staan mensen jarenlang op de wachtlijst voor een parkeerplek. En als ze er een hebben, klampen ze eraan vast omdat ze bang zijn weer onderaan de lijst te belanden."

En dat terwijl de automobilisten er mogelijk niet eens elke dag gebruik van maken. Dat kan veel efficiënter, denken de onderzoekers.

Het idee: mensen die een parkeerplaats niet nodig hebben, kunnen het recht daartoe per dag verkopen. "Om zo de schaarse plekken te verdelen, zonder dat je elke dag te maken krijgt met hoge parkeertarieven", zegt Verhoef in het NOS Radio 1 Journaal.

Voorbeeld

- Een bedrijf heeft honderd werknemers en een garage met ruimte voor tachtig auto's. Iedereen werkt vijf dagen per week.

- Er zijn voor een werkweek 400 parkeerrechten. Elk personeelslid krijgt er wekelijks vier.

- Wie besluit elke dag te fietsen, kan ze dus allemaal verkopen. Kom je elke dag met de auto, dan moet je één extra recht kopen.

"Diegene die zijn gedrag aanpast, wordt per saldo beloond. Wie dat niet doet, wordt bestraft, maar minder dan bij de vaste parkeertarieven." Anders zou hij of zij immers elke dag moeten betalen, in plaats van er een dagrecht bij te hoeven kopen.

Het team van verschillende universiteiten gaat onderzoeken hoe het plan wordt gewaardeerd. Vijfhonderd mensen moeten dagelijks inloggen om de rechten voor een denkbeeldige parkeerplaats te kopen of verkopen. Dat gebeurt anoniem en aan de hand van vraag en aanbod stijgt of daalt de prijs.

Geen monopolie

Een individu mag de kostprijs niet zelf bepalen en nooit meer rechten bezitten dan de persoon redelijkerwijs gebruikt. "We willen geen monopolie-situaties", zegt Verhoef. Het uiteindelijke doel is mensen stimuleren om hun gedrag aan te passen en de beschikbare parkeerplaatsen efficiënter gebruiken.

Het idee achter de pilot is al veel ouder. Het heeft iets weg van rekeningrijden, dat al in 1920 is verzonnen. Ook in de jaren zestig werd volgens Verhoef volop gesproken over vergelijkbare maatregelen om het milieu te ontzien en de drukte op de wegen aan te pakken. "Maar het aantal toepassingen is nog schaars. Daar valt nog veel te winnen, vandaar dit onderzoek."

Effectief, maar geliefd?

Rekeningrijden is nooit van de grond gekomen "vanwege de zeer lage acceptatie. En het belonen van reizen buiten de spits, kun je financieel niet eindeloos volhouden", zegt Verhoef. Desondanks zijn deze methoden volgens de hoogleraar bijzonder effectief om het gedrag van mensen te veranderen.

Het onderling ruilen van parkeerrechten kan een acceptabele tussenvorm opleveren. Eventueel ook voor andere schaarsteproblemen in Nederland, maar dan moet de pilot natuurlijk wel aanslaan bij de deelnemers.

"Je kan het zelf een fantastisch idee vinden, maar dat het vervolgens niet breed wordt gedragen. Daar moet je mee om kunnen gaan als wetenschapper." Verhoef hoopt eind dit jaar de eerste resultaten te hebben.