Situatie Belgische dorpen onder controle na wolk salpeterzuur

Aangepast op
VRT

In West-Vlaanderen zijn twee dorpen ontruimd omdat er een wolk salpeterzuur is vrijgekomen. In totaal zijn bijna duizend mensen geëvacueerd. Het salpeterzuur kwam vrij toen een opslagtank van een mestverwerkingsbedrijf in Zevekote scheurde. 

De situatie is volgens de brandweer onder controle, maar het lek is nog niet gedicht. Het salpeterzuur is daarom overgepompt in een andere tank. Dat betekent dat de wolk niet groter wordt, zegt correspondent Joris van Poppel vanuit het naburige Gistel, waar de omwonenden in eerste instantie zijn opgevangen in een sporthal.

De wolk zal waarschijnlijk vannacht verwaaien. De brandweer gaat metingen doen in alle huizen en de verwachting is dat iedereen morgenochtend weer naar huis kan.

Deze nacht moeten de evacué's  nog wel elders doorbrengen. De meeste mensen kunnen terecht bij familie of vrienden, zegt Joris van Poppel. In een sporthal in Gistel zijn bedden zijn klaargezet en in Brugge is een crisiscentrum ingericht.

Volgens het RIVM heeft de gifwolk geen gevolgen voor Nederland.

'Salpeterzuur is geen leuk product'

De wolk ontstond rond 19.00 uur boven Zevekote. Nadat de wind was gedraaid, bewoog de damp richting het dorp Sint-Pieters-Kapelle, dat rond 21.00 uur ook werd ontruimd. Toen werd ook een provinciaal rampenplan in werking gesteld.

Een gespecialiseerd bedrijf probeerde het lek te dichten. Toen dat niet lukte, werd gestart met het overpompen van het salpeterzuur. Volgens de VRT was het een tank voor zo'n 25.000 liter, die voor 60 procent was gevuld. 

De hele avond hingen er helikopters boven het geëvacueerde gebied en reden er uit voorzorg veel ambulances naar Zevekote. Voor zover bekend is niemand gewond geraakt. De burgemeester maakte alleen melding van een paar agenten met geïrriteerde luchtwegen. 

Belgisch dorp ontruimd vanwege wolk salpeterzuur

De ruim 11.000 inwoners van Gistel hebben het dringende advies gekregen om ramen en deuren dicht te houden. De hoop is dus dat de wolk salpeterzuur zal verwaaien. "Verder is er weinig aan te doen", zegt toxicoloog Jacob de Boer van de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Het grote probleem is dat je de wolk 's nachts niet ziet. Dat maakt de situatie nog gevaarlijker."

Salpeterzuur is in zuivere toestand een kleurloze vloeistof met een intens prikkelende geur. Het wordt gebruikt bij de productie van kunstmest en explosieven.

Ook in de vrije natuur komt salpeterzuur voor, zij het in zeer kleine hoeveelheden. Dat is in de atmosfeer, als gevolg van de elektrische ontladingen van de bliksem bij onweer.

De Boer zegt dat hij het salpeterzuur op beelden van het incident meteen herkende aan de karakteristieke gele kleur. "De geur is ook herkenbaar", zegt hij. "Je voelt het in je neus. Als je het inademt is het slecht voor de longen. Hoe groot de schade is, hangt af van de dosis."

Salpeterzuur is volgens de toxicoloog ook gevaarlijk voor de huid. "Je kunt er enorme brandplekken door oplopen, met grote littekens als gevolg. Het is een krachtig zuur. Als je er toch mee in aanraking komt, moet je je huid meteen afspoelen met water."