Een gewone CT-scan ANP

Niet eerder was het mogelijk: in realtime en in kleur een object van binnen bekijken. Maar met een nieuwe scanner kan het. "Een uitvinding van wereldformaat" wordt het genoemd.

Nieuwe algoritmen en krachtige computers maken het mogelijk om sneller en met minder schadelijke röntgenstraling, meer uit scans te halen dan tot nu toe mogelijk was.

FleX-ray Lab FleX-ray Lab

De nieuwe scanner staat in een net geopend lab bij het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) in Amsterdam. Door nieuwe rekenmethodes is het nu mogelijk om in realtime een beeld te genereren van het object. "Dat levert verschillende voordelen op", zegt Joost Batenburg, van het CWI, in het radioprogramma Nieuws en Co.

In ziekenhuizen wordt gebruik gemaakt van de oude CT-scanner. Het menselijk lichaam wordt van binnen bekeken door röntgenstraling door het lichaam te sturen. "Met die scans wordt naderhand gekeken naar het beeld dat is opgenomen. Met deze scanner kan je terwijl je aan het scannen bent al gaan kijken naar de 3D-beelden."

Daardoor is het ook mogelijk om realtime de beelden te analyseren. "Op basis van wat je ziet, kan je het scanproces bijsturen. Als je bijvoorbeeld een klein detail ziet waarin je geïnteresseerd bent, kan je inzoomen. Normaal moest je daarvoor een nieuwe scan maken."

Dat zorgt ervoor dat de nieuwe scans meer informatie bevatten en er minder schadelijke röntgenstraling door wordt gestuurd. Doordat er tijdens de scan geanalyseerd kan worden, is niet meer nodig om een tweede scan te maken.

Scan van een Kinder Suprise-ei

Maar niet alleen in ziekenhuizen kan de scanner goed van pas komen. De nieuwe technieken kunnen ook ingezet worden in voor kwaliteitscontrole in de voedingsindustrie en bijvoorbeeld voor het restaureren van antieke topstukken. Met de scanner kunnen bijvoorbeeld kleine scheurtjes in een antieke vaas opgespoord worden.

"Wat heel leuk is dat we nu ook samenwerken met musea", vertelt Batenburg. "We werken bijvoorbeeld met het Rijksmuseum. Samen met hen kunnen we oude kunstobjecten scannen, om er zo binnenin te kunnen kijken. Het leuke van kunst is dat de buitenkant vaak heel mooi is, maar binnenin gaan geheimen schuil over hoe het gemaakt is. "

Kipfilets en lego

De nieuwe scanner is nog een prototype. Het is nog niet mogelijk om er scans mee te maken van het menselijk lichaam, daarvoor is hij te klein.

"We zullen er de komende tijd allerlei objecten in stoppen, zoals kipfilets en legobouwwerken", vertelt Batenburg. "Als we weten hoe je bepaalde objecten het beste kunt scannen, dan wordt het mogelijk om in de toekomst scanners voor die toepassingen te ontwikkelen."

STER reclame