'Vooralsnog kunnen mensen beter Ritalin blijven slikken'

Ritalin Hollandse Hoogte

Berichten over ernstige bijwerkingen van adhd-medicijnen bij volwassenen zijn schokkend, maar geen reden om te stoppen met het medicijn, vindt voorzitter Damiaan Denys van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. "Ik denk dat mensen vooralsnog beter gewoon door kunnen gaan met het gebruik van het middel - zowel kinderen als volwassenen."

Bijwerkingencentrum Lareb waarschuwde deze week voor het gebruik door volwassenen van methylfenidaat, de werkzame stof in medicijnen als Ritalin en Concerta. Omdat er honderden keren bijwerkingen werden gemeld, vindt het Lareb dat de veiligheid van het medicijn beter moet worden onderzocht.

Methylfenidaat mag officieel alleen door kinderen worden gebruikt, maar werd in 2015 ook voorgeschreven aan ruim 57.000 volwassenen. Er werden door 542 gebruikers 1187 bijwerkingen gemeld, zoals hartaandoeningen en psychiatrische klachten. Drie mensen overleden, zonder dat een doodsoorzaak kon worden vastgesteld.

Opletten

"Het is te vroeg om ons zorgen te maken, maar het is een signaal dat we moeten opletten", denkt Denys. "Er is mogelijk een relatie tussen het overlijden en het middel. Dat moet worden uitgezocht."

Het is voor mij nog een raadsel waarom die effecten zoveel ernstiger zijn bij volwassenen.

Damiaan Denys (NVvP)

"De eerste stap is kijken of het medicijn werkelijk een effect heeft gehad op het overlijden, en of er geen andere factoren zijn. De tweede stap is onderzoek naar de risicofactoren bij die volwassenen. Zijn er bepaalde omstandigheden die ertoe hebben geleid dat zij specifiek slachtoffer zijn geworden?"

Bij de drie sterfgevallen (.pdf) ging het om mannen van in de 40, 50 en 60. In een geval was er sprake van een combinatie met andere aandoeningen, zoals epilepsie, alcoholisme en depressie, in een ander geval was daar geen sprake van.

Raadsel

"Het is voor mij nog een raadsel waarom die effecten zoveel ernstiger zijn bij volwassenen", zegt Denys. Hij benadrukt dat er veel minder onderzoek is gedaan bij volwassenen, omdat methylfenidaat voor kinderen bedoeld is. "Het middel lijkt ook iets minder effectief te zijn dan bij kinderen. Kinderen hebben een ander soort hersenen."

De beperkte werkzaamheid weegt niet op tegen de bijwerkingen.

College ter Beoordeling van Geneesmiddelen over methylfenidaat-gebruik door volwassenen

Dat een arts medicijnen voorschrijft die niet bedoeld zijn voor volwassenen, kan Denys wel begrijpen. "Dat gebeurt vaker in de geneeskunde. Als er veel ernstige klachten zijn en er geen ander medicijn voorhanden is, kan een arts een afweging maken tussen een medicijn dat zou kunnen helpen en het risico van de bijwerkingen."

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen wijst er in een reactie op dat "de beperkte werkzaamheid niet opweegt tegen de bijwerkingen". Uitzondering zouden alleen gebruikers moeten zijn die al voor hun 18e begonnen het middel te slikken. "Het CBG raadt patiƫnten die nooit eerder methylfenidaat hebben gehad, af om op volwassen leeftijd te beginnen met methylfenidaat."

STER Reclame