Jongeren beginnen later aan seks

Voeten in bed na het vrijen ANP

Jongeren beginnen later aan seks dan vijf jaar geleden. Niet alleen voor 'de eerste keer' is de leeftijdsgrens opgeschoven, ook voor andere vormen van seks, zoals masturberen, is dat het geval.

Dat blijkt uit de derde editie (.pdf) van het onderzoek Seks onder je 25e, waarvoor ruim 20.000 jongeren tussen de 12 en 25 jaar zijn bevraagd over allerlei thema's die met seksualiteit te maken hebben.

Opgeschoven

"We hebben voor allerlei verschillende vormen van seks berekend op welke leeftijd jongeren hier ervaring mee hebben", zegt onderzoeker Hanneke de Graaf. "Dit blijkt nu voor alle vormen van seks 1 à 1,5 jaar later te zijn dan in 2012."

Zo is het moment waarop de helft van de jongeren geslachtsgemeenschap heeft gehad, opgeschoven van 17,1 naar 18,6 jaar. De groep jongeren die al tussen de 12 en 14 jaar de eerste seksuele ervaring heeft, is kleiner geworden.

We praten je bij in een minuut

"Het verschil met 2012 is opvallend groot", zegt De Graaf. "Blijkbaar is de beschikbaarheid van seks, bijvoorbeeld via internet en sociale media, niet bepalend voor de leeftijd waarop jongeren eraan beginnen."

Overigens zijn de onderzoeksresultaten volgens De Graaf te plaatsen in een bredere trend. "De trend was eerder te zien in groot internationaal onderzoek in een aantal Europese landen. In het Nederlandse deel was te zien dat steeds minder 12 tot 16-jarigen seks hadden."

Jongeren beginnen later aan seks

Het onderzoek biedt geen verklaringen. "Dus dat is speculeren", zegt De Graaf. "Je ziet dat jongeren minder opzoeken over seks dan vroeger, en het er met anderen minder over hebben. Maar het zou ook kunnen zijn dat alle beschikbare media, social of anders, jongeren min of meer afleiden van de interesse in seksualiteit. Dat door alle uren op WhatsApp en Instagram, minder tijd overblijft om in een fysieke flirt te steken."

De onderzoekers noemen het gunstig dat er minder jongeren zijn die erg jong beginnen aan seks. "Jonge starters zijn minder weerbaar en beschermen zichzelf minder goed", zegt De Graaf.

Ook positief is het aantal jongens en meisjes dat aangeeft te genieten van seks, stellen de onderzoekers. 94 procent van de seksueel ervaren jongens en 90 procent van de seksueel ervaren meisjes vindt seks fijn.

Andere kernboodschappen uit het rapport:

- De anticonceptiepil verliest terrein. Hoewel het nog steeds de meest gebruikte methode van anticonceptie is, is het gebruik ervan sterk afgenomen: van 61 procent naar 50 procent onder meisjes met ervaring met seks. Met name het spiraaltje wordt populairder.

- 70 procent van de jongeren gebruikt een condoom bij de eerste keer seks. Ruim 40 procent van de jongeren voor wie de laatste partner een onenightstand was, gebruikte hierbij geen condoom.

- Meer dan 12 procent van de jongens en 13 procent van de meisjes heeft in het afgelopen half jaar een naaktfoto of seksfilmpje van zichzelf naar iemand gestuurd. In 2012 was dat nog 4 procent van de meisjes en 6 procent van de jongens. 24 procent van de jongens en 19 procent van de meisjes ontving een persoonlijke naaktfoto of seksfilmpje.

- Het aantal jongeren dat seksueel grensoverschrijdend gedrag meemaakte is licht gedaald.

- Het aantal jongeren dat uitingen van homoseksualiteit afkeurt is gedaald. In 2012 keurde de helft van de jongens en een kwart van de meisjes het af als twee jongens elkaar zoenen op straat. In 2017 is dat percentage gedaald van 27 procent van de jongens en 13 procent van de meisjes.

Bron: 'Seks onder je 25e', 2017

Seks onder je 25e is gefinancierd door het ministerie van VWS en uitgevoerd door Rutgers en SOA Aids Nederland. Ook lokale GGD's, het RIVM en het CBS werkten mee. Het onderzoek maakt deel uit van een breder onderzoek, de Leefstijlmonitor. Die publicatie komt in het najaar.

Het onderzoek vond voor het eerst plaats in 2005. Toen vulden 5000 jongeren de digitale vragenlijst in. De tweede keer, in 2012, deden er 8000 mensen mee. Mede dankzij samenwerking met lokale GGD's zijn voor deze editie ruim 20.000 jongeren bevraagd.

De uitkomsten worden vandaag op een conferentie gepresenteerd. De aanwezige partijen zullen daar bespreken hoe ze kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van een actieplan om voorlichting aan jongeren te verbeteren.