Schrijver van veranderboek 'Wie heeft mijn kaas gepikt?' overleden

Hollandse Hoogte / AP

In San Diego is de Amerikaanse verandergoeroe en schrijver Spencer Johnson (78) overleden. Hij werd beroemd met Who moved my cheese? uit 1998, een boekje van nog geen honderd pagina's waarmee hij mensen opriep uit hun comfort zone te komen.

In het Nederlands verscheen het onder de titel Wie heeft mijn kaas gepikt?. Wereldwijd werden er 28 miljoen exemplaren van verkocht. Het verhaal werd ook verteld in een kort filmpje.

Spencer overleed aan de gevolgen van alvleesklierkanker.

In Wie heeft mijn kaas gepikt? ontvouwde Johnson in eenvoudige taal en in een simpel verhaaltje zijn veranderfilosofie: beweeg mee. Het was typerend voor een tijd waarin de vaste baan op de tocht kwam te staan en er meer flexibiliteit van werknemers werd verwacht.

Wereldwijd werd het omarmd door bedrijven die hun personeel wilden vertellen dat ze niet angstig vast moeten houden aan verworven posities. Ze zullen juist, zo was de filosofie, beloond worden als ze zich open stellen voor veranderingen en op zoek gaan naar nieuwe mogelijkheden.

Wie heeft mijn kaas gepikt? gaat over twee muizen en twee minimensjes die zich in een doolhof bevinden. Op één plek in het doolhof hebben ze zoveel kaas gevonden dat het erop lijkt dat ze nooit meer hoeven te zoeken. De muizen blijven alert, maar de mensjes gedragen zich alsof de kaas nooit op zal raken.

Als tot hun verbijstering op een dag de kaas weg is, trekken de muizen direct verder het doolhof in, terwijl de mensjes achterblijven. Het ene mensje overwint uiteindelijk zijn angst voor het doolhof en gaat op zoek. Hij merkt al snel dat hij zich beter gaat voelen door dat zoeken, vindt kleine stukjes kaas, en stuit uiteindelijk op een grotere en betere kaasberg dan hij vroeger had. Het andere mensje blijft ongelukkig zwelgen in zelfmedelijden en blijft de vraag stellen wie zijn kaas gepikt heeft.

Manager

Vóór de publicatie van Wie heeft mijn kaas gepikt? had Johnson een verkoopsucces met The one minute manager uit 1982, waarin hij samen met de consultant Ken Blanchard een verhaal schreef over iemand die een effectieve manager zocht, die knopen doorhakte.

Ook dit was een klein boekje in eenvoudige taal. Spencer had zich die stijl eigen gemaakt door kinderboeken te schrijven over historische figuren als Napoleon, Columbus en Churchill.

Arts en psycholoog

Hij was opgeleid als arts en psycholoog en werkte een tijd in een ziekenhuis, maar dat werk verveelde hem al snel. Hij werd daarom hoofd communicatie van een bedrijf in medische apparatuur. Daar merkte hij dat hij heldere handleidingen bij die apparatuur kon schrijven.

Hij vertelde eens dat hij jaren deed over het schrijven van zijn kleine boekjes. Hij schreef ze niet voor zichzelf. "De meeste schrijvers schrijven het boek dat ze willen schrijven, maar je bent veel wijzer als je het boek schrijft dat mensen willen lezen", zei hij daarover.

STER Reclame