NOS Nieuws Buitenland Aangepast

Geloof, nationalisme en eergevoel maken dit stukje Jeruzalem tot kruitvat

Hollandse Hoogte/Thomas Schlijper

De Tempelberg, de berg Moria, Har ha-Bayit, of de Haram al-Sharif. Allemaal namen voor die ene heuvel in het oostelijke deel van Jeruzalem. De heuvel die voor zowel joden, als christenen als moslims van groot belang is. Deze week was de plek opnieuw het centrum van veel onrust en spanningen.

Wat maakt deze plek zo bijzonder?

De heuvel staat vol met heiligdommen. De moslims gaan er naar de Al-Aqsamoskee en de Rotskoepel. Zij geloven dat Mohammed hier een nachtelijke hemelreis heeft gemaakt.

Joden gaan massaal naar de berg voor een bezoek aan de Klaagmuur, ook wel de Westmuur genoemd. Die muur is een laatste restant van een joodse tempel die honderden jaren voor Christus gebouwd zou zijn.

Dit stukje Jeruzalem zet de boel altijd op scherp

Ook voor christenen is de heuvel een belangrijke plek. Elke vrijdagmiddag vertrekt er een stoet vanaf de noordkant van de heuvel. De gelovigen lopen over de Via Dolorosa, ofwel de Lijdensweg, de route die Jezus met zijn kruis zou hebben afgelegd.

Vanwege de bijzondere rol van de berg, heeft de toegang tot het terrein in het verleden al vaker tot spanningen en geweld geleid.

Terugblik: crisis op de Tempelberg

Wie is er dan de baas?

De berg staat aan de oostkant van de Oude Stad van Jeruzalem. De Oude Stad was tot 1967 in handen van Jordanië. Maar in 1967 wordt de stad veroverd door Israël. Na onderhandelingen werd besloten dat het complex in handen kwam van een islamitisch bestuur: de Waqf.

En die is nog altijd de baas. Voor de Palestijnen is dat belangrijk. Het is namelijk de enige plek in de stad die niet onder toezicht van Israël staat.

Waarom toch zoveel ophef vanwege detectiepoortjes?

Het begon allemaal met een aanslag op 14 juli. Daarbij kwamen twee Israëlische agenten om, een derde raakt gewond. De drie daders werden doodgeschoten door de politie.

De Israëlische autoriteiten besluiten detectiepoortjes neer te zetten aan de Palestijnse kant van de Tempelberg. Zonder overleg met het islamitische bestuur. En dat leidt weer tot discussie.

Veel Palestijnen zien de poortjes als een ultieme vernedering. Zelfs op die ene plek in Jeruzalem waar ze zich soeverein kunnen voelen, dringt Israël zich op. Het gekwetste eergevoel voedt de felheid van de Palestijnse reactie.

En nu?

Ondanks dat de poortjes zijn verwijderd, blijft het onrustig. Bij botsingen raken meer dan honderd Palestijnen gewond, net als tien Israëlische agenten.

Dat komt met name doordat veel Palestijnen nog vol met woede zitten, legt correspondent Ankie Rechess uit. "Terwijl de joden bij de Klaagmuur stonden te bidden, kregen ze een regen van stenen over zich heen. Die gooiden de moslims vanaf de Tempelberg. Zo'n escalatie is in jaren niet voorgekomen."

STER reclame