Componist en jazzpianist Misha Mengelberg (81) overleden

Misha Mengelberg ANP

Jazzpianist, componist en bandleider Misha Mengelberg is op 81-jarige leeftijd overleden. Hij leed al langere tijd aan dementie. Door die ziekte was hij de laatste jaren niet meer in staat om op te treden en werd hij verzorgd in een Amsterdams verpleeghuis.

Misha Mengelberg was een fenomeen in de Nederlandse jazzwereld. Ook was hij een van de oprichters van de Beroepsvereniging van Improviserende Musici, oftewel BIM. Het BIMhuis is ondergebracht in het Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam. Op 25 maart geeft Mengelbergs ensemble ICP daar een concert ter ere van hem. 

'Misha Mengelberg was een fenomeen in de Nederlandse jazzwereld'

Zijn werk was experimenteel en zat vol improvisatie, waardoor het niet echt toegankelijk voor een breed publiek was. Hij combineerde free jazz met elementen uit de klassieke muziek. Een van de componisten door wie hij beïnvloed werd, was de Amerikaanse avantgarde-componist John Cage.

Muzikale familie

Misha Mengelberg kwam uit een muzikale familie. Zijn vader was dirigent en componist Karel Mengelberg, zijn moeder was harpist. De beroemde dirigent Willem Mengelberg, die van 1895 tot 1945 het Concertgebouworkest leidde, was een oom van zijn vader. 

Hij studeerde in zijn jonge jaren nog een tijdje architectuur, maar al snel richtte hij zich helemaal op de muziek. Eind jaren 50 studeerde hij compositie en muziektheorie aan het conservatorium in Den Haag. Nog tijdens zijn studie won hij de Gaudeamusprijs, een internationale prijs voor jonge componisten.

Improvisatie

In zijn carrière maakte hij vele lp's en cd's, meestal onder het eigen label van het Instant Composers Pool Orkest. Hij werkte in Nederland samen met onder anderen saxofonist Willem Breuker en drummer Han Bennink. Ook speelde hij veel met buitenlandse jazzartiesten, zoals de Britse saxofonist Evan Parker en de Duitse saxofonist Peter Brötzmann.

NTR Podium zond in 2014 de documentaire Misha enzovoort uit. Die film gaat over zijn laatste buitenlandse tournee met zijn ensemble Instant Composers Pool. Op NPO Cultura wordt de documentaire vanavond om 23.00 uur herhaald.